ଦଦୁର୍ମୁଦିତଚେତସ୍କାଃ ସ୍କଂଦାଯାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସେ। ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନୌ ସ୍ଥିତ୍ଵା ସୁରସଂଘାସ୍ତମସ୍ତୁଵନ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ସ୍କନ୍ଦକୁ ଦେଲେ; ପରେ ଜମିଉପରେ ଗୁଡ଼ିଯାଇ, ଦେବତାମଣ୍ଡଳୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଵରଦଂ ଷଣ୍ମୁଖଂ ମୁଖ୍ଯଶଃ ସୁରାଃ। ଦେଵା ଊଚୁଃ-। ନମଃ କୁମାରାଯ ମହାପ୍ରଭାଯ ସ୍କଂଦାଯ ଚାସ୍କଂଦିତଦାନଵାଯ
ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରଧାନ ଦେବତାମାନେ ଦାନଦାତା ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ— 'ଓ କୁମାର, ମହାପ୍ରଭା, ସ୍କନ୍ଦ, ଅକ୍ଷୟ ଦାନବଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ନଵାର୍କବିଂବପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵ ନମୋସ୍ତୁ ଗୁହ୍ଯାଯ ଗୁହାଯ ତୁଭ୍ଯମ୍। ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଲୋକଭଯାପହାଯ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଲୋକକୃପାପରାଯ
ନବ ଆର୍କର ଆକାର ପରି ତୁମର ତେଜ ଅଛି; ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଗୁହା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଜଗତର ଭୟ ଦୂର କରିଥିବା, ତୁମେ ଜଗତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପାଶୀଳ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଵିଶାଲାମଲଲୋଚନାଯ ନମୋ ଵିଶାଖାଯ ମହାଵ୍ରତାଯ। ନମୋ ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ରଣୋତ୍କଟାଯ ନମୋ ମଯୂରୋଜ୍ଜ୍ଵଲଵାହନାଯ
ବିସ୍ତୃତ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ବିଶାଖ ଏବଂ ମହାବ୍ରତୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର। ମୟୂର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗାଡ଼ି ଉପରେ ବସିଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ କେଯୂରଧରାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋ ଧୃତୋଦଗ୍ରପତାକିନେ ତେ। ନମଃ ପ୍ରଭାଵପ୍ରଣତାଯ ତେସ୍ତୁ ନମୋଽସ୍ତୁ ଘଂଟାଧରଧୈର୍ଯଶାଲିନେ
କେୟୂର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଉତ୍ତୋଳିତ ପତାକା ଧାରଣ କରିଥିବା, ତୁମେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବରେ ନମନ କରାଯାଏ, ଘଣ୍ଟା ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
କୁମାର ଉଵାଚ-। କଂ ଵଃ କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଭଵଂତୋ ବ୍ରୂତନିର୍ଵୃତାଃ। ଯଦ୍ଯପ୍ଯ ସାଧ୍ଯଂ କୃତ୍ଯଂ ନୋ ହୃଦଯେ ଚିଂତିତଂ ଚିରମ୍
କୁମାର କହିଲେ— 'ତୁମେ କଣ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ କହ। ଯଦିଓ କାର୍ଯ୍ୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚିନ୍ତିତ ଅଛି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତୁ ସୁରାସ୍ତେନ ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରଣତମୌଲଯଃ। ସର୍ଵ ଏଵ ମହାତ୍ମାନଂ ଗୁହଂ ମୁଦିତମାନସାଃ
ଏପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଶିର ନମାଇ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ, ମହାତ୍ମା ଗୁହାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରସ୍ତାରକୋ ନାମ ସର୍ଵାମରକୁଲାଂତକୃତ୍। ବଲଵାନ୍ଦୁର୍ଜଯସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୋ ଦୁରାଚାରୋତିକୋପନଃ
ଏକ ଦାନବ ରାଜା ତାରକ ନାମରେ ଅଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତା କୁଳକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥାଏ; ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଜୟ, ଭୟଙ୍କର, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଓ ଅତି କ୍ରୋଧୀ।
ତମେଵ ଜହି ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ ଦୈତ୍ଯଂ ସର୍ଵଵିନାଶନମ୍। ଉପସ୍ଥିତଃ କୃତ୍ଯଶେଷୋ ହ୍ଯସ୍ମାକଂ ଚ ଭଯାଵହଃ
ସେ ଦୁର୍ଜୟ ଦାନବ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କର। ସେ ଆମର ଅବଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ ଓ ଆମ ପାଇଁ ଭୟର ଉତ୍ସ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଶ୍ଚୋଗ୍ରୋ ହ୍ଯଵଧ୍ଯୋ ଦେଵତାଗଣୈଃ। ଯଜ୍ଞଘ୍ନଃ ପାପକର୍ମା ଵୈ ଯେନ ବ୍ରହ୍ମାପି ତାପିତଃ
ଏହି ଅଗ୍ର ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେନି; ସେ ଯଜ୍ଞ ନଶ୍ଟ କରେ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲା।
ଏତୌ ହରସ୍ଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ତାଵକଂ ଚ ମହାବଲମ୍। ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵାମରପଦାନୁଗଃ
ଏହି ଦୁଇ ଦାନବକୁ ନଶ୍ଟ କର, ତୁମର ଭଲ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହେଉ। ଏପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ସେ 'ଏହିପରି ହେଉ' କହି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଯାଇଲେ।
ଜଗାମ ଜଗତାଂନାଥସ୍ତୂଯମାନୋମରେଶ୍ଵରୈଃ। ତାରକସ୍ଯ ଵଧାର୍ଥାଯ ଜଗତାଂ କଂଟକସ୍ଯ ଚ
ଜଗତର ନାଥ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା, ତାରକ ଓ ଜଗତର କଣ୍ଟକକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ।
ତତଶ୍ଚ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଶକ୍ରୋ ଗୂଢସମାଶ୍ରଯଃ। ଦୂତଂ ଦାନଵସିଂହସ୍ଯ ପରୁଷାକ୍ଷରଵାଦିନମ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୁପ୍ତ ରହି, ଦାନବସିଂହଙ୍କୁ ଏକ ଦୂତ ପଠାଇଲେ, ଯିଏ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଥାଏ।
ସ ତୁ ଗତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ଦୈତ୍ଯମଭଯୋ ଭୀମଦର୍ଶନମ୍। ଦୂତ ଉଵାଚ। ଶକ୍ରସ୍ତ୍ଵାମାହ ଦେଵେଶୋ ଦୈତ୍ଯକେତୁଂ ଦିଵସ୍ପତିଃ
ସେ ଦୂତ ଯାଇ, ଭୟଙ୍କର ଦାନବକୁ କହିଲେ, ଯିଏ ଦେଖିଲେ ଭୟ ଲାଗେ। ଦୂତ କହିଲେ— 'ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତାମାନେର ପ୍ରଭୁ, ଦାନବଙ୍କର ପତାକା, ଦିବସ୍ପତି, ତୁମକୁ କହୁଛନ୍ତି।'
ତାରକାସୁର ତଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଘଟଯସ୍ଵ ଯଥେଚ୍ଛଯା। ଯଜ୍ଜଗଜ୍ଜ୍ଵଲନୋଦ୍ଦୀପ୍ତଂ କିଲ୍ବିଷଂ ଚ ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
ତାରକାସୁର, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କାମ କର। ତୁମେ ଯେତେ ଅପରାଧ କରିଛ, ସେଗୁଡିକ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜଳିଉଠିଛି, ସେସବୁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି।
ତସ୍ଯାହଂ ସାଦକସ୍ତେଦ୍ଯ ରାଜାସ୍ମି ଭୁଵନତ୍ରଯେ। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦଦ୍ଭୁତଂ ଵାକ୍ଯଂ କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ
ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ମୋ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛି ଏବଂ ଆଜି ତିନି ଭୁବନର ରାଜା ହେବାକୁ ପାଇଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଗରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ କରିଦେଲା।
ଉଵାଚ ଦୂତଂ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ନଷ୍ଟପ୍ରାଯଵିଭୂତିକଃ। ତାରକ ଉଵାଚ-। ଦୃଷ୍ଟଂ ତେ ପୌରୁଷଂ ଶକ୍ର ଶତଶୋଥ ମହାରଣେ
ଅସତ୍ ହୃଦୟ ଓ ପ୍ରାୟ ଶ୍ରୀହୀନ ତାରକାସୁର ଦୂତଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରତାପ ଶତଶଃ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିଛି।'
ନିସ୍ତ୍ରପତ୍ଵାନ୍ନ ତେ ଶାଂତିର୍ଵିଦ୍ଯତେ ଶକ୍ର ଦୁର୍ମତେ। ଏଵମୁକ୍ତେ ଗତେ ଦୂତେ ଚିଂତଯାମାସ ଦାନଵଃ
'ତୁମେ ଅସ୍ଥିର ହେବାରୁ, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଖରେ କେବେ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ।' ଏପରି କହି ଦୂତ ଚାଲିଗଲା, ତାପରେ ଦାନବ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ନାଲବ୍ଧସଂଶ୍ରଯଃ ଶକ୍ରୋ ଵକ୍ତୁମେଵମିହାର୍ହତି। ଜାତଃ ସ୍କଂଦୋଧୁନା ଶକ୍ରାଜ୍ଜ୍ଞାଯତେ ସମୁପାଶ୍ରଯାତ୍
'ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନଥିଲେ, ସେ ଏଠାରେ ଏପରି କଥା କହିପାରିବେନି। ବରଂ, ଏବେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଆଶ୍ରୟ ପାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ।'
ନିମିତ୍ତୌଘାଂସ୍ତଦା ଦୁଷ୍ଟାନ୍ସୋପଶ୍ଯନ୍ନାଶଵେଦିନଃ। ପାଂସୁଵର୍ଷମସୃକ୍ପାତଂ ଗଗନାଦଵନୀତଲେ
ତାପରେ ସେ ଅନେକ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ନାଶର ଚିହ୍ନ। ଆକାଶରୁ ଧୂଳି ଓ ରକ୍ତର ବର୍ଷା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିଲା।
ଵାମନେତ୍ରପ୍ରକଂପଂ ଚ ଵକ୍ତ୍ରଶୋଷଂ ମନୋମଯମ୍। ସ୍ଵକାନାଂ ଵକ୍ତ୍ରପଦ୍ମାନାଂ ମ୍ଲାନତାଂ ଚ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଲୋକଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ତରଳିଯାଉଛି, ଭୟରେ ମୁହଁ ଶୁଖିଯାଉଛି, ଏବଂ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ମୁହଁ ପଦ୍ମ ପରି ମ୍ଲାନ ହେଉଛି।
ଦୁଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ପ୍ରାଣିନୋ ରୌଦ୍ରାନ୍ସୋପଶ୍ଯଦ୍ଦୁଷ୍ଟଵାଦିନଃ। ତଦଚିଂତ୍ଯୈଵ ଦିତିଜୋ ନ୍ଯସ୍ତଚିତ୍ତୋଭଵତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଅସତ୍ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଖରାପ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦିତିପୁତ୍ର ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରାଶ ହେଲେ।
ଯାଵଦ୍ଗଜଘଟାଘଂଟା ଘନତ୍କାରରଵୋତ୍କଟାମ୍। ତଦ୍ଵତ୍ତୁରଂଗସଂଘାତହେଷୋତ୍ସାହଵିଭୂଷିତାମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ହାତୀ ସେନାର ଘଣ୍ଟାର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ନେଇ ହେହେଲା ଦ୍ୱାନି ସେ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରୁଥିଲା।
ସୈନ୍ଯୈସ୍ସେନାନ୍ତରୋଦଗ୍ର ଧ୍ଵଜରାଜୈର୍ଵିରାଜିତାମ୍। ଵିମାନୈଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତାକାରୈଶ୍ଚଲିତାମଲଚାମରୈଃ
ସେନା ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତିର ରଥ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଡାଣ୍ଡା ହଲେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଵିଭୂଷଣପିନଦ୍ଧାଂ ଚ କିନ୍ନରୋଦ୍ଗୀତନାଦିତାମ୍। ନାନା ନାକତରୂତ୍ଫୁଲ୍ଲ କୁସୁମାପୀଡଧାରିଣୀମ୍
ସେନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶିରୋପରି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଵିଶୋକାସ୍ତ୍ରପରିସ୍ଫାର ଚର୍ମନିର୍ମଲଦର୍ଶିନୀଂ। ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପୁଷ୍ଟଦ୍ଯୁତିଧରାଂ ନାନାଵାଦ୍ଯଵିନାଦିତାମ୍
ସେନାର ଢାଳ ଚମକୁଥିଲା, ଦୁଃଖ ନଥିଲା, ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା।
ସେନାଂ ନାକସଦାଂ ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରାସାଦସ୍ଥୋ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍। ସଚିଂତଯାମାସ ତଦା କିଂଚିଦ୍ଵିଭ୍ରାଂତମାନସଃ
ତାରକାସୁର ତାଙ୍କର ମହଳରୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କର ମନ କିଛି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପୂର୍ଵଃ କୋ ଭଵେଦ୍ଯୋଦ୍ଧା ଯୋ ମଯା ନ ଵିନିର୍ଜିତଃ। ତତଶ୍ଚିଂତାକୁଲୋ ଦୈତ୍ଯଃ ଶୁଶ୍ରାଵ କଟୁକାକ୍ଷରମ୍। ସିଦ୍ଧଵଂଦିଭିରୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟମିଦଂ ହୃଦଯଦାରୁଣମ୍
'ଏହି ନୂତନ ଯୋଦ୍ଧା କିଏ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାରାଇନାହିଁ?' ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ, ଦାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଦୀମାନେ ହୃଦୟକୁ ଚେରିଯିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ଜୟଘୋଷ ଶୁଣିଲେ।
ଜଯାତୁଲଶକ୍ତିଦୀଧିତିପଂଜରଭୁଜଦଂଡପ୍ରଚଂଡତର। ରଭସସୁରଵଦନକୁମୁଦଵିକାସନଵିଲାସନେତ୍ର କୁମାରଵର
ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଖେଡ଼ା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଦେବମାନଙ୍କ ପଦ୍ମପରି ମୁହଁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ନୟନ ଥିବା କୁମାରଙ୍କୁ ଜୟ।
ଜଯ ଦିତିଜକୁଲମହୋଦଧି ବଡଵାନଲ ମଧୁରମଯୂରରଥ ସୁରମକୁଟ କୋଟି କୁଂଚିତ ଚରଣ ନଖାଂକୁର ମହାସେନ
ଦିତିସୁତମାନଙ୍କ ମହାସାଗରକୁ ଅଗ୍ନିପରି ଦହାଉଥିବା, ମଧୁର ମୟୂର ରଥରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ଅନେକ ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ତଳେ ତାଙ୍କର ପାଦନଖ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ମହାସେନଙ୍କୁ ଜୟ।