ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନତତ୍ଵାର୍ଥା ପୁତ୍ରଂ ଶାପିତଵତ୍ଯହଂ। ଵିପରୀତାର୍ଥବୁଦ୍ଧୀନାଂ ସୁଲଭୋ ଵିପଦାଗମଃ
ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ନ ଜାଣି, ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି। ଭୁଲ ବୁଝିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ସହଜରେ ଆସିଥାଏ।
ସଂଚିଂତ୍ଯୈଵମୁଵାଚେଦଂ ଵୀରକଂ ପ୍ରତି ଶୈଲଜା। ସଜ୍ଜଲଜ୍ଜାଵିକାରେଣ ଵଦନେନାମ୍ବୁଜତ୍ଵିଷା
ଏପରି ଭାବି, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ସଂକୋଚ ଭରା ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁହଁରେ ନେଇ ବୀରକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ-। ଅହଂ ଵୀରକ ତେ ମାତା ନ ତେସ୍ତୁ ମନସୋ ଭ୍ରମଃ। ଶଂକରସ୍ଯାସ୍ମି ଦଯିତା ସୁତା ତୁହିନଭୂଭୃତଃ
ଦେବୀ କହିଲେ: 'ବୀରକ, ମୁଁ ତୁମର ମାଆ। ତୁମ ମନରେ କୌଣସି ଭ୍ରମ ରଖନିଅ। ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତୁହିନ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା।'
ମମ ଗାତ୍ରଚ୍ଛଵିଭ୍ରାଂତ୍ଯା ମା ଶଂକାଂ ପୁତ୍ର ଧାରଯ। ତୁଷ୍ଟେନ ଗୌରତା ଦତ୍ତା ମମେଯଂ ପଦ୍ମଜନ୍ମନା
ମୋ ଦେହର ରଙ୍ଗ ଦେଖି ଭ୍ରମ କରନିଅ, ପୁଅ। ଏହି ଗୋରା ରୂପ ମୋତେ ପଦ୍ମଯୋନି ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେଇଥିଲେ।
ମଯା ଶପ୍ତୋସ୍ଯଵିଦିତେ ଵୃତ୍ତାଂତେ ଦୈତ୍ଯନିର୍ମିତେ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନାରୀପ୍ରଵେଶଂ ତୁ ଶଂକରେ ରହସି ସ୍ଥିତେ
ଦାନବ ଭାବି ଘଟଣା ନ ଜାଣି ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି। ଶଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ନାରୀ ପ୍ରବେଶ ଘଟିଥିବା ଜାଣି।
ନନିଵର୍ତଯିତୁଂ ଶକ୍ଯଃ ଶାପଃ କିଂତୁ ବ୍ରଵୀମି ତେ। ଶୀଘ୍ରମେଷ୍ଯସି ମାନୁଷ୍ଯାତ୍ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତଃ
ଶାପ ପଛେ ଫେରାଯିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି — ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମାନବ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ଶିରସା ତୁ ତତୋ ଵଂଦ୍ଯ ମାତରଂ ପୂର୍ଣମାନସଃ। ଉଵାଚ ସାଧ୍ଵୀଂ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁ ଦ୍ଯୁତିଂ ତୁହିନଶୈଲଜାଂ
ତାପରେ, ସଫା ମନରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସେ ତୁହିନ ପାହାଡ଼ର ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭା ଭରା ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଵୀରକ ଉଵାଚ-। ନତସୁରାସୁରମୌଲିଲସନ୍ମଣିପ୍ରଵରକାଂତିକରାଲିନଖାଙ୍ଘ୍ରିକେ। ନଗସୁତେ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲେ ନଵନମୋଵନତାର୍ତ୍ତିଵିନାଶିନି
ବୀରକ କହିଲେ: 'ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ମଣି ଚମକେ, ସେଇ ମଣିର ଆଲୋକରେ ତୁମର ପାଦ ଓ ନଖ ଅତି ଅଲୋକିକ। ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କର, ନମିଥିବା ଓ ନୂତନ ଦୁଃଖ ଦୂର କର। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛି।'
ତପନମଂଡଲମଂଡିତକଂଧରେ ପୃଥୁସୁଵର୍ଣନଗଦ୍ଯୁତିହାରିକେ। ଵିଷମଭଂଗଵିଷଂଗମଭୀଷିତୋ ଗିରିସୁତେ ଭଵତୀମହମାଶ୍ରଯେ
ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁମ ଗଳାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଆଲୋକ ଅଛି, ବଡ଼ ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧିଛ। ଶତ୍ରୁ ଓ ବିଷକ୍ତମାନେ ତୁମକୁ ଭୟ କରନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଜଗତିକାପ୍ରଣତାଭିମତା ଦଦୌ ଝଟିତି ସିଦ୍ଧିମୃତେ ଭଵତୀଂ ଯଥା। ଜଗତିକାଂ ପ୍ରଣମେଚ୍ଛଶିଶେଖରୋ ଭୁଵନଭୃନ୍ମୁନଯୋ ଭଵତୀଂ ଯଥା
ଯେପରି ତୁମେ ତୁମ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଛ, ସେପରି ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଶିରୋମଣି ଓ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ।
ଵିମଲଯୋଗଵିନିର୍ମିତଦୁର୍ଜଯେ ସୁତନୁତୁଲ୍ଯମହେଶ୍ଵରମଂଡଲୀ। ଵିଦଲିତାଂଧକବାଂଧଵସଂହତିଃ ସୁରଵରୈଃ ପ୍ରଥମଂ ତ୍ଵମଭିଷ୍ଟୁତା
ହେ ଦେବୀ, ତୁମର ନିର୍ମଳ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅଜୟ, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି, ମହାଦେବଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ସମାନ ଅଛି। ତୁମେ ଅନ୍ଧକଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ଦେବମାନେ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ସିତସଟାପଟଲୋଦ୍ଧତକଂଧରାଭଵମହାମୃଗରାଜରଯସ୍ଥିତା। ଵିମଲଶକ୍ତିମୁଖାନଲପିଂଗଲା ଯତଭୁଜୌଘନିପିଷ୍ଟମହାସୁରା
ଧଳା ଜଟା ଓ ସିଂହ ରାଜା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଣ୍ଠ ନେଇ ତୁମେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଁଡ଼ିଆ ଅସୁରମାନେକୁ ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତିର ଅଗ୍ନି ପରି ପିଞ୍ଜଳା ରୂପରେ ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଉଛ।
ନିଗଦିତା ଭୁଵନୈରତିଚଂଡିକାଜନନିଶୁଂଭନିଶୁଂଭନିଷୂଦିନୀ। ପ୍ରଣତଚିଂତିତଦା ଭଵଦା ନଵପ୍ରଶମନୈକରତିସ୍ତରସା ଭୁଵି
ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅତି ଚଣ୍ଡୀ ମା' ବୋଲି କହେ, ଯିଏ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଛ। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛ।
ଵିଯତିଵାଯୁପଥେ ଜ୍ଵଲନାକୁଲେଵନିତଲେ ତଵ ଦେଵି ଚ ଯଦ୍ଵପୁଃ। ତଦଜିତେପ୍ରତିମେ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହଂ ଭୁଵନଭାଵିନିତେ ଭଵଵଲ୍ଲଭେ
ବିଶାଳ ବାତାସରେ ଜଳିଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ତୁମର ରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ହେ ଅପରାଜିତା, ଜଗତର ମୂଳ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଜଲଧଯୋ ଲଲିତୋଦ୍ଧତଵୀଚଯୋ ହୁତଵହୋ ଦ୍ଯୁତିଦଗ୍ଧଚରାଚରଃ। ଫଣସହସ୍ରଭୃତଶ୍ଚ ଭୁଜଂଗମାସ୍ତ୍ଵମଭିଧାସ୍ଯସି ମାମଭଯଂକରା
ଲହରି ଖେଳୁଥିବା ସମୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଚରାଚରକୁ ଦହିଦେଉଥିବା ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ହଜାର ଫଣିଥିବା ନାଗମାନେ—ହେ ଭୟଙ୍କରେ, ତୁମେ ଏମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋ ପାଇଁ ବଶ କରିଦେବ।
ଭଗଵତି ସ୍ଥିରଭକ୍ତଜନାଶ୍ରଯେ ପ୍ରତିଗତୋ ଭଵତୀଚରଣାଶ୍ରଯଂ। କରଣଜାତମିହାସ୍ତୁ ମମାଶ୍ରଵୈତଵଵିଲାସମୁଖାନୁଭଵାସ୍ଯଦମ୍
ହେ ଭଗବତୀ, ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମର ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ। ଏଠାରେ ମୋର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର କୃପା ଓ ଲୀଳାର ଅନୁଭୂତି ଦେଉ।
ସୁପ୍ରସନ୍ନା ତତୋ ଦେଵୀ ଵୀରକସ୍ଯେତି ସଂସ୍ତୁତା। ପ୍ରଵିଵେଶ ଶୁଭଂଭର୍ତୁର୍ଭୁଵନଂ ଭୂଧରାତ୍ମଜା
ତାପରେ ଦେବୀ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ବୀରକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ଶୁଭ ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା।
ଦ୍ଵାସ୍ଥୋପି ଵୀରକୋ ଦେଵାନ୍ହରଦର୍ଶନକାଂକ୍ଷିଣଃ। ଵ୍ଯସର୍ଜଯତ୍ସ୍ଵକାନେଵ ଗୃହାନାଦରପୂର୍ଵକଂ
ଦ୍ୱାରପାଳ ବୀରକ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରାଇଦେଲେ।
ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ରାଵସରୋ ଦେଵା ଦେଵ୍ଯାଃ ସହ ଵୃଷାକପିଃ। ନିଭୃତଃ କ୍ରୀଡତୀତ୍ଯୁକ୍ତା ଯଯୁସ୍ତେ ଚ ଯଥାଗତଂ
ସେ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ସମୟ ନାହିଁ, ଦେବମାନେ; ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବୀ ସହ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛନ୍ତି।' ତେଣୁ ସେମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵରିତମାନସାଃ। ଜ୍ଵଲନଂ ଚୋଦଯାମାସୁର୍ଜ୍ଞାତୁଂ ଶଂକରଚେଷ୍ଟିତଂ
ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଦେବମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ କର୍ମ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ପକ୍ଷିରଂଧ୍ରେଣ ଶୁକରୂପୀ ହୁତାଶନଃ। ଦଦର୍ଶ ଶଯନେ ସର୍ଵଂ ରତୌ ଗିରିଜଯା ସହ
ଅଗ୍ନି ଶୁଆ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପକ୍ଷୀର ଗୁହା ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଦେଖିଲେ—ଶିବ ଗିରିଜା ସହ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି।
ଦଦର୍ଶ ତଂ ଚ ଦେଵେଶୋ ହୁତାଶଂ ଶୁକରୂପିଣଂ। ତମୁଵାଚ ମହାଦେଵଃ କିଂଚିତ୍କୋପସମନ୍ଵିତଃ
ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ ଶିବ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶୁଆ ରୂପରେ ଦେଖି, କିଛି କ୍ରୋଧ ସହ ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶର୍ଵ ଉଵାଚ। ନିଷିକ୍ତମର୍ଧଂ ଦେଵ୍ଯାଂ ମେ ଵୀର୍ଯଂ ଚ ଶୁକଵିଗ୍ରହ। ଲଜ୍ଜଯା ଵିରତିଶ୍ଚାସ୍ଯ ତ୍ଵମର୍ଧଂ ପିବ ପାଵକ
ଶିବ କହିଲେ—'ମୋର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶୁକ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଏହି ଶୁଆ ରୂପରେ ଅଛି। ଲଜ୍ଜାରେ ସେ ବାକି ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାନ୍ତି; ତୁମେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହାକୁ ପିଉ।'
ଯସ୍ମାତ୍ତୁ ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଵିଘ୍ନଂ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯ୍ଯୁପପଦ୍ଯତେ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵହ୍ନିରପିବଦ୍ଵୀର୍ଯମାହିତଂ
'ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବିଘ୍ନ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ଏହାର ଫଳ ତୁମ ପାଇଁ ହେବ।' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଅଗ୍ନି ହାତ ଜୋଡି ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୁକ୍ର ପିଇଲେ।
ତେନାପ୍ଲୁତାସ୍ତତୋ ଦେଵାସ୍ତନ୍ମୁଖା ଋଭଵୋ ଯତଃ। ଵିପାଟ୍ଯ ଜଠରଂ ତେଷାଂ ଵୀର୍ଯଂ ମାହେଶ୍ଵରଂ ତତଃ
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଏହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଋଭୁମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଜଠର ଫାଟି, ମହାଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୁକ୍ର ବାହାରିଲା।
ନିଷ୍କ୍ରାଂତଂ ତପ୍ତହେମାଭଂ ଵିତତେ ଶଂକରାଶ୍ରମେ। ତସ୍ମିନ୍ସରୋ ମହଜ୍ଜାତଂ ଵିମଲଂ ବହୁଯୋଜନଂ
ସେହି ଶୁକ୍ର ତପ୍ତ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ବିସ୍ତୃତ ଶଂକରଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବାହାରିଲା; ସେଠାରେ ବଡ଼, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ବହୁ ଯୋଜନା ଆୟତନର ଏକ ହ୍ରଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲହେମକମଲଂ ନାନାଵିହଗନାଦିତମ୍। ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସରୋ ଦେଵୀ ଜାତଂ ହେମମହାଂବୁଜମ୍
ଫୁଲିଥିବା ସୁନା ଗୋଲାପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକାଣିରେ ମୁଖରିତ ସେହି ହ୍ରଦ ବିଷୟରେ ଦେବୀ ଶୁଣିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ସୁନା ଗୋଲାପ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଜଗାମ କୌତୁକାଵିଷ୍ଟା ତତ୍ସରଃ କନକାଂବୁଜମ୍। ତତ୍ର କୃତ୍ଵା ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ତଦବ୍ଜକୃତଶେଖରା
କୌତୁହଳରେ ଭରିଯାଇ, ଦେବୀ ସେହି ସୁନା ଗୋଲାପ ହ୍ରଦକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରି, ସେହି ଗୋଲାପ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ।
ଉପଵିଷ୍ଟା ତତସ୍ତସ୍ଯ ତୀରେ ଦେଵୀ ସଖୀଵୃତା। ପାତୁକାମା ଚ ତତ୍ତୋଯଂ ସ୍ଵାଦୁନିର୍ମଲପଂକଜମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ସହିତ ତଟରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ମଧୁର, ପବିତ୍ର ଏବଂ ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ଜଳ ପିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଅପଶ୍ଯତ୍କୃତ୍ତିକାସ୍ତାସ୍ସ ଷଡର୍କଦ୍ଯୁତିସନ୍ନିଭାଃ। ପଦ୍ମପତ୍ରେ ତୁ ତଦ୍ଵାରି ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରସ୍ଥିତା ଗୃହମ୍
ସେଠାରେ ସେ କୃତ୍ତିକାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଛଅଜଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ପଦ୍ମପତ୍ରରୁ ସେଇ ଜଳ ନେଇ, ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।