ପୃଷ୍ଟଃ ଶକ୍ରେଣ ପ୍ରୋଵାଚ ଗିରିଜାସଂଶ୍ରଯାଂ କଥାମ୍। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଯନ୍ମହ୍ଯମୁକ୍ତଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତନ୍ମଯା କୃତମେଵ ହି
ଶକ୍ର ପଚାରିଲେ, ତେବେ ସେ ଗିରିଜା ସଂପୃକ୍ତ କଥା କହିଲେ। ନାରଦ କହିଲେ: ମୋତେ ଯାହା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେହି କାମ ମୁଁ କରିଛି।
କିଂତୁ ପଂଚଶରସ୍ଯେଷୁ ଗୋଚରତ୍ଵମପେକ୍ଷିତମ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦେଵରାଜସ୍ତୁ ମୁନିନା କାର୍ଯଦର୍ଶିନା1.43.
କିନ୍ତୁ, ପଞ୍ଚଶରଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟବୁଦ୍ଧି ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯିବା ପରେ, ଦେବରାଜ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଚୂତାଂକୁରାସ୍ତ୍ରଂ ସସ୍ମାର ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ। ସସ୍ମୃତସ୍ତୁ ତଦା କ୍ଷିପ୍ରଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷେଣ ଧୀମତା
ଭଗବାନ ପାକଶାସନ ଚୁଆଁ ମଞ୍ଜରୀ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେବାରୁ, ସେ ଅସ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ଉପତସ୍ଥେ ରତିଯୁତଃ ସଵିଲାସୋ ଝଷଧ୍ଵଜଃ। ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଂ ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶକ୍ରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମନ୍ମଥମ୍
ରତି ସହିତ, ଖେଳମସ୍ତିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଛ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ ସେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ ଦେଖି, ଶକ୍ର ମନମଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶକ୍ର ଉଵାଚ-। ଉପଦେଶେନ ବହୁନା କିଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରତି ରତିପ୍ରିଯ। ମନୋଭଵୋସି ତେନ ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ଭୂତମନୋଗତମ୍
ଶକ୍ର କହିଲେ: ରତିପ୍ରିୟ, ତୁମକୁ ବହୁ ଉପଦେଶର ଆବଶ୍ୟକ କଣ? ତୁମେ ମନୋଭବ, ତେଣୁ ତୁମେ ଭିତରେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଘଟିଥିବା ସବୁ କଥା ଜାଣ।
ତଦ୍ଯଥାନୁକ୍ରମଂ ତୁ ତ୍ଵଂ କୁରୁ ନାକସଦାଂ ପ୍ରିଯମ୍। ଶଂକରଂ ଯୋଜଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଗିରିପୁତ୍ର୍ଯା ମନୋଭଵ
ତେଣୁ, ଯଥାଯଥିକ୍ରମରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନିଅ। ମନୋଭବ, ଶୀଘ୍ର ଶଂକରଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ସହିତ ଏକତ୍ର କର।
ସଂଯୁକ୍ତୋ ମଧୁନାନେନ ଗଚ୍ଛ ରତ୍ଯା ସହାଯଵାନ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମଦନସ୍ତେନ ଶକ୍ରେଣ ସ୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ମଧୁ ସହିତ, ରତିଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ଯାଅ। ଏଭଳି ଶକ୍ରଙ୍କ ନିଜ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଦନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ପଂଚବାଣୋଥ ଵାକ୍ଯଂ ଭୀତଃ ଶତକ୍ରତୁମ୍। କାମ ଉଵାଚ-। ଅନଯା ଦେଵ ସାମଗ୍ର୍ଯା ମୁନିଦାନଵଭୀମଯା
ତାପରେ, ପଞ୍ଚବାଣ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ କହିଲେ: କାମ କହିଲେ: ମୁନି ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ, ହେ ଦେବ—
ଦୁଃସାଧ୍ଯଶ୍ଶଂକରୋ ଦେଵଃ କିଂ ନ ଵେତ୍ସି ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ। ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଵେତ୍ଥ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ପଦମଵ୍ଯଯମ୍
ଶଂକରଙ୍କୁ ବଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ହେ ଜଗତ୍ପତି, ତୁମେ ଜାଣନ୍ତୁନାହିଁ କି? ସେହି ଦେବତାଙ୍କର କାରଣ ଓ ଅଚଳ ସ୍ଥାନ ତୁମେ ଜାଣ।
ପ୍ରାଯଃ ପ୍ରସାଦେ କୋପେପି ସର୍ଵଂ ହି ମହତାଂ ମହତ୍। ସର୍ଵୋପଭୋଗସାରଂ ହି ସୌଦର୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗସଂଭଵମ୍
ସାଧାରଣତଃ, କୃପା କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ, ମହାନ୍ମାନେ ଯାହା କରନ୍ତି, ସେ ସବୁ ମହତ୍। ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଵିଶେଷଂ କାଂକ୍ଷତାଂ ଶକ୍ର ସାମାନ୍ଯାଦ୍ଭ୍ରଂଶନଂ ଫଲାତ୍। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ଶକ୍ରସ୍ତମୁଵାଚାମରୈର୍ଯୁତଃ
ଯେମାନେ ବିଶେଷ କିଛି ଚାହାନ୍ତି, ଶକ୍ର, ସାଧାରଣ ଫଳରୁ ସେମାନେ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅମରମାନେ ଘେରିଥିବା ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶକ୍ର ଉଵାଚ-। ଵଯଂ ପ୍ରମାଣଂ ତେ ତତ୍ର ରତିକାଂତ ନ ସଂଶଯଃ। ସଂଦଂଶେନ ଵିନା ଶକ୍ତିରଯସ୍କାରସ୍ଯ ନେଷ୍ଯତେ
ଶକ୍ର କହିଲେ: ରତିକାନ୍ତ, ଏଠାରେ ଆମେ ତୁମର ଆଧାର, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦାନ୍ତ ଦେଇ ଚିରିବା ଛାଡ଼ି, କଠିନ ଲୋହାକୁ ଗଢ଼ିବା ଶକ୍ତି ଆସେନାହିଁ।
କସ୍ଯଚିଚ୍ଚ କ୍ଵଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ନ ତୁ ସର୍ଵତଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ କାମଃ ସଖାଯଂ ମଧୁମାଶ୍ରିତଃ
କେହି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଶକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରେ ନୁହେଁ। ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, କାମ ମଧୁଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ଚଲିଗଲେ।
ରତିଯୁକ୍ତୋ ଜଗାମାଶୁ ପ୍ରସ୍ଥଂ ତୁହିନଭୂଭୃତଃ। ସ ତୁ ପ୍ରାପ୍ଯାକରୋଚ୍ଚିଂତାଂ କାର୍ଯସ୍ଯୋପାଯପୂର୍ଵିକାମ୍
ରତିଙ୍କ ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ହିମପର୍ବତର ପ୍ରସ୍ଥକୁ ଗଲେ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, କାମ କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଭାବିଲେ।
ମହାତ୍ମାନୋ ହି ନିଷ୍କଂପା ମନସ୍ତେଷାଂ ସୁଦୁର୍ଜଯମ୍। ତଦାଦାଵେଵ ସଂକ୍ଷୋଭ୍ଯ ନେତ୍ଥଂ ତସ୍ଯ ଜଯୋ ଭଵେତ୍
ମହାତ୍ମାମାନେ ଅଚଳ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ମନ ବଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର। ତେଣୁ, ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରି, ଏଭଳି ଜୟ ମିଳିପାରେ।
ସଂସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରାଯଶଶ୍ଚୈଵ ପୂର୍ଵଂ ସଂଶୋଧ୍ଯ ମାନସମ୍। କଥମେଵଂଵିଧୈର୍ଭାଵୈର୍ଦ୍ଵେଷାନୁଗମନଂ ଵିନା
ସାଧାରଣତଃ, ପ୍ରଥମେ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଲେ ହିଁ ସଫଳତା ମିଳେ। ଏଭଳି ଉପାୟରେ, କେମିତି ଦ୍ୱେଷକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ବିନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିବ?
କ୍ରୋଧଃ କ୍ରୂରତରାତ୍ସଂଗାଦ୍ଭୀଷଣେର୍ଷ୍ଯା ମହାସଖୀ। ଚାପଲ୍ଯାନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଵିଧ୍ଵସ୍ତ ଧୈର୍ଯାଧାରମହାବଲା
କ୍ରୋଧ, ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗଠାରୁ ଅଧିକ କଠୋର, ଭୟଙ୍କର ଇର୍ଷ୍ୟା, ବଡ଼ ସାଥୀ; ଅସାବଧାନତା ଦ୍ୱାରା ଧୈର୍ୟର ମଜବୁତ ଆଧାର ମୁଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ତାମସ୍ଯ ଵିନିଯୋକ୍ଷ୍ଯାମି ମନସୋ ଵିକୃତିଂ ପୁରଃ। ପିଧାଯ ଧୈର୍ଯଦ୍ଵାରାଣି ସଂତୋଷମପକୃଷ୍ଯ ଚ
ମୁଁ ମନର ବିକୃତିକୁ ଅନ୍ଧକାର ପଟେ ନେଇଯିବି, ଧୈର୍ୟର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇ, ସନ୍ତୋଷକୁ ଦୂର କରିଦେବି।
ଅଵଗଂତୁଂ ହି ମାଂ ତତ୍ର ନ କଶ୍ଚିଦିହ ପଂଡିତଃ। ଵିକଲ୍ପମାତ୍ରସଂସ୍ଥାନଂ ଵିରୂପାକ୍ଷମନୋଭଵମ୍
ଏଠାରେ କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୋତେ ସେଠାରେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯିଏ କେବଳ କଳ୍ପନାରେ ଅଛି, ଭିନ୍ନ ଆକାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମନର ଜନ୍ମ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ କ୍ରିଯାରଂଭୀ ଗଂଭୀରାଵର୍ତଦୁସ୍ତରଃ। ଭଵିଷ୍ଯାମି ହରସ୍ଯାହଂ ତପଃସ୍ଥସ୍ଯ ସ୍ଥିରାତ୍ମନଃ
ତାପରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମୁଁ ଗଭୀର ଏବଂ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ କଷ୍ଟକର ହେବି, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ, ନିଶ୍ଚଳ ତପସ୍ୱୀ ପାଇଁ ଏଭଳି ହେବି।
ଇଂଦ୍ରିଯଗ୍ରାମମାଵୃତ୍ଯ ରମ୍ଯସାଧନସଂଵିଧିଃ। ଚିଂତଯିତ୍ଵେତି ମଦନୋ ଭୂତଭର୍ତୁସ୍ତଦାଶ୍ରମମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ରମ୍ୟ ଉପାୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ମଦନ ଭୂତମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ।
ଜଗାମ ଜଗତୀସାରଂ ସରଲଦ୍ରୁମ ଵେଦିକମ୍। ଶାଂତସତ୍ଵସମାକୀର୍ଣମଚଲଂ ପ୍ରାଣିସଂକୁଲମ୍
ସେ ପୃଥିବୀର ମୂଳସ୍ଥାନ, ସିଧା ଗଛମାନଙ୍କ ମଞ୍ଚ, ଶାନ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଅଚଳ ଏବଂ ଜୀବମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
ନାନାପୁଷ୍ପଲତାଜାଲଂ ସାନୁସଂସ୍ଥଗଣେଶ୍ଵରମ୍। ନିର୍ଵ୍ଯଗ୍ରଵୃଷଭୋଦ୍ଘୁଷ୍ଟଂ ନୀଲଶାଦ୍ଵଲସାନୁକମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଲତାର ମାଳା, ପାହାଡ଼ରେ ଗୋପାଳଙ୍କ ସାଥିରେ, ଶାନ୍ତ ବୃଷଭର ଗର୍ଜନରେ ଅବିଚଳିତ, ନୀଳ ଘାସର ପାହାଡ଼ ଥିଲା।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯତ୍ତ୍ରିନେତ୍ରସ୍ଯ ରମ୍ଯଂକଂ ଚିଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯକମ୍। ଵୀରକଂ ଵୀରଲୋକେଶମୀଶାନସଦୃଶଦ୍ଯୁତିମ୍
ସେଠାରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବାଙ୍କ ରମ୍ୟ ଆସନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଚେତନା, ବୀର, ବୀରମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଈଶାନଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖିଲେ।
ପକ୍ଵଂ କୁଂକୁମକିଂଜଲ୍କପୁଂଜପିଂଗଜଟାସଟମ୍। ଵେତ୍ରପାଣିତମଵ୍ଯଗ୍ରମୁଗ୍ରଂ ଚାଭଦ୍ରଭୂଷଣମ୍
ପକ୍କ କୁଙ୍କୁମ ରେଶା ପରି ପିତା ଜଟା, ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା, ଅଚଳ, ଭୟଙ୍କର, ଅଶୁଭ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ତତୋ ନିମୀଲିତୋନ୍ନିଦ୍ର ପଦ୍ମପତ୍ରାଂତଲୋଚନମ୍। ପ୍ରେକ୍ଷମାଣମୃଜୁସ୍ଥାନଂ ନାସାଵଂଶାଗ୍ରଗୋଚରମ୍
ତାପରେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ତଳେ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଆଖି ବନ୍ଦ, ସିଧା ଭାବେ ବସି, ନାକର ଆଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ।
ଅତୀଵରମ୍ଯସିଂହେଂଦ୍ର ଚର୍ମଲଂବୋତ୍ତରୀଯକମ୍। ଶ୍ରଵଣାହିଫଣୋନ୍ମୁକ୍ତ ନିଶ୍ଵାସାନଲପିଂଗଲଂ
ଅତି ରମ୍ୟ ସିଂହ ଚର୍ମ ଉପରେ ଛଡ଼ିଥିବା ଉତ୍ତରୀୟ, କାନରେ ନାଗ ଫଣା ଉଠିଥିବା, ସ୍ୱାସରେ ସୁନା ରଙ୍ଗ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା।
ପ୍ରେଂଖତ୍କପୋଲପର୍ଯଂତ ଚୁଂବିଲଂବିଜଟାଚଯମ୍। କୃତଵାସୁକିପର୍ଯଂତ ନାଭିମୂଲନିଵେଶିତମ୍
ଗାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଝୁଲିଥିବା ଜଟା, ଚୁମ୍ବନ ଦେଇ ଦୋଲିଥିବା, ଭୂକୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସୁକି ନିୟମିତ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମାଂଜଲିସ୍ଥନାସାଗ୍ର ନିବଦ୍ଧୋରଗଭୂଷଣମ୍। ଦଦର୍ଶ ଶଂକରଂ କାମଃ କ୍ରମପ୍ରାପ୍ତାଂତିକଃ ଶନୈଃ
ଅଞ୍ଜଳିରୁ ନାକର ଆଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାପ ଭୂଷଣ ବାନ୍ଧିଥିବା, କାମ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଦୀରେ ଦୀରେ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲେ।
ତତୋ ଭ୍ରମରଝଂକାରମାଲଂବ୍ଯ ଦ୍ରୁମସାନୁଗମ୍। ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କର୍ଣରଂଧ୍ରେଣ ଭଵସ୍ଯ ମଦନୋ ମନଃ
ତାପରେ, ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁମକ୍ଷିର ଗୁଞ୍ଜନ ଭରସାରେ, ମଦନ ଭବଙ୍କ ମନକୁ କାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କଲେ।