ଯଦୁକ୍ତଂ ଚ ମଯା ଦେଵୀ ଲକ୍ଷଣୈର୍ଵର୍ଜିତା ତଵ। ଶୃଣୁ ତସ୍ଯାପି ଵାକ୍ଯସ୍ଯ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵେନ ଵିଚାରଣମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ କହିଥିଲି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଲକ୍ଷଣ ବିହୀନ, ସେଥିର ଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବେ ଶୁଣ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଦୈଵିକୋ ହ୍ଯଂକଃ ଶରୀରାଵଯଵାଶ୍ରଯଃ। ସ ଚାଯୁର୍ଧନସୌଭାଗ୍ଯପରିଣାମପ୍ରକାଶକଃ
ଲକ୍ଷଣ କହିଲେ ଦେବତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ, ଯାହା ଶରୀରର ଅଙ୍ଗରେ ଥାଏ, ଏହି ଚିହ୍ନ ଜୀବନ, ଧନ ଓ ଭାଗ୍ୟର ଫଳକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଅନଂତସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯସ୍ଯ ତୁ ଭୂଧର। ନୈଵାଂକୋ ଲକ୍ଷଣାକାରଃ ଶରୀରେ ସଂଵିଧୀଯତେ
ହେ ପାହାଡ଼, ଅସୀମ ଓ ଅପରିମାପ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ କୌଣସି ଚିହ୍ନ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷଣ ଶରୀରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅତୋଽସ୍ଯା ଲକ୍ଷଣଂ ଗାତ୍ରେ ଶୈଲ ନାସ୍ତି ମହାମତେ। ଯଚ୍ଚାହମୁକ୍ତଵାନସ୍ଯା ଉତ୍ତାନକରତା ସଦା
ଏହିଯୋଗୁଁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ପାହାଡ଼, ତାଙ୍କର ଦେହରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ; ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ କହିଥିଲି ତାଙ୍କର ହାତ ସଦା ଉପରକୁ ଖୋଲା, ସେଥିରେ—
ଉତ୍ତାନୋ ଵରଦଃ ପାଣିରେଷ ଦେଵ୍ଯାଃ ସଦୈଵ ତୁ। ସୁରାସୁରମୁନିଵ୍ରାତଵରଦାତ୍ରୀ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଦେବୀଙ୍କର ଏହି ଉପରକୁ ଖୋଲା ହାତ ସଦା ଦାନ କରୁଛି; ସେ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବେ।
ଯଚ୍ଚ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯା ପାଦୌ ସୁଚ୍ଛାଯୌ ଵ୍ଯଭିଚାରିଣୌ। ମତ୍ତଃ ଶୃଣୁ ତ୍ଵମସ୍ଯାପି ଵ୍ଯାଖ୍ଯୋକ୍ତିଂ ଶୈଲସତ୍ତମ
ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ କହିଥିଲି ତାଙ୍କର ପାଦ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ବଦଳିଯାଉଥିବା, ଏହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାହାଡ଼।
ଚରଣୌ ପଦ୍ମସଂକାଶୌ ସ୍ଵଚ୍ଛାଵସ୍ଯା ନଖୋଜ୍ଵଲୌ। ସୁରାସୁରାଣାଂ ନମତାଂ କିରୀଟମଣିକାଂତିଭିଃ
ତାଙ୍କର ପାଦ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପରି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ନଖରେ ଉଜ୍ୱଳ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ନମସ୍କାର କରିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁକୁଟର ମଣିର ଆଲୋକ ଏହି ପାଦରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ।
ଵିଚିତ୍ରଵର୍ଣୈଃ ପଶ୍ଯଦ୍ଭିଃ ସୁଚ୍ଛାଯୌ ପ୍ରତିବିଂବିତୌ। ଏଷା ଭାର୍ଯା ଜଗଦ୍ଭର୍ତୁର୍ଵୃଷାଂକସ୍ଯ ମହୀଧର
ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମୁକୁଟ ଦେଖି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ପାଦକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ଦେଖନ୍ତି; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ହେ ପାହାଡ଼।
ଜନନୀ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ସଂଭୂତାଭୂତଭାଵିନୀ। ଶିଵେଯଂ ପାଵନାଯୈଵ ତ୍ଵତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ପାଵନଦ୍ଯୁତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଜନନୀ, ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ମୂଳ; ଏହି ଶିବା ତୁମ ଭୂମିରେ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ପବିତ୍ର।
ତଦ୍ଯଥାଶୀଘ୍ରମେଵୈଷା ଯୋଗଂ ଯାଯାତ୍ପିନାକିନଃ। ତଥା ଵିଧେଯଂ ଵିଧିଵତ୍ତ୍ଵଯା ଶୈଲେଂଦ୍ରସତ୍ତମ
ଏହିପରି, ଏହା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଶୀଘ୍ର ଶିବଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହେବା ଉଚିତ, ହେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଅସ୍ତ୍ଯତ୍ର ହି ମହତ୍କାର୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ ହିମଭୂଧର। ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଶୈଲେଂଦ୍ରୋ ନାରଦାତ୍ସର୍ଵମେଵ ହି
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ କାମ ଅଛି, ହେ ହିମବନ୍ତ; ଏପରି ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ସବୁକିଛି ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ନାଥ—
ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ପୁନର୍ଜାତଂ ମେନେ ମେନାପତିସ୍ତଦା। ଉଵାଚ ଚାପି ସଂହୃଷ୍ଟୋ ନାରଦଂ ତୁ ହିମାଚଲଃ
ସେ ସମୟରେ ମେନାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ନିଜକୁ ପୁନଃଜନ୍ମ ମିଳିଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ; ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ହିମାଚଳ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୁସ୍ତରାନ୍ନରକାଦ୍ଘୋରାଦୁଦ୍ଧୃତୋସ୍ମି ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ। ପାତାଲାଦହମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସପ୍ତଲୋକାଧିପଃ କୃତଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପାର ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି; ମୋତେ ପାତାଳରୁ ଉଠାଇ, ସପ୍ତ ଲୋକର ନାଥ କରିଦେଇଛନ୍ତି।
ହିମାଚଲୋସ୍ମି ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତ୍ଵଯା ମୁନିଵରାଧୁନା। ହିମାଚଲାଚ୍ଛତଗୁଣାଂ ପ୍ରାପିତୋସ୍ମି ସମୁନ୍ନତିଂ
ଏବେ, ହେ ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ହିମାଚଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଆପଣ ମୋତେ ହିମାଚଳ ଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଉନ୍ନତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ଆନଂଦାଦେଵ ଚାହାରି ହୃଦଯଂ ମେ ମହାମୁନେ। ନାଧ୍ଯଵସ୍ଯତି କୃତ୍ଯାନାଂ ଵିଭାଗପ୍ରଵିଚାରଣମ୍
ଆନନ୍ଦରେ, ହେ ମହାମୁନି, ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଛି; ଏବେ କୌଣସି କାମ କିପରି ବାଣ୍ଟିବା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବୁଝିପାରୁନି।
ଭଵଦ୍ଵିଧାନାଂ ନିଯତମମୋଘଂ ଦର୍ଶନଂ ମୁନେ। ଭଵଦ୍ଭିରେଵ ହି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିଵାସାଯାତ୍ମରୂପିଣାମ୍
ଆପଣମାନେ ପରି ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସଦା ଫଳଦାୟକ; ଆପଣମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପୀମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କ ସହିତ ରହନ୍ତି।
ମୁନୀନାଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ସ୍ଵଯଂ କର୍ତାସ୍ମି କଲ୍ମଷମ୍। ତଥାପି ଵସ୍ତୁନ୍ଯେକସ୍ମିନ୍ନାଜ୍ଞା ମେ ସଂପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ମୁନି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ନିଜେ ପାପ କରୁଥିବି; ତଥାପି, ଏହି ଏକ କଥାରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ଶୈଲେଂଦ୍ରେ ସ ତଦା ହର୍ଷନିର୍ଭରଃ। ଉଵାଚ ନାରଦୋ ଵାକ୍ଯଂ କୃତଂ ସର୍ଵମିତି ପ୍ରଭୋ
ପାହାଡ଼ର ନାଥ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ନାରଦ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ସବୁ କାମ ସଫଳ ହୋଇଯାଇଛି।'
ସୁରକାର୍ଯେ ସ ଏଵାର୍ଥସ୍ତଵାପି ସୁମହତ୍ତରଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନାରଦଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଗାମ ତ୍ରିଦିଵଂ ତତଃ
ଦେବତାଙ୍କର କାମରେ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ ବଡ଼ ଅଟୁଟ। ଏଭଳି କହି, ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ଦେଵଭଵନଂ ମହେଂଦ୍ରଂ ସଂଦଦର୍ଶ ହ। ତତୋନୁରୂପେ ସ ମୁନିରୁପଵିଷ୍ଟୋ ମହାସନେ
ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଗୃହକୁ ଯାଇ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ, ସେ ମୁନି ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଲେ।
ପୃଷ୍ଟଃ ଶକ୍ରେଣ ପ୍ରୋଵାଚ ଗିରିଜାସଂଶ୍ରଯାଂ କଥାମ୍। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଯନ୍ମହ୍ଯମୁକ୍ତଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତନ୍ମଯା କୃତମେଵ ହି
ଶକ୍ର ପଚାରିଲେ, ତେବେ ସେ ଗିରିଜା ସଂପୃକ୍ତ କଥା କହିଲେ। ନାରଦ କହିଲେ: ମୋତେ ଯାହା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେହି କାମ ମୁଁ କରିଛି।
କିଂତୁ ପଂଚଶରସ୍ଯେଷୁ ଗୋଚରତ୍ଵମପେକ୍ଷିତମ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦେଵରାଜସ୍ତୁ ମୁନିନା କାର୍ଯଦର୍ଶିନା1.43.
କିନ୍ତୁ, ପଞ୍ଚଶରଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟବୁଦ୍ଧି ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯିବା ପରେ, ଦେବରାଜ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଚୂତାଂକୁରାସ୍ତ୍ରଂ ସସ୍ମାର ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ। ସସ୍ମୃତସ୍ତୁ ତଦା କ୍ଷିପ୍ରଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷେଣ ଧୀମତା
ଭଗବାନ ପାକଶାସନ ଚୁଆଁ ମଞ୍ଜରୀ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେବାରୁ, ସେ ଅସ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ଉପତସ୍ଥେ ରତିଯୁତଃ ସଵିଲାସୋ ଝଷଧ୍ଵଜଃ। ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଂ ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶକ୍ରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମନ୍ମଥମ୍
ରତି ସହିତ, ଖେଳମସ୍ତିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଛ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ ସେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ ଦେଖି, ଶକ୍ର ମନମଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶକ୍ର ଉଵାଚ-। ଉପଦେଶେନ ବହୁନା କିଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରତି ରତିପ୍ରିଯ। ମନୋଭଵୋସି ତେନ ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ଭୂତମନୋଗତମ୍
ଶକ୍ର କହିଲେ: ରତିପ୍ରିୟ, ତୁମକୁ ବହୁ ଉପଦେଶର ଆବଶ୍ୟକ କଣ? ତୁମେ ମନୋଭବ, ତେଣୁ ତୁମେ ଭିତରେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଘଟିଥିବା ସବୁ କଥା ଜାଣ।
ତଦ୍ଯଥାନୁକ୍ରମଂ ତୁ ତ୍ଵଂ କୁରୁ ନାକସଦାଂ ପ୍ରିଯମ୍। ଶଂକରଂ ଯୋଜଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଗିରିପୁତ୍ର୍ଯା ମନୋଭଵ
ତେଣୁ, ଯଥାଯଥିକ୍ରମରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନିଅ। ମନୋଭବ, ଶୀଘ୍ର ଶଂକରଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ସହିତ ଏକତ୍ର କର।
ସଂଯୁକ୍ତୋ ମଧୁନାନେନ ଗଚ୍ଛ ରତ୍ଯା ସହାଯଵାନ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମଦନସ୍ତେନ ଶକ୍ରେଣ ସ୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ମଧୁ ସହିତ, ରତିଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ଯାଅ। ଏଭଳି ଶକ୍ରଙ୍କ ନିଜ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଦନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ପଂଚବାଣୋଥ ଵାକ୍ଯଂ ଭୀତଃ ଶତକ୍ରତୁମ୍। କାମ ଉଵାଚ-। ଅନଯା ଦେଵ ସାମଗ୍ର୍ଯା ମୁନିଦାନଵଭୀମଯା
ତାପରେ, ପଞ୍ଚବାଣ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ କହିଲେ: କାମ କହିଲେ: ମୁନି ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ, ହେ ଦେବ—
ଦୁଃସାଧ୍ଯଶ୍ଶଂକରୋ ଦେଵଃ କିଂ ନ ଵେତ୍ସି ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ। ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଵେତ୍ଥ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ପଦମଵ୍ଯଯମ୍
ଶଂକରଙ୍କୁ ବଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ହେ ଜଗତ୍ପତି, ତୁମେ ଜାଣନ୍ତୁନାହିଁ କି? ସେହି ଦେବତାଙ୍କର କାରଣ ଓ ଅଚଳ ସ୍ଥାନ ତୁମେ ଜାଣ।
ପ୍ରାଯଃ ପ୍ରସାଦେ କୋପେପି ସର୍ଵଂ ହି ମହତାଂ ମହତ୍। ସର୍ଵୋପଭୋଗସାରଂ ହି ସୌଦର୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗସଂଭଵମ୍
ସାଧାରଣତଃ, କୃପା କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ, ମହାନ୍ମାନେ ଯାହା କରନ୍ତି, ସେ ସବୁ ମହତ୍। ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।