ତମେତେ ମୁନଯଃ ପୂଜ୍ଯା ଵିନୀତାଃ କାର୍ଯଗୌରଵାତ୍। ଊଚୁର୍ମଧୁରଭାଷାଭିସ୍ତେ ଵାଚଂ ଵାଗ୍ମିନାଂ ଵରାଃ
ସେମାନେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ, ନମ୍ର ଭାବରେ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତି ଆଦର ରଖି, ମିଠା କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ସେମାନେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଥିଲେ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵଯମିହାଯାତାଃ ଶଂକରଂ ଗୁଣନାଯକଂ। ତ୍ରିଲୋଚନଂ ଵିଜାନୀହି ସୁରକାର୍ଯପ୍ରଚୋଦିତାଃ
ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ ଶିବଙ୍କୁ, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ। ଦେବମାନେ ଆମକୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପଠାଇଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ଜାଣନ୍ତୁ।
ତ୍ଵମେଵ ନୋ ଗତିସ୍ତତ୍ର ଯଥାକାଲାନତିକ୍ରମଃ। ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରାର୍ଥନୈଷା ପ୍ରାଯେଣ ପ୍ରତୀହାରମଯୀ ପ୍ରଭୋ
ଏଠାରେ ଆମ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ କୌଣସି ବିଳମ୍ବ ହେବ ନାହିଁ। ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ, ମହାପ୍ରଭୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମୁନିଭିଃ ସୋଥ ଗୌରଵାତ୍ତାନୁଵାଚ ହ। ସଵନସ୍ଯାପରାଂ ସଂଧ୍ଯାଂ କର୍ତୁଂ ମଂଦାକିନୀଂ ଗତଃ
ଏପରି ଭାବେ ଋଷିମାନେ କହିବା ପରେ, ସେ ଆଦର ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଶିବ ଏବେ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀକୁ ଶେଷ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରିବାକୁ ଗଲେ।'
କ୍ଷଣେନ ଭାଵିତା ଵିପ୍ରାସ୍ତତୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଥ ଶୂଲିନମ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ମୁନଯସ୍ତସ୍ଥୁର୍ଯତ୍ନାତ୍କାର୍ଯଵିଚକ୍ଷଣାଃ
'ଅତି କ୍ଷଣରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ।' ଏପରି କହିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଧ୍ୟାନଦେଇ ଅପେକ୍ଷା କଲେ।
ଗଂଭୀରାଂବୁଧରଂ ପ୍ରାଵୃଟ୍ତୃଷିତାଶ୍ଚାତକା ଯଥା। ତଥା କ୍ଷଣେନ ନିଷ୍ପନ୍ନ ସମାଚାରକ୍ରିଯାଵିଧିମ୍
ଯେପରି ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ଚାଟକ ପକ୍ଷୀମାନେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଘନ ମେଘକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାବିଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵୀରାସନକୃତୋଦ୍ଦେଶଂ ମୃଗଚର୍ମନିଯାମିତମ୍। ତତୋ ଵିନୀତୋ ଜାନୁଭ୍ଯାମଵଲଂବ୍ଯ ମହୀଂ ମୁଦା
ବୀରାସନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ, ମୃଗଚର୍ମ ଦେଇ ଢାକାଯାଇଥିବା ସେଠି, ନମ୍ର ମନେ ସେ ଖୁସିରେ ଜଣୁ ମାଟିରେ ଅଣ୍ଡିଗଲେ।
ଉଵାଚ ଵୀରକୋ ଦେଵଂ ପ୍ରଣଯୈକସମାଶ୍ରଯମ୍। ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମୁନଯଃ ସପ୍ତ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତ୍ଵାଂ ଦୀପ୍ତତେଜସଂ
ବୀରକ ଭକ୍ତି ଭରା ଭାବରେ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସାତି ଋଷି ଆପଣଙ୍କୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାଦେବ, ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।'
ଵିଭୋ ସମାଦିଶ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତତୋ ଧ୍ଯାନମିହାର୍ହସି। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଧୂର୍ଜଟିସ୍ତେନ ଵୀରକେଣ ମହାତ୍ମନା
'ହେ ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଆଦେଶ କରନ୍ତୁ; ତାପରେ ଆପଣ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବେ।' ଏପରି ବୀରକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିଲେ।
ଭ୍ରୂଭଂଗସଂଜ୍ଞଯା ତେଷାଂ ପ୍ରଵେଶାଜ୍ଞାଂ ଦଦୌ ତଦା। ମୂର୍ଦ୍ଧକଂପେନ ତାନ୍ସପ୍ତ ଵୀରକୋପି ମହାମୁନୀନ୍
ତାଙ୍କର ଭୃକୁଟି ଉଠାଇ, ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ; ବୀରକ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ହେଲାଇ ସେ ସାତି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଆଜୁହାଵ ଵିଦୂରସ୍ଥାନ୍ଦର୍ଶନାଯ ପିନାକିନଃ। ତ୍ଵରାବଦ୍ଧଜଟାସ୍ତେ ଚ ଲଂବକୃଷ୍ଣାନିଜାଂବରାଃ
ସେ ଦୂରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା ମୁନିମାନେ ଧନୁର୍ଧର ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଡାକିଲେ; ସେମାନେ ତାଡ଼ିରେ ଜଟା ବାନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ କଳା ବସ୍ତ୍ର ଲମ୍ବିଥିଲା।
ଵିଵିଶୁର୍ଵେଦିକାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଗିରୀଶସ୍ଯ ଵିଭୋସ୍ତତଃ। ବଦ୍ଧପାଣିପୁଟା କ୍ଷିପ୍ତ ନାକପୁଷ୍ପୋତ୍ତ୍କରାସ୍ତତଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ପର୍ବତପତିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ବେଦିକାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବଳୋକର ଫୁଲ ଛିଟାଇଲେ।
ପିନାକିପାଦଯୁଗଲଂ ଵଂଦ୍ଯ ନାକନିଵାସିନଃ। ତତଃ ସ୍ନିଗ୍ଧେକ୍ଷିତାଃ ସଂତୋ ମୁନଯଃ ଶୂଲପାଣିନା
ଦେବମାନେ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କର ପାଦଯୁଗଳକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ତାପରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦୟାଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁନିମାନେ ଉପରେ ଚାହିଁ, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଗିରୀଶଂ ତେ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ସମଂ ତୁଷ୍ଟଵୁର୍ମୁଦା
ତାପରେ ସେମାନେ ପର୍ବତପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଖୁସିରେ ଏକାସାଥି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ମୁନଯ ଊଚୁଃ-। ଅହୋ କୃତାର୍ଥା ଵଯମେଵ ସାଂପ୍ରତଂ ସୁରେଶ୍ଵରୈର୍ଵଂଦିତପାଦପଲ୍ଲଵମ୍। ଵିଲୋକଯାମୋ ଗୁଣଗୌରଵର୍ଦ୍ଧିଭିଃ ସମାଦିଶେଃ କାର୍ଯମଶେଷରକ୍ଷଣମ୍
ମୁନିମାନେ କହିଲେ— 'ଆହା, ଆମେ ଏବେ ସଫଳ ହେଲୁ, ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ସେହି ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିପାଇଲୁ। ଆପଣଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଗୁଣରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ରକ୍ଷା ଆପଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତି।'
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଉଵାଚ ମୁନିସତ୍ତମାନ୍। ଭଵତାଂ ଯଦ୍ଧୃଦିଗତଂ କାର୍ଯଂ ତତ୍କୁରୁତାଧୁନା
ତାପରେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଶିବ ହସି, ମୁନିମାନେଂକୁ କହିଲେ: 'ତୁମମାନେର ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ କାମନା ଅଛି, ଏବେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କର।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ମୁନଯସ୍ତୂର୍ଣଂ ଯଯୁର୍ଯତ୍ର ଚ ଶୈଲଜା। ବଭାଷିରେ ଵିଭାଗଜ୍ଞା ଗିରିଜାଂ ଗିରିଗହ୍ଵରେ। ରମ୍ଯଂ ପ୍ରିଯମନୋହାରି ମାରୂପଂ ତପସାଦହ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶୈଳଜା ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭାଗ ବୁଝନ୍ତି, ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ଥିବା ଗିରିଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିବା ରୂପ, ପ୍ରେମ ଓ ଆକର୍ଷଣକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ପ୍ରୀତସ୍ତେ ଶଂକରଃ ପାଣିମେଷ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି। ଵଯମର୍ଥିତଵଂତସ୍ତେ ପିତରଂ ପୂର୍ଵମାଗତାଃ
ତୁମ ପ୍ରତି ଶିବ ଖୁସି ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ହାତ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଆମେ ତୁମର ବାପାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ପ୍ରଥମେ ଆସିଛୁ।
ପିତ୍ରା ସହ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ଵଯଂ ଯାମଃ ସ୍ଵମଂଦିରଂ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତପସଃ ସତ୍ଯଂ ଫଲମସ୍ତୀତି ଚିଂତ୍ଯ ସା
ତୁମ ବାପା ସହିତ ଘରକୁ ଯାଅ; ଆମେ ଆମ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଯିବୁ। ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଭାବିଲେ—ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସତ୍ୟ ହେଲା।
ତ୍ଵରମାଣା ଯଯୌ ଵେଶ୍ମ ପିତୁର୍ଦିଵ୍ଯଂ ସୁଶୋଭିତଂ। ସା ତତ୍ର ରଜନୀଂ ମେନେ ଵର୍ଷାଯୁତସମାଂ ସତୀ
ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୋଭାମୟ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ସତୀ ମନେ କଲେ ଏହି ରାତି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପରି ଦୀର୍ଘ ହେଲା।
ହରଦର୍ଶନସଂଜାତ ସମୁତ୍କଂଠା ହିମାଦ୍ରିଜା। ତତୋ ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମେ ତୁ ତସ୍ଯାଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ସୁହୃତ୍କ୍ରିଯାଂ
ହରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ହିମାଦ୍ରିଜାଙ୍କ ମନରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଲା। ତାପରେ, ଶୁଭ ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତାଙ୍କ ସଂଗୀନୀମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ନାନାମଂଗଲସଂଦୋହାନ୍ଯଥାଵତ୍କ୍ରମପୂର୍ଵକମ୍। ଦିଵ୍ଯମଂଗଲସଂଯୋଗାନ୍ମଂଦିରେ ବହୁମଂଗଲେ 1.43.
ଘରରେ ବିଭିନ୍ନ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହେଲା; ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ଦିରରେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ହେଲା।
ଉପାସତ ଗିରିଂ ମୂର୍ତ୍ତା ୠତଵଃ ସର୍ଵକାମିକାଃ। ଵାଯଵଃ ସୁଖଦାଶ୍ଚାସନ୍ସଂମାର୍ଜନଵିଧୌ ଗିରେଃ
ସମସ୍ତ ଋତୁମାନେ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେହରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ପାହାଡ଼କୁ ସେବା କଲେ। ମଧୁର ପବନମାନେ ପାହାଡ଼କୁ ସଫା କରି ଶିତଳତା ଦେଲେ।
ହର୍ମ୍ଯେଷୁ ଶ୍ରୀଃ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୀ କୃତନାନା ପ୍ରସାଧନା। କାଂତିଃ ସର୍ଵେଷୁ ଭାଵେଷୁ ୠଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଭରଣାକୁଲା
ମହଲମାନେ ଭିତରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଚୁର ହେଲା।
ଚିଂତାମଣିପ୍ରଭୃତଯୋ ରତ୍ନାଶ୍ଶୈଲଂ ସମଂତତଃ। ଉପତସ୍ଥୁର୍ଲତାଶ୍ଚାପି କଲ୍ପକାଦ୍ଯା ମହାଦ୍ରୁମାଃ
ଚିନ୍ତାମଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନମାନେ ପାହାଡ଼କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଲେ। କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ, ଲତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଓଷଧ୍ଯୋ ମୂର୍ତିମତ୍ଯଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯୌଷଧିସମନ୍ଵିତାଃ। ରସାଶ୍ଚ ଧାତଵଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ଶୈଲସ୍ଯ କିଂକରାଃ
ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଥିବା ଔଷଧମୂଳ ଓ ତାଙ୍କର ରସ, ଧାତୁମାନେ ସମେତ, ସମସ୍ତେ ପାହାଡ଼ର ସେବକ ହେଇଗଲେ।
କିଂକରାସ୍ତସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ଵ୍ଯଗ୍ରାଶ୍ଚାଶ୍ରମଵର୍ତିନଃ। ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରା ନିଖିଲାଃ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଂଗମଂ ଚ ଯତ୍
ପାହାଡ଼ର ସେବକମାନେ, ଆଶ୍ରମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ; ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ଜୀବ ତାହାରେ ଅଂଶ ହେଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ହିମଶୈଲସ୍ଯ ମହିମାନମଵର୍ଦ୍ଧଯନ୍। ଅଭଵନ୍ମୁନଯୋ ନାଗା ଯକ୍ଷା ଗଂଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହିମପାହାଡ଼ର ମହିମା ବଢ଼ାଇଲେ। ସେଠାରେ ମୁନି, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଥିଲେ।
ଶଂକରସ୍ଯାପି ଵିବୁଧା ଗଂଧମାଦନପର୍ଵତେ। ସଜ୍ଜମଂଡନସଂଭାରାସ୍ତସ୍ଥୁର୍ନିର୍ମଲ ମୂର୍ତ୍ତଯଃ
ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଭୂଷଣ ସଜାଇ ସୁଧା ଦେହରେ ତିଆରି ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ଶର୍ଵସ୍ଯାଥ ଜଟାଜୂଟେ ଚଂଦ୍ରଖଂଡଂ ପିତାମହଃ। ବବଂଧ ପ୍ରଣଯୋଦାର ଵିସ୍ଫାରିତଵିଲୋଚନଃ
ତାପରେ, ପିତାମହ ଭଲପାଇବାରେ ଚକ୍ଷୁ ଉଦ୍ଘାଟିତ କରି, ଶର୍ବଙ୍କ ଜଟାରେ ଚାନ୍ଦ୍ର ଖଣ୍ଡ ବାନ୍ଧିଲେ।