ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। କିଂ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତୁକାମାସି କିମଲଭ୍ଯଂ ଦଦାମି ତେ। ଵିରମ୍ଯତାମତିକ୍ଲେଶାତ୍ତପସୋସ୍ମାନ୍ମଦାଜ୍ଞଯା
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ତୁମେ ପୁଣି କଣ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ? କଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ମୁଁ ଦେଇପାରିବି? ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟା ବନ୍ଦ କର ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵୋଵାଚଗିରିଜା ଗୁରୋର୍ଗୌରଵଯଂତ୍ରିତଂ। ଵାକ୍ଯଂ ଵାଚାହରୋଦ୍ଗୀର୍ଣଵର୍ଣନିର୍ଗମଵାଂଛିତଂ
ଏହା ଶୁଣି ଗିରିଜା ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର ରଖି ସମ୍ମାନରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କଥା ମୂଖରୁ ବାହାରିଲା ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ-। ତପସା ଦୁଷ୍କରେଣାପ୍ତଃ ପତିର୍ଵୈ ଶଂକରୋ ମଯା। ସମାଂ ଶ୍ଯାମଲଵର୍ଣେତି ବହୁଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ରହଃ
ଦେବୀ କହିଲେ— ମୁଁ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି ଶିବଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଛି । ସେ ଗୁପ୍ତରେ ମୋତେ ବାରମ୍ବାର 'କଳାବର୍ଣ୍ଣ' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।
ତସ୍ମାଦହଂ କାଂଚନାଭଵର୍ଣା ତନ୍ନାମସଂଯୁତା। ଭର୍ତୁର୍ଭୂତପତେରଂଗମେକତୋ ନିର୍ଵିଷଂ ଭଵେତ୍
ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି, ମୋର ଚର୍ମ ସୁନା ରଙ୍ଗର ହେଉ, ଏହି ନାମ ମୋତେ ମିଳୁ । ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଭୂତପତିଙ୍କ ଦେହରେ ମୁଁ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଉ ।
ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଭାଷିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ। ଏଵଂ ଭଵ ତ୍ଵଂ ଭୂଯଶ୍ଚ ଭର୍ତୁର୍ଦେହାର୍ଦ୍ଧଚାରିଣୀ
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ କହିଲେ— 'ଏଭଳି ହେଉ । ଏବଂ ତୁମେ ପୁଣି ତୁମ ପତିଙ୍କ ଦେହର ଅର୍ଧାଙ୍ଗିନୀ ହେବ ।'
ତତସ୍ତତ୍ଯାଜତାଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଫୁଲ୍ଲନୀଲୋତ୍ପଲତ୍ଵଚଂ। ତ୍ଵକ୍ଚ ସାପ୍ଯଭଵଦ୍ଭୀମା ଘଂଟାହସ୍ତାତ୍ରିଲୋଚନା
ତାପରେ ସେ ନିଜର ନୀଳପଦ୍ମ ପରି କଳା ଚର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ସେଇ ଚର୍ମ ଭୀମା ହେଲେ, ହାତରେ ଘଣ୍ଟା ଓ ତିନିଟି ଆଖି ଥିଲା ।
ନାନାଭରଣସଂପୂର୍ଣା ପୀତକୌଶେଯଧାରିଣୀ। ତାମବ୍ରଵୀତ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵୀଂ ନୀଲାଂବୁଜତ୍ଵିଷଂ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ପିତା କାଉସେୟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ଏବେ ବ୍ରହ୍ମା ନୀଳପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ଚମକ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ନିଶେ ଭୂଧରଜା ଦେହ ସଂପର୍କା ତ୍ଵଂ ମଦାଜ୍ଞଯା। ସଂପ୍ରାପ୍ତା କୃତକୃତ୍ଯତ୍ଵମେକାନଂଶା ପୁରୋ ହ୍ଯସି
ରାତିରେ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ପାହାଡ଼ର ଧୂଳି ତୁମ ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି । ତୁମେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛ, ଏବଂ ଏବେ ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ହେଉଛ ।
ଯ ଏଷ ସିଂହଃ ପ୍ରୋଦ୍ଭୂତୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ଵରାନନେ। ସ ତେସ୍ତୁ ଵାହନଂ ଦେଵି କେତୌ ଚାସ୍ତୁ ମହାବଲଃ
ଏହି ଶେଉଁ, ଯେଉଁଥି ଦେବୀଙ୍କ ରୋଷରୁ ଜନ୍ମିଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଏହା ତୁମର ବାହନ ହେବ ଏବଂ ତୁମ ପତାକା ପାଖରେ ସଦା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରହିବ ।
ଗଚ୍ଛ ଵିଂଧ୍ଯାଚଲଂ ତତ୍ର ସୁରକାର୍ଯଂ କରିଷ୍ଯସି। ପଂଚାଲୋ ନାମ ଯକ୍ଷୋଯଂ ଯକ୍ଷଲକ୍ଷପଦାନୁଗଃ
ତୁମେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହି ଯକ୍ଷ, ନାମ ପଞ୍ଚାଳ, ଯକ୍ଷ ରାଜାଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରେ ।
ଦତ୍ତସ୍ତେ କିଂକରୋ ଦେଵି ମଯା ମାଯାଶତୈର୍ଯୁତଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କୌଶିକୀ ଦେଵୀ ଵିଂଧ୍ଯଶୈଲଂ ଜଗାମ ହ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଦାସକୁ ଦେଇଛି, ହେ ଦେବୀ, ଶତଶଃ ମାୟା ଶକ୍ତି ସହିତ । ଏଭଳି କହି, କୌଶିକୀ ଦେବୀ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ ।
ଉମାପି ପ୍ରାପ୍ତସଂକଲ୍ପା ଜଗାମ ଗିରିଶାଂତିକଂ। ପ୍ରଵିଶଂତୀଂ ତୁ ତାଂ ଦ୍ଵାରାଦପହୃତ୍ଯ ସମାହିତଃ
ଉମା ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । ସେ ଦ୍ୱାର ଦେଖି ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
ରୁରୋଧ ଵୀରକୋ ଦେଵୀଂ ହେମଵେତ୍ରଲତାଧରଃ। ତାମୁଵାଚ ଚ କୋପେନ ରୂପେ ତୁ ଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀଂ
ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ବୀରକ ଦ୍ୱାରପାଳୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, 'ତୁମର ରୂପ ମାତ୍ର ଦେଖାକୁ ଭଲ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଭିତରେ ଧୋଖା ଅଛି।'
ପ୍ରଯୋଜନଂ ନ ତେତ୍ରାସ୍ତି ଗଚ୍ଛ ଯାଵନ୍ନ ଭକ୍ଷ୍ଯସେ। ଦେଵ୍ଯାରୂପଧରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଦେଵଂ ଵଂଚିତୁମାଗତଃ
ଏଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି କାମ ନାହିଁ, ତୁମେ ଖାଇଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଚଳିଯାଅ। ଏହି ଦାନବ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଧରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଠକେଇବାକୁ ଆସିଛି।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନ ଚ ଦୃଷ୍ଟୋସୌ ସ ଚ ଦେଵେନ ଘାତିତଃ। ଘାତିତେ ଚାହମାଜ୍ଞପ୍ତୋ ନୀଲକଂଠେନ କୋପିନା
ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଗଲେ। ସେ ମରିବା ପରେ, ରୁଷ୍ଟ ନୀଳକଣ୍ଠ ମୋତେ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ଦ୍ଵାରେ ତ୍ଵନଵଧାନଂ ତେ ଯସ୍ମାତ୍ପଶ୍ଯାମି ଵୈ ତତଃ। ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ମେ ଦ୍ଵାସ୍ଥୋ ଵର୍ଷପୂଗାନନେକଶଃ
ଦ୍ୱାରରେ ତୁମର ଅବଧାନ ନଥିବାକୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ତେଣୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମୋର ଦ୍ୱାରପାଳ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅତସ୍ତେ ନାତ୍ର ଦାସ୍ଯାମି ପ୍ରଵେଶଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଦ୍ରୁତମ୍। ଏକାଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଗିରିସୁତାଂ ମାତରଂ ସ୍ନେହଵତ୍ସଲାମ୍
ଏହିକାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ ଦେବିନି, ଦ୍ରୁତ ଚଳିଯାଅ। କେବଳ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ସ୍ନେହମୟ ମାଆ ଛାଡ଼ି।
ପ୍ରଵେଶଂ ଲଭତେ ନାନ୍ଯା ନାରୀ କମଲଲୋଚନେ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତଦା ଦେଵୀ ଚିଂତଯାମାସ ଚେତସା1.44.
ହେ କମଳନୟନୀ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି କହି ଦେବୀ ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ନାରୀ ନୈଵ ସ ଦୈତେଯୋ ଵାଯୁର୍ମେ ଯାମଭାଷତ। ଵୃଥୈଵ ଵୀରକଶ୍ଶପ୍ତୋ ମଯା କ୍ରୋଧପରୀତଯା
ଏହା ନ ନାରୀ ଥିଲେ, ନ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ମୋତେ କହିଥିଲେ। ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ବୀରକଙ୍କୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ଶାପ ଦେଇଥିଲି।
ଅକାର୍ଯଂ କ୍ରିଯତେ ମୂଢୈଃ ପ୍ରାଯଃ କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତୈଃ। କ୍ରୋଧେନ ନଶ୍ଯତେ କୀର୍ତିଃ କ୍ରୋଧୋ ହଂତି ସ୍ଥିତାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ମୂଢ଼ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଅନୁଚିତ କାମ କରନ୍ତି। କ୍ରୋଧରେ ମାନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ସଂପଦ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନତତ୍ଵାର୍ଥା ପୁତ୍ରଂ ଶାପିତଵତ୍ଯହଂ। ଵିପରୀତାର୍ଥବୁଦ୍ଧୀନାଂ ସୁଲଭୋ ଵିପଦାଗମଃ
ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ନ ଜାଣି, ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି। ଭୁଲ ବୁଝିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ସହଜରେ ଆସିଥାଏ।
ସଂଚିଂତ୍ଯୈଵମୁଵାଚେଦଂ ଵୀରକଂ ପ୍ରତି ଶୈଲଜା। ସଜ୍ଜଲଜ୍ଜାଵିକାରେଣ ଵଦନେନାମ୍ବୁଜତ୍ଵିଷା
ଏପରି ଭାବି, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ସଂକୋଚ ଭରା ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁହଁରେ ନେଇ ବୀରକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ-। ଅହଂ ଵୀରକ ତେ ମାତା ନ ତେସ୍ତୁ ମନସୋ ଭ୍ରମଃ। ଶଂକରସ୍ଯାସ୍ମି ଦଯିତା ସୁତା ତୁହିନଭୂଭୃତଃ
ଦେବୀ କହିଲେ: 'ବୀରକ, ମୁଁ ତୁମର ମାଆ। ତୁମ ମନରେ କୌଣସି ଭ୍ରମ ରଖନିଅ। ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତୁହିନ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା।'
ମମ ଗାତ୍ରଚ୍ଛଵିଭ୍ରାଂତ୍ଯା ମା ଶଂକାଂ ପୁତ୍ର ଧାରଯ। ତୁଷ୍ଟେନ ଗୌରତା ଦତ୍ତା ମମେଯଂ ପଦ୍ମଜନ୍ମନା
ମୋ ଦେହର ରଙ୍ଗ ଦେଖି ଭ୍ରମ କରନିଅ, ପୁଅ। ଏହି ଗୋରା ରୂପ ମୋତେ ପଦ୍ମଯୋନି ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେଇଥିଲେ।
ମଯା ଶପ୍ତୋସ୍ଯଵିଦିତେ ଵୃତ୍ତାଂତେ ଦୈତ୍ଯନିର୍ମିତେ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନାରୀପ୍ରଵେଶଂ ତୁ ଶଂକରେ ରହସି ସ୍ଥିତେ
ଦାନବ ଭାବି ଘଟଣା ନ ଜାଣି ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି। ଶଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ନାରୀ ପ୍ରବେଶ ଘଟିଥିବା ଜାଣି।
ନନିଵର୍ତଯିତୁଂ ଶକ୍ଯଃ ଶାପଃ କିଂତୁ ବ୍ରଵୀମି ତେ। ଶୀଘ୍ରମେଷ୍ଯସି ମାନୁଷ୍ଯାତ୍ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତଃ
ଶାପ ପଛେ ଫେରାଯିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି — ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମାନବ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ଶିରସା ତୁ ତତୋ ଵଂଦ୍ଯ ମାତରଂ ପୂର୍ଣମାନସଃ। ଉଵାଚ ସାଧ୍ଵୀଂ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁ ଦ୍ଯୁତିଂ ତୁହିନଶୈଲଜାଂ
ତାପରେ, ସଫା ମନରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସେ ତୁହିନ ପାହାଡ଼ର ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭା ଭରା ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଵୀରକ ଉଵାଚ-। ନତସୁରାସୁରମୌଲିଲସନ୍ମଣିପ୍ରଵରକାଂତିକରାଲିନଖାଙ୍ଘ୍ରିକେ। ନଗସୁତେ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲେ ନଵନମୋଵନତାର୍ତ୍ତିଵିନାଶିନି
ବୀରକ କହିଲେ: 'ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ମଣି ଚମକେ, ସେଇ ମଣିର ଆଲୋକରେ ତୁମର ପାଦ ଓ ନଖ ଅତି ଅଲୋକିକ। ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କର, ନମିଥିବା ଓ ନୂତନ ଦୁଃଖ ଦୂର କର। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛି।'
ତପନମଂଡଲମଂଡିତକଂଧରେ ପୃଥୁସୁଵର୍ଣନଗଦ୍ଯୁତିହାରିକେ। ଵିଷମଭଂଗଵିଷଂଗମଭୀଷିତୋ ଗିରିସୁତେ ଭଵତୀମହମାଶ୍ରଯେ
ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁମ ଗଳାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଆଲୋକ ଅଛି, ବଡ଼ ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧିଛ। ଶତ୍ରୁ ଓ ବିଷକ୍ତମାନେ ତୁମକୁ ଭୟ କରନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଜଗତିକାପ୍ରଣତାଭିମତା ଦଦୌ ଝଟିତି ସିଦ୍ଧିମୃତେ ଭଵତୀଂ ଯଥା। ଜଗତିକାଂ ପ୍ରଣମେଚ୍ଛଶିଶେଖରୋ ଭୁଵନଭୃନ୍ମୁନଯୋ ଭଵତୀଂ ଯଥା
ଯେପରି ତୁମେ ତୁମ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଛ, ସେପରି ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଶିରୋମଣି ଓ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ।