ଊଚୁଶ୍ଚ ପରମପ୍ରୀତାଃ ଶୈଲଜାଂ ମଧୁରଂ ଵଚଃ। ୠଷଯ ଊଚୁଃ। ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମହୋ ପୁତ୍ରି ଜ୍ଞାନମୂର୍ତିରିଵାମଲା
ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେମାନେ ଶୈଳଜାକୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ହେ ଝିଅ, ତୁମେ ଅଦ୍ଭୁତ, ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି ପରି ଶୁଦ୍ଧ।
ପ୍ରସାଦଯସି ନୋ ଭାଵଂ ଭଵଭାଵପ୍ରତିଶ୍ରଯାତ୍। ନନୁ ଵିଦ୍ମୋ ଵଯଂ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମଦ୍ଭୁତମ୍
ତୁମେ ଭବନାଥଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ, ଆମ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛ। ନିଶ୍ଚୟ, ଆମେ ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣୁଛୁ।
ତ୍ଵନ୍ନିଶ୍ଚଯସ୍ଯ ଦୃଢତାଂ ଵେତ୍ତୁଂ ଵଯମିହାଗତାଃ। ଅଚିରାଦେଵ ତନ୍ଵଂଗି କାମସ୍ତ୍ଵେଷ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମ ନିଶ୍ଚୟ କେତେ ଦୃଢ଼ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ। ଶୀଘ୍ର ହେବ, ହେ ସୁସ୍ଳିମ୍ବା, ଏହି ଇଚ୍ଛା ତୁମର ପୂରଣ ହେବ।
ଆଦିତ୍ଯସ୍ସ ପ୍ରଭୋ ଯାତି ରତ୍ନେଭ୍ଯଃ କା ଦ୍ଯୁତିଃ ପୃଥକ୍। କୋଽର୍ଥୋ ଵର୍ଣାନ୍ସ୍ଵକାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତଥା ତ୍ଵଂ ଗିରିଶଂ ଵିନା
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯିବା ପରେ ରତ୍ନମାନେ ଠାରେ କେଉଁ ଆଲୋକ ଅଲଗା ରହିଯାଏ? ନିଜ ରଙ୍ଗ ଛାଡ଼ିବାର କଣ ଅର୍ଥ? ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗିରିଶଙ୍କ ବିନା ଏମିତି ହେଉଛ।
ଯାମୋ ନେକାଭ୍ଯୁପାଯେନ ତମଭ୍ଯର୍ଥଯିତୁଂ ଵଯମ୍। ଅସ୍ମାକମପି ଚୈଷୋର୍ଥଃ ସୁତରାଂ ହୃଦି ଵର୍ତତେ
ବହୁ ପ୍ରୟାସରେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଯିବୁ। ଏହି ଇଚ୍ଛା ଆମ ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଭାବେ ବସିଛି।
ଅତସ୍ତ୍ଵମେଵ ସା ବୁଦ୍ଧିର୍ଯତୋ ନୀତିସ୍ତ୍ଵମେଵ ହି। ଅତୋ ନିଃସଂଶଯଂ କାର୍ଯଂ ଶଂକରୋପି ଵିଧାସ୍ଯତି
ଏହିପରି, ତୁମେ ନିଜେ ଜ୍ଞାନ ଓ ନୀତିର ମୂର୍ତ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୂଜିତାସ୍ସର୍ଵେ ମୁନଯୋ ଗିରିକନ୍ଯଯା। ପ୍ରଯଯୁର୍ଗିରିଶଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରସ୍ଥଂ ହିମଵତୋ ମହତ୍
ଏହିପରି କହି, ପାହାଡ଼ର ଝିଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ହିମବତଙ୍କର ବଡ଼ ଆଶ୍ରମରେ ଗିରିଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗଂଗାଂଭଃ ପ୍ଲାଵିତାତ୍ମାନଃ ପିଂଗାବଦ୍ଧଜଟାସଟାଃ। ଭୃଂଗାନୁଯାତପାଣିସ୍ଥ ମଂଦାରକୁସୁମସ୍ରଜଃ
ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ, ପିଙ୍ଗଳ ଜଟା ବାନ୍ଧି, ହାତରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଘୁରୁଥିବା, ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ତୁ ଗିରେଃ ପ୍ରସ୍ଥଂ ଦଦୃଶୁଃ ଶଂକରାଶ୍ରମମ୍। ପ୍ରଶାଂତାଶେଷସତ୍ଵୌଘଂ ପର୍ଯସ୍ତିମିତକାନନମ୍
ପର୍ବତର ଉପରି ମଞ୍ଚକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶାନ୍ତ ଥିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିରବ ଓ ଶାନ୍ତ ଥିଲା।
ନିଃଶବ୍ଦକ୍ଷୋଭସଲିଲ ପ୍ରଯାତଂ ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍। ତତ୍ରାପଶ୍ଯଂସ୍ତତୋଦ୍ଵାରି ଵୀରକଂ ଵେତ୍ରପାଣିନମ୍
ସେଠାରେ ଜଳ ଚାରିଦିଗରେ ନିରବ ଓ ଅଚଳ ଥିଲା; ଏହି ଝିଲିକ ଦ୍ୱାରରେ ମୁଁ ଏକ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ପାଳକୁ ଦେଖିଲି।
ତମେତେ ମୁନଯଃ ପୂଜ୍ଯା ଵିନୀତାଃ କାର୍ଯଗୌରଵାତ୍। ଊଚୁର୍ମଧୁରଭାଷାଭିସ୍ତେ ଵାଚଂ ଵାଗ୍ମିନାଂ ଵରାଃ
ସେମାନେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ, ନମ୍ର ଭାବରେ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତି ଆଦର ରଖି, ମିଠା କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ସେମାନେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଥିଲେ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵଯମିହାଯାତାଃ ଶଂକରଂ ଗୁଣନାଯକଂ। ତ୍ରିଲୋଚନଂ ଵିଜାନୀହି ସୁରକାର୍ଯପ୍ରଚୋଦିତାଃ
ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ ଶିବଙ୍କୁ, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ। ଦେବମାନେ ଆମକୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପଠାଇଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ଜାଣନ୍ତୁ।
ତ୍ଵମେଵ ନୋ ଗତିସ୍ତତ୍ର ଯଥାକାଲାନତିକ୍ରମଃ। ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରାର୍ଥନୈଷା ପ୍ରାଯେଣ ପ୍ରତୀହାରମଯୀ ପ୍ରଭୋ
ଏଠାରେ ଆମ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ କୌଣସି ବିଳମ୍ବ ହେବ ନାହିଁ। ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ, ମହାପ୍ରଭୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମୁନିଭିଃ ସୋଥ ଗୌରଵାତ୍ତାନୁଵାଚ ହ। ସଵନସ୍ଯାପରାଂ ସଂଧ୍ଯାଂ କର୍ତୁଂ ମଂଦାକିନୀଂ ଗତଃ
ଏପରି ଭାବେ ଋଷିମାନେ କହିବା ପରେ, ସେ ଆଦର ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଶିବ ଏବେ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀକୁ ଶେଷ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରିବାକୁ ଗଲେ।'
କ୍ଷଣେନ ଭାଵିତା ଵିପ୍ରାସ୍ତତୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଥ ଶୂଲିନମ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ମୁନଯସ୍ତସ୍ଥୁର୍ଯତ୍ନାତ୍କାର୍ଯଵିଚକ୍ଷଣାଃ
'ଅତି କ୍ଷଣରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ।' ଏପରି କହିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଧ୍ୟାନଦେଇ ଅପେକ୍ଷା କଲେ।
ଗଂଭୀରାଂବୁଧରଂ ପ୍ରାଵୃଟ୍ତୃଷିତାଶ୍ଚାତକା ଯଥା। ତଥା କ୍ଷଣେନ ନିଷ୍ପନ୍ନ ସମାଚାରକ୍ରିଯାଵିଧିମ୍
ଯେପରି ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ଚାଟକ ପକ୍ଷୀମାନେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଘନ ମେଘକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାବିଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵୀରାସନକୃତୋଦ୍ଦେଶଂ ମୃଗଚର୍ମନିଯାମିତମ୍। ତତୋ ଵିନୀତୋ ଜାନୁଭ୍ଯାମଵଲଂବ୍ଯ ମହୀଂ ମୁଦା
ବୀରାସନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ, ମୃଗଚର୍ମ ଦେଇ ଢାକାଯାଇଥିବା ସେଠି, ନମ୍ର ମନେ ସେ ଖୁସିରେ ଜଣୁ ମାଟିରେ ଅଣ୍ଡିଗଲେ।
ଉଵାଚ ଵୀରକୋ ଦେଵଂ ପ୍ରଣଯୈକସମାଶ୍ରଯମ୍। ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମୁନଯଃ ସପ୍ତ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତ୍ଵାଂ ଦୀପ୍ତତେଜସଂ
ବୀରକ ଭକ୍ତି ଭରା ଭାବରେ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସାତି ଋଷି ଆପଣଙ୍କୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାଦେବ, ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।'
ଵିଭୋ ସମାଦିଶ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତତୋ ଧ୍ଯାନମିହାର୍ହସି। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଧୂର୍ଜଟିସ୍ତେନ ଵୀରକେଣ ମହାତ୍ମନା
'ହେ ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଆଦେଶ କରନ୍ତୁ; ତାପରେ ଆପଣ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବେ।' ଏପରି ବୀରକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିଲେ।
ଭ୍ରୂଭଂଗସଂଜ୍ଞଯା ତେଷାଂ ପ୍ରଵେଶାଜ୍ଞାଂ ଦଦୌ ତଦା। ମୂର୍ଦ୍ଧକଂପେନ ତାନ୍ସପ୍ତ ଵୀରକୋପି ମହାମୁନୀନ୍
ତାଙ୍କର ଭୃକୁଟି ଉଠାଇ, ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ; ବୀରକ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ହେଲାଇ ସେ ସାତି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଆଜୁହାଵ ଵିଦୂରସ୍ଥାନ୍ଦର୍ଶନାଯ ପିନାକିନଃ। ତ୍ଵରାବଦ୍ଧଜଟାସ୍ତେ ଚ ଲଂବକୃଷ୍ଣାନିଜାଂବରାଃ
ସେ ଦୂରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା ମୁନିମାନେ ଧନୁର୍ଧର ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଡାକିଲେ; ସେମାନେ ତାଡ଼ିରେ ଜଟା ବାନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ କଳା ବସ୍ତ୍ର ଲମ୍ବିଥିଲା।
ଵିଵିଶୁର୍ଵେଦିକାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଗିରୀଶସ୍ଯ ଵିଭୋସ୍ତତଃ। ବଦ୍ଧପାଣିପୁଟା କ୍ଷିପ୍ତ ନାକପୁଷ୍ପୋତ୍ତ୍କରାସ୍ତତଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ପର୍ବତପତିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ବେଦିକାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବଳୋକର ଫୁଲ ଛିଟାଇଲେ।
ପିନାକିପାଦଯୁଗଲଂ ଵଂଦ୍ଯ ନାକନିଵାସିନଃ। ତତଃ ସ୍ନିଗ୍ଧେକ୍ଷିତାଃ ସଂତୋ ମୁନଯଃ ଶୂଲପାଣିନା
ଦେବମାନେ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କର ପାଦଯୁଗଳକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ତାପରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦୟାଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁନିମାନେ ଉପରେ ଚାହିଁ, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଗିରୀଶଂ ତେ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ସମଂ ତୁଷ୍ଟଵୁର୍ମୁଦା
ତାପରେ ସେମାନେ ପର୍ବତପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଖୁସିରେ ଏକାସାଥି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ମୁନଯ ଊଚୁଃ-। ଅହୋ କୃତାର୍ଥା ଵଯମେଵ ସାଂପ୍ରତଂ ସୁରେଶ୍ଵରୈର୍ଵଂଦିତପାଦପଲ୍ଲଵମ୍। ଵିଲୋକଯାମୋ ଗୁଣଗୌରଵର୍ଦ୍ଧିଭିଃ ସମାଦିଶେଃ କାର୍ଯମଶେଷରକ୍ଷଣମ୍
ମୁନିମାନେ କହିଲେ— 'ଆହା, ଆମେ ଏବେ ସଫଳ ହେଲୁ, ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ସେହି ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିପାଇଲୁ। ଆପଣଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଗୁଣରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ରକ୍ଷା ଆପଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତି।'
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଉଵାଚ ମୁନିସତ୍ତମାନ୍। ଭଵତାଂ ଯଦ୍ଧୃଦିଗତଂ କାର୍ଯଂ ତତ୍କୁରୁତାଧୁନା
ତାପରେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଶିବ ହସି, ମୁନିମାନେଂକୁ କହିଲେ: 'ତୁମମାନେର ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ କାମନା ଅଛି, ଏବେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କର।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ମୁନଯସ୍ତୂର୍ଣଂ ଯଯୁର୍ଯତ୍ର ଚ ଶୈଲଜା। ବଭାଷିରେ ଵିଭାଗଜ୍ଞା ଗିରିଜାଂ ଗିରିଗହ୍ଵରେ। ରମ୍ଯଂ ପ୍ରିଯମନୋହାରି ମାରୂପଂ ତପସାଦହ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶୈଳଜା ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭାଗ ବୁଝନ୍ତି, ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ଥିବା ଗିରିଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିବା ରୂପ, ପ୍ରେମ ଓ ଆକର୍ଷଣକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ପ୍ରୀତସ୍ତେ ଶଂକରଃ ପାଣିମେଷ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି। ଵଯମର୍ଥିତଵଂତସ୍ତେ ପିତରଂ ପୂର୍ଵମାଗତାଃ
ତୁମ ପ୍ରତି ଶିବ ଖୁସି ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ହାତ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଆମେ ତୁମର ବାପାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ପ୍ରଥମେ ଆସିଛୁ।
ପିତ୍ରା ସହ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ଵଯଂ ଯାମଃ ସ୍ଵମଂଦିରଂ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତପସଃ ସତ୍ଯଂ ଫଲମସ୍ତୀତି ଚିଂତ୍ଯ ସା
ତୁମ ବାପା ସହିତ ଘରକୁ ଯାଅ; ଆମେ ଆମ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଯିବୁ। ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଭାବିଲେ—ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସତ୍ୟ ହେଲା।
ତ୍ଵରମାଣା ଯଯୌ ଵେଶ୍ମ ପିତୁର୍ଦିଵ୍ଯଂ ସୁଶୋଭିତଂ। ସା ତତ୍ର ରଜନୀଂ ମେନେ ଵର୍ଷାଯୁତସମାଂ ସତୀ
ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୋଭାମୟ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ସତୀ ମନେ କଲେ ଏହି ରାତି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପରି ଦୀର୍ଘ ହେଲା।