ତତୋ ଵିଲପ୍ଯ ବହୁଶୋ ମଧୁନା ପରିସାଂତ୍ଵିତା। ଜଗାମ ଶରଣଂ ଦେଵମିଂଦୁମୌଲିତ୍ରିଲୋଚନଂ
ତାପରେ, ବହୁ ଭାବେ ବିଳାପ କରି, ମଧୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଭୃଂଗାନୁଯାତାଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ପୁଷ୍ପିତାଂ ସହକାରଜାଂ। ଲତାଂ ପତ୍ରଦ୍ରୁମଚ୍ଛନ୍ନାଂ ଜାତାଂ ପରଭୃତାଂ ସଖୀଂ 1.43.
ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଆମ୍ବ ଲତାକୁ ନେଇ, ଗଛ ଓ ପତ୍ରରେ ଢାକା, ସେ କୋଇଲୀର ସଖୀ ହେଇଗଲେ।
ନିବଧ୍ଯ ତୁ ଜଟାଜୂଟଂ କୁଟିଲୈରଲକୈ ରତିଃ। ଉଦ୍ଵର୍ତ୍ଯ ଗାତ୍ରଂ ଶୁଭ୍ରେଣ ହୃଦ୍ଯେନ ସ୍ମରଭସ୍ମନା
ରତି ତାଙ୍କର ବେଙ୍କା ଚୁଲିକୁ ଗଠିଏଇ, ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧ ମନୋରଥର ଭସ୍ମ ଦେହରେ ଲଗେଇଲେ।
ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନିଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚେନ୍ଦୁଵିଭୂଷଣମ୍। ରତିରୁଵାଚ। ନମଃ ଶିଵାଯାସ୍ତୁ ମନୋମଯାଯ ଜଗନ୍ମଯାଯାଦ୍ଭୁତଵର୍ତ୍ମନେ ନମଃ
ସେ ଦୁଇ ଘୁଁଡି ରେ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ଚନ୍ଦ୍ରାଳଙ୍କିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ— ରତି କହିଲେ: ମନର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଅଦ୍ଭୁତ ଚାଳି ଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମଃ ଶିଵାଯାସ୍ତୁ ସୁରାର୍ଚିତାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ସଦା ଭକ୍ତକୃପାପରାଯ। ନମୋ ଭଵାଯାସ୍ତୁ ଭଵୋଦ୍ଭଵାଯ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଧ୍ଵସ୍ତମନୋଭଵାଯ
ଦେବତାମାନେ ସଦା ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅପାର କୃପା କରନ୍ତି, ସେଇ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭବର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ଭବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମନୋରଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ ମାଯାମଦନାଶ୍ରଯାଯ ନମୋ ନିସର୍ଗାମଲଭୂଷିତାଯ। ନମୋସ୍ତ୍ଵମେଯାଯ ଗୁଣାଯନାଯ ନମୋସ୍ତୁ ସିଦ୍ଧାଯ ପୁରାତନାଯ
ମାୟା ଓ କାମଦେବଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସ୍ୱାଭାବିକ ପବିତ୍ରତାରେ ଶୋଭିତ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅପରିମିତ ଗୁଣର ନିବାସ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ସିଦ୍ଧ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମଃ ଶରଣ୍ଯାଯ ନମୋ ଗୁଣାଯ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଭୀମଗଣାନୁଗାଯ। ନମୋସ୍ତୁ ନାନାଭୁଵନର୍ଦ୍ଧିକର୍ତ୍ରେ ନମୋସ୍ତୁ ଭକ୍ତାଭିମତପ୍ରଦାଯ
ଶରଣ ଦେଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଗୁଣର ମୂର୍ତ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନେକ ଜଗତର ଶ୍ରୀ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋଥ କର୍ମପ୍ରସଵେ ନମଃ ସଦା ଅନଂତରୂପାଯ ସଦୈଵ ତୁଭ୍ଯମ୍। ଅସହ୍ଯକୋପାଯ ସଦୈଵ ତୁଭ୍ଯଂ ଶଶାଂକଚିହ୍ନାଯ ନମୋସ୍ତୁ ତୁଭ୍ଯମ୍
କର୍ମର ଉତ୍ସ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର। ଅସହ୍ୟ କ୍ରୋଧ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର। ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଅସୀମଲୀଲାପରମସ୍ତୁତାଯ ଵୃଷେଂଦ୍ରଯାନାଯ ପୁରାଂତକାଯ। ନମଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧାଯ ମହୌଷଧାଯ ନମୋସ୍ତୁ ନାନାଵିଧରୂପକାଯ
ଅସୀମ ଲୀଳା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ, ବୃଷଭ ଚାଳକ, ପୁର ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାଔଷଧ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ କାଲାଯ ନମଃ କଲାଯ ନମୋସ୍ତୁ ତେ କାଲକଲାତିଗାଯ। ଚରାଚରାଚାର୍ଯଵିଚାର୍ଯଵର୍ଯମାଚାର୍ଯମୁତ୍ପ୍ରେକ୍ଷିତଭୂତସର୍ଗଂ
କାଳ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କଳା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କାଳ ଓ କଳାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଚରାଚର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵାମିଂଦୁମୌଲିଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନା ପ୍ରିଯାପ୍ତଯେହଂ ସହସା ମହେଶଂ। ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ କାମଯଶଃ ସମୃଦ୍ଧିଂ ପତିଂ ଵିନା ତଂ ଭଗଵନ୍ନ ଜୀଵେ
ମୁଁ ମୋର ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ମହେଶଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି। ମୋର ଇଚ୍ଛା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପୂରଣ କରନ୍ତୁ— ସେ ନଥିଲେ, ଭଗବାନ, ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ।
ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯାଯାଃ ପୁରୁଷେଶ ନିତ୍ଯସ୍ତତୋ ପରଃ କୋ ଭୁଵନେଷ୍ଵିହାସ୍ତି। ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରଭାଵୀ ପ୍ରଭଵଃ ପ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରଵୀଣପର୍ଯାଯ ପରାପରଂ ତପଃ
ପୁରୁଷେଶ୍ୱର, ପ୍ରିୟା ପାଇଁ ଆପଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଏହି ଜଗତରେ କିଏ ଅଛନ୍ତି? ସ୍ୱାମୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରିୟମାନେ ଯାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦକ୍ଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ବୀ, ଉଚ୍ଚତମ ଓ ନିମ୍ନତମ ଆପଣ।
ତ୍ଵମେଵ ନାଥୋ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତାଂ ଦଯାଲୁରୁନ୍ମୂଲିତଭକ୍ତଭୀତିଃ। ଇତ୍ଥଂ ସ୍ତୁତଃ ଶଂକରଇଂଦ୍ରମୌଲିର୍ଵୃଷାକପିର୍ମନ୍ମଥକାଂତଯା ତୁ
ଆପଣ ଏକା ଏହି ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ ଓ ସ୍ୱାମୀ, ଦୟାଳୁ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏଭଳି ରୂପେ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରତି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତୁତୋଷ ଦୋଷାକରଖଂଡଧାରୀ ଉଵାଚ ଚୈନାଂ ମଧୁରଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ। ଶଂକର ଉଵାଚ। ଭଵିଷ୍ଯତି ଚ କାମୋଯଂ କାଲେ କାଂତେ ଚିରାଦଥ
ଦୋଷ ନାଶକ, କୁଠାରଧାରୀ ଶିବ ଖୁସି ହେଲେ, ମଧୁର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ— ଶଙ୍କର କହିଲେ: ସମୟ ଆସିଲେ, ରମଣୀ, କାମ ପୁନି ଫେରିବେ।
ଅନଂଗ ଇତି ଲୋକେଷୁ ସ ଵିଖ୍ଯାତିଂ ଗମିଷ୍ଯତି। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଶିରସା ଵଂଦ୍ଯ ଗିରୀଶଂ କାମଵଲ୍ଲଭା
ସେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନଙ୍ଗ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେବେ। ଏଭଳି କହି, କାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଗିରିଶଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।
ଜଗାମୋପଵନଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ରତିସ୍ତୁହିନ ପର୍ଵତେ। ରୁରୋଦ ଚାପି ବହୁଶୋ ଦୀନା ରମ୍ଯେ ସ୍ଥଲେ ସ୍ଥଲେ
ରତି ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ; ସେ ରମଣୀୟ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାନରେ ଅନେକଥର ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ମରଣଵ୍ଯଵସାଯାପି ନିଵୃତ୍ତା ଚ ଶିଵାଜ୍ଞଯା। ଅଥ ନାରଦଵାକ୍ଯେନ ଚୋଦିତୋ ହିମଭୂଧରଃ
ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ ରୁକିଗଲା। ଏହା ପରେ, ନାରଦଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହିମାଳୟ—
କୃତାଭରଣସଂସ୍କାରାଂ କୃତକୌତୁକମଂଗଲାଂ। ସ୍ଵର୍ଗପୁଷ୍ପକୃତାପୀଡାଂ ଶୁଭ୍ରଚୀନାଂଶୁକାଂବରାମ୍
ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ କଲେ, ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପୁଷ୍ପର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ, ଶୁଭ୍ର ଚୀନା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇଲେ—
ସଖୀଭ୍ଯାଂ ସଂଯୁତାଂ ଶୈଲୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵସୁତାଂ ତତଃ। ଜଗାମ ସୁଭଗେ ଯୋଗେ ତଦା ସଂପୂର୍ଣମାନସଃ
ଦୁଇ ସଖୀ ସହିତ ପର୍ବତ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ନେଇ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସକାନନାନ୍ଯୁପାକ୍ରମ୍ଯ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ। ଦଦର୍ଶ ରୁଦତୀଂ ନାରୀମପ୍ରତର୍କ୍ଯାଂ ମହୌଜସମ୍
ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅରଣ୍ୟ, ଏବଂ ଉପବନ ଦେଖି, ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜସ୍ବିନୀ ନାରୀଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ନ ରୂପେଣେଦୃଶୀ ଲୋକେ ରମ୍ଯେଷୁ ଵନସାନୁଷୁ। କୌତୁକେନ ପରାମୃଷ୍ଟସ୍ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁଦତୀଂ ଗିରିଃ
ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ଗିରିଶ୍ରେଣୀରେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ, ଯେପରି ଗିରି ତାକୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଉପସୃପ୍ଯ ତତସ୍ତସ୍ଯା ନିକଟଂ ସୋପ୍ଯପୃଚ୍ଛତ। ହିମଵାନୁଵାଚ-। କାସି କସ୍ଯାସି କଲ୍ଯାଣି କିମର୍ଥଂ ଚାପି ରୋଦିଷି
ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହିମାବାନ୍ ପଚାରିଲେ— 'ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ କିଏ? କାହାର ଝିଅ? କାହିଁକି ଏପରି କାନ୍ଦୁଛ?'
ନୈତଦଲ୍ପମହଂ ମନ୍ଯେ କାରଣଂ ଲୋକସୁଂଦରି। ସା ତସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଉଵାଚ ମଧୁନା ସହ
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ କଥା ନୁହେଁ।' ତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୁଃଖ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ରୁଦଂତୀ ଶୋକଵଚନଂ ଶ୍ଵସଂତୀ ଦୈନ୍ଯଵର୍ଧନଂ। ରତିରୁଵାଚ-। କାମସ୍ଯ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ରତିଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ସୁଵ୍ରତ
ସେ କାନ୍ଦୁଥିବା, ଦୁଃଖର କଥା କହୁଥିବା, ଦୟନୀୟ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା, ରତି କହିଲେ— 'ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମୁଁ କାମଦେବଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ରତି।'
ଗିରାଵସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଗିରିଶସ୍ତପସି ସ୍ଥିତଃ। ତେନ ପ୍ରତ୍ଯୂହରୁଷ୍ଟେନ କ୍ରୋଧାଦ୍ଵିସ୍ଫାର୍ଯ ଲୋଚନଂ
'ଏଠି ଏହି ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ଭଗବାନ ଶିବ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ—'
ଵିମୁଚ୍ଯାଗ୍ନିଶିଖାଜ୍ଵାଲାଂ କାମୋ ଭସ୍ମାଵଶେଷିତଃ। ଅହଂ ତୁ ଶରଣଂ ଯାତା ତଂ ଦେଵଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲା
'ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ବିସର୍ଜନ କରି, କାମକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ। ଭୟରେ ମୁଁ ସେହି ଦେବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲି।'
ସ୍ତୁତଵତ୍ଯଥ ସଂତୁଷ୍ଟସ୍ତତୋ ମାଂ ଗିରିଶୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ତୁଷ୍ଟୋହଂ କାମଦଯିତେ କାମୋତ୍ପତ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
'ମୁଁ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କଲି, ତେଣୁ ଗିରିଶ ଖୁସି ହେଇ କହିଲେ— "ହେ କାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। କାମ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେବେ।"'
ତ୍ଵତ୍ସ୍ତୁତିଂ ଚାପ୍ଯଧୀଯାନୋ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଦାଶ୍ରଯଃ। ଲପ୍ସ୍ଯତେ କାଂକ୍ଷିତଂ କାମଂ ନିଵର୍ତମରଣାଦପି
'ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମ ଗୁଣଗାନ କରି, ମୋ ଶରଣ ନେବ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇବ, ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଲଭିପାରିବ।'
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣା ତଦ୍ଵାକ୍ଯମାଶାଵେଶଵଶାଦହଂ। ଶରୀରଂ ପରିରକ୍ଷିଷ୍ଯେ କିଂଚିତ୍କାଲଂ ମହାଦ୍ଯୁତେ
'ମୁଁ ଏହି ଆଶାରେ ତାଙ୍କ କଥା ପୂରଣ ହେବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ମୋ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବି, ହେ ମହାପ୍ରଭା।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ତଯା ରତ୍ଯା ଶୈଲଃ ସଂଭ୍ରମଭୀଷଣଃ। ପାଣାଵାଦାଯ ତନଯାଂ ଗଂତୁମୈଚ୍ଛତ୍ସ୍ଵକଂ ପୁରଂ
ଏପରି ରତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗିରି ଭୟ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ ହାତଧରି, ନିଜ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ।