ଵାମନେତ୍ରପ୍ରକଂପଂ ଚ ଵକ୍ତ୍ରଶୋଷଂ ମନୋମଯମ୍। ସ୍ଵକାନାଂ ଵକ୍ତ୍ରପଦ୍ମାନାଂ ମ୍ଲାନତାଂ ଚ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଲୋକଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ତରଳିଯାଉଛି, ଭୟରେ ମୁହଁ ଶୁଖିଯାଉଛି, ଏବଂ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ମୁହଁ ପଦ୍ମ ପରି ମ୍ଲାନ ହେଉଛି।
ଦୁଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ପ୍ରାଣିନୋ ରୌଦ୍ରାନ୍ସୋପଶ୍ଯଦ୍ଦୁଷ୍ଟଵାଦିନଃ। ତଦଚିଂତ୍ଯୈଵ ଦିତିଜୋ ନ୍ଯସ୍ତଚିତ୍ତୋଭଵତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଅସତ୍ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଖରାପ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦିତିପୁତ୍ର ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରାଶ ହେଲେ।
ଯାଵଦ୍ଗଜଘଟାଘଂଟା ଘନତ୍କାରରଵୋତ୍କଟାମ୍। ତଦ୍ଵତ୍ତୁରଂଗସଂଘାତହେଷୋତ୍ସାହଵିଭୂଷିତାମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ହାତୀ ସେନାର ଘଣ୍ଟାର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ନେଇ ହେହେଲା ଦ୍ୱାନି ସେ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରୁଥିଲା।
ସୈନ୍ଯୈସ୍ସେନାନ୍ତରୋଦଗ୍ର ଧ୍ଵଜରାଜୈର୍ଵିରାଜିତାମ୍। ଵିମାନୈଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତାକାରୈଶ୍ଚଲିତାମଲଚାମରୈଃ
ସେନା ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତିର ରଥ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଡାଣ୍ଡା ହଲେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଵିଭୂଷଣପିନଦ୍ଧାଂ ଚ କିନ୍ନରୋଦ୍ଗୀତନାଦିତାମ୍। ନାନା ନାକତରୂତ୍ଫୁଲ୍ଲ କୁସୁମାପୀଡଧାରିଣୀମ୍
ସେନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶିରୋପରି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଵିଶୋକାସ୍ତ୍ରପରିସ୍ଫାର ଚର୍ମନିର୍ମଲଦର୍ଶିନୀଂ। ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପୁଷ୍ଟଦ୍ଯୁତିଧରାଂ ନାନାଵାଦ୍ଯଵିନାଦିତାମ୍
ସେନାର ଢାଳ ଚମକୁଥିଲା, ଦୁଃଖ ନଥିଲା, ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା।
ସେନାଂ ନାକସଦାଂ ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରାସାଦସ୍ଥୋ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍। ସଚିଂତଯାମାସ ତଦା କିଂଚିଦ୍ଵିଭ୍ରାଂତମାନସଃ
ତାରକାସୁର ତାଙ୍କର ମହଳରୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କର ମନ କିଛି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପୂର୍ଵଃ କୋ ଭଵେଦ୍ଯୋଦ୍ଧା ଯୋ ମଯା ନ ଵିନିର୍ଜିତଃ। ତତଶ୍ଚିଂତାକୁଲୋ ଦୈତ୍ଯଃ ଶୁଶ୍ରାଵ କଟୁକାକ୍ଷରମ୍। ସିଦ୍ଧଵଂଦିଭିରୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟମିଦଂ ହୃଦଯଦାରୁଣମ୍
'ଏହି ନୂତନ ଯୋଦ୍ଧା କିଏ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାରାଇନାହିଁ?' ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ, ଦାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଦୀମାନେ ହୃଦୟକୁ ଚେରିଯିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ଜୟଘୋଷ ଶୁଣିଲେ।
ଜଯାତୁଲଶକ୍ତିଦୀଧିତିପଂଜରଭୁଜଦଂଡପ୍ରଚଂଡତର। ରଭସସୁରଵଦନକୁମୁଦଵିକାସନଵିଲାସନେତ୍ର କୁମାରଵର
ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଖେଡ଼ା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଦେବମାନଙ୍କ ପଦ୍ମପରି ମୁହଁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ନୟନ ଥିବା କୁମାରଙ୍କୁ ଜୟ।
ଜଯ ଦିତିଜକୁଲମହୋଦଧି ବଡଵାନଲ ମଧୁରମଯୂରରଥ ସୁରମକୁଟ କୋଟି କୁଂଚିତ ଚରଣ ନଖାଂକୁର ମହାସେନ
ଦିତିସୁତମାନଙ୍କ ମହାସାଗରକୁ ଅଗ୍ନିପରି ଦହାଉଥିବା, ମଧୁର ମୟୂର ରଥରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ଅନେକ ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ତଳେ ତାଙ୍କର ପାଦନଖ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ମହାସେନଙ୍କୁ ଜୟ।
ଜଯ ଚଲିତଲଲିତ ଚୂଡାକଲାପନଵଵିମଲକମଲ। ଦଂଡକାଂତ ଦୈତ୍ଯେଶଵଂଶ ଦୁଃସହ ଦାଵାନଲ
ନୂଆ କମଳ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ହଳକା ଚୂଡ଼ା ମୁଣ୍ଡରେ ଦୋଳିଉଥିବା, ଦଣ୍ଡକର ପ୍ରିୟ, ଦାନବ ରାଜବଂଶ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ଦାବାନଳ ହେଉଥିବା ତୁମକୁ ଜୟ।
ଜଯ ଵିଶାଖଵିଭୋଜଯ ବାଲସପ୍ତଵାସର ଭୁଵନାଲିଶୋକଶମନ ଜଯ ସକଲଲୋକ ଦିତିସୁତଧୁରଂଧରନାଶକ ସ୍କଂଦ
ବିଶାଖ ନାଥ, ସପ୍ତ ଦିନର ଶିଶୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ଦିତିସୁତ ଭାରବାହକ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଜୟ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତତ୍ତାରକଃ ସର୍ଵମୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟଂ ଦେଵଵଂଦିଭିଃ। ସସ୍ମାର ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯଂ ଵଧଂ ବାଲାଦୁପସ୍ଥିତଂ
ଏହି ସବୁ କଥା ଦେବତାଙ୍କର ଗାନକମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିବାକୁ ଶୁଣି, ତାରକ ମନେ ପକାଇଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଏବଂ ଏହି ପିଲା ହାତରେ ନିଜର ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି।
ସ୍ମୃତ୍ଵା ଧର୍ମୌଘଵିଧ୍ଵଂସୀ ସଦା ଵୀରପଦାନୁଗଃ। ମଂଦିରାନ୍ନିର୍ଜଗାମାଶୁ ଶୋକଗ୍ରସ୍ତେନ ଚେତସା
ସେ ମନେ କଲେ ଯେ, ସେ ସଦା ବୀରମାନଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। ଶୋକରେ ଭରିଥିବା ମନେ, ସେ ତାଙ୍କର ରାଜମହଳରୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଗଲେ।
କାଲନେମିମୁଖା ଦୈତ୍ଯାଃ ସଂତ୍ରସ୍ତା ଭ୍ରାଂତଚେତସଃ। ସ୍ଵେଷ୍ଵନୀକେଷୁ ଚ ତଦା ତ୍ଵରା ଵିସ୍ମିତଚେତସଃ
କାଳନେମିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ମନେ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ଶିବିରରେ ଅଚମ୍ବିତ ଏବଂ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଃ ପ୍ରାହ ଦାନଵାନାଂ ଧୁରଂଧରଃ। ତ୍ରପାକରଂ ଭଵେନ୍ମହ୍ଯଂ ବାଲସ୍ଯାସ୍ଯ ପଲାଯନମ୍
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, କହିଲେ: 'ଏହି ପିଲା ପଳାଇଯିବା ମୋ ପାଇଁ ଲଜ୍ଜାର କାରଣ ହେବ।'
ଯଦ୍ଯହଂ ହଂତଵେ ଯାମି ସୋପି ଵୈ କମଲାଶ୍ରିତଃ। ହତ୍ଵାହଂ ବାଲକଂ ଚୈନଂ ଦୁଃସ୍ପର୍ଶଃ ସ୍ଯାମକାରଣଂ
'ମୁଁ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଯାଏ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛନ୍ତି; ଯଦି ଏହି ପିଲାକୁ ମୁଁ ମାରିଦେଉଛି, ଅକାରଣରେ ମୁଁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେଇଯିବି।'
ଯାତ ଧାଵତ ଗୃହ୍ଣୀତ ଯୋଜଯଧ୍ଵଂ ଵରୂଥିନୀମ୍। କୁମାରଂ ତାରକୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବଭାଷେ ଭୀଷଣାକୃତିଃ
'ଯାଅ, ଦୌଡ଼, ଧର! ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କର!' ପିଲାକୁ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାରକ କହିଲେ।
କିଂ ବାଲ ଯୋଦ୍ଧୁକାମୋସି କ୍ରୀଡକଂଦୁକଲୀଲଯା। ଯେନାତପୋ ନିସୃଷ୍ଟସ୍ତେ ସତ୍ସଂଗରଵିଭାଷକ
'କାହିଁକି ପିଲା, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଏହା କି ଖେଳ ଭାବିଛ? କିଏ ତୁମକୁ ପଠାଇଛି, ମହାନ ସଭାରେ କଥା କହୁଥିବା?'
ବାଲତ୍ଵାଦଥ ତେ ବୁଦ୍ଧିରେଵଂ ସ୍ଵଲ୍ପାର୍ଥଦର୍ଶିନୀ। କୁମାରୋପି ତମଗ୍ରସ୍ଥଂ ବଭାଷେ ହର୍ଷଵତ୍ତମଂ
'ପିଲା ହେବାରୁ ତୁମର ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଛୋଟ ଛୋଟ କଥାରେ ଅଟକିଛି।' ତଥାପି, ସେ ପିଲା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ।
ଶୃଣୁ ତାରକ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ ଇହ ନୈଵ ନିରୂପ୍ଯତେ। ଶସ୍ତ୍ରୈରର୍ଥା ନ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ସମରେ ନିର୍ଭରଂ ଭଯେ
'ଶୁଣ ତାରକ, ଏଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବିଚାର କରାଯାଏ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଅର୍ଥ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ବିଶେଷକରି ଭୟରେ।'
ଶିଶୁତ୍ଵଂ ମାଵମଂସ୍ଥା ମେ ଶିଶୁଃ କଷ୍ଟୋ ଭୁଜଂଗମଃ। ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷୋ ଭାସ୍କରୋ ବାଲସ୍ତଥାହଂ ଦୁର୍ଜଯଃ ଶିଶୁଃ
'ମୋର ପିଲା ହେବାକୁ ଅବହେଳା କରିନାହଁ; ପିଲା ସାପ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର, ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି—ପିଲା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ।'
ଅଲ୍ପାକ୍ଷରୋ ନ ମଂତ୍ରଃ କିଂ ସସ୍ଫୁରୋ ଦୈତ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ। କୁମାରେ ପ୍ରୋକ୍ତଵତ୍ଯେଵଂ ଦୈତ୍ଯଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ମୁଦ୍ଗରଂ
'ମନ୍ତ୍ର ଅଳ୍ପ ଅକ୍ଷର ଥିଲେ କି, ଦାନବ, ତଥାପି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖାଯାଏ।' ପିଲା ଏପରି କହିବା ସାଥିରେ, ଦାନବ ଏକ ମୁସଳ ଛାଡ଼ିଲେ।
କୁମାରସ୍ତଂ ନିରାସୋଗ୍ରଂ ଚକ୍ରେଣାମୋଘଵର୍ଚସା। ତତଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଭିଂଦିପାଲମଯୋମଯଂ
ପିଲା ତାଙ୍କର ଅଭିନାଶୀ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଚକ୍ରରେ ପଛେଇଦେଲେ; ତାପରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଏକ ଲୋହାର ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ।
କରେଣ ତଂ ଚ ଜଗ୍ରାହ କାର୍ତିକେଯୋମରାରିହା। ଗଦାଂ ମୁମୋଚ ଦୈତ୍ଯାଯ ସମୁତ୍ଥାଯ ଖରସ୍ଵନାମ୍
କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ, ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରିଲେ ଏବଂ ଉଠି ଦାନବ ଉପରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ।
ତଯା ହତସ୍ତତୋ ଦୈତ୍ଯଶ୍ଚକମ୍ପେଚଲରାଡିଵ। ମେନେ ଚ ଦୁର୍ଜଯଂ ଦୈତ୍ଯସ୍ତଦାବାଲଂ ସୁଦୁଃସହଂ
ସେଇ ଗଦାରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଦାନବ ପାହାଡ଼ର ରାଜା ପରି କମ୍ପିଗଲେ; ତାପରେ ଦାନବ ଏହି ପିଲାକୁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଅଜୟ ଏବଂ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବିଲେ।
ଚିଂତଯାମାସ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରାପ୍ତଃ କାଲୋ ନ ସଂଶଯଃ। କଂପିତଂ ଚ ସମାଲୋକ୍ଯ କାଲନେମି ପୁରୋଗମାଃ
ସେ ମନେ ଭାବିଲେ, 'ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ସମୟ ଆସିଗଲା।' ଏହି କମ୍ପନ ଦେଖି, କାଳନେମିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ—
ସର୍ଵେ ଦେତ୍ଯୈଶ୍ଵରା ଜଘ୍ନୁଃ କୁମାରଂ ରଣଦାରୁଣଂ। ସ ତୈଃ ପ୍ରହାରୈରସ୍ପୃଷ୍ଟସ୍ତଥା କ୍ଲୈଶୈର୍ମହାଦ୍ଯୁତିଃ1.44.
ସମସ୍ତ ଦାନବ ଅଧିପତିମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ପିଲାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଆଘାତ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦ୍ୱାରା ତେଜସ୍ୱୀ ତାଙ୍କୁ ଛୁଅନ୍ତିଲେ ନାହିଁ।
ସ ବାଲୋ ବଲିଭିର୍ଵେଗୈରଯୁଧ୍ଯଦ୍ଦାନଵୈ ରଣେ। ରଣଶୌଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରା ପୁଃନର୍ଜଘ୍ନୁଃ ଶିଲୀମୁଖୈଃ
ସେଇ ପିଲା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ଜୋରରେ ଲଡ଼ିଲେ; ଏବଂ ପୁଣି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ ଦାନବ ଅଧିପତିମାନେ ତାଙ୍କୁ ତୀର ମାରିଲେ।
କୁମାରଂ ସମରେ ଦୈତ୍ଯା ବଲିନୋ ଦେଵକଂଟକାଃ। କୁମାରସ୍ଯ ଵ୍ଯଥା ନାଭୂଦ୍ଦୈତ୍ଯାସ୍ତ୍ରନିହତସ୍ଯ ତୁ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପିଲାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଦାନବମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ପିଲା କୌଣସି ବେଦନା ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ।