ଇତ୍ଯନେକଵିଧୈର୍ଦେଵୀ ରୂପୈର୍ଲୋକେ ତ୍ଵମର୍ଚିତା। ଯେ ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୋଷ୍ଯଂତି ଵରଦେ ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ଚାପି ଯେ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ରୂପରେ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ପୂଜିତ; ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିବେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରିବେ—
ତେ ସର୍ଵକାମାନାପ୍ସ୍ଯଂତି ନିଯତା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତୁ ନିଶା ଦେଵୀ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କୃତାଞ୍ଜଲି
ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି କୁହିଲେ, ରାତିର ଦେବୀ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ଜଗାମ ତ୍ଵରିତା ତୂର୍ଣଂ ଗୃହଂ ହିମଗିରେର୍ମହତ୍। ତତ୍ରାସୀନାଂ ମହାହର୍ମ୍ଯେ ରତ୍ନଭିତ୍ତିସମାଶ୍ରଯାମ୍
ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ହିମବତଙ୍କ ବଡ଼ ଘରକୁ ଯାଇଲେ; ସେଠାରେ ରତ୍ନଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ମହାଲରେ—
ଦଦର୍ଶ ମେନାମାପାଣ୍ଡୁଚ୍ଛଵିଵକ୍ତ୍ରସରୋରୁହାମ୍। କିଂଚିତ୍କ୍ଷାମାଂ ମୁଖୋଦଗ୍ରସ୍ତନଭାରାଵନାମିତାମ୍
ସେ ମେନାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ହଳକା ଧଳା କମଳ ପରି, କିଛି ଶୁଖିଗଲା, ମୁହଁରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତନର ଭାରରେ ଅଳ୍ପ ଝୁକିଥିଲେ।
ମହୌଷଧିଗଣାବଦ୍ଧ ମଂତ୍ରରାଜନିଷେଵିତାମ୍। ଉଦୂଢକନକୋନ୍ନଦ୍ଧ ଜୀଵରକ୍ଷା ମନୋରମାମ୍
ବଡ଼ ବଡ଼ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ମନ୍ତ୍ରରାଜ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସୁନାର ତାବିଜ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୋଭା ଦେଉଥିବା।
ମଣିଦୀପଗଣଜ୍ଯୋତିର୍ମହାଲୋକପ୍ରକାଶିତେ। ପ୍ରକୀର୍ଣବହୁସିଦ୍ଧାର୍ଥମନୋଜ୍ଞପରିଚାରକେ
ଅନେକ ମଣିଦୀପର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିବା, ବହୁ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ମନୋହର ସେବକମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ।
ଶୁଦ୍ଧଚୀନାଂଶୁକଚ୍ଛତ୍ର ଭୂଶଯ୍ଯାସ୍ତରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ। ଧୂପାମୋଦମନୋରମ୍ଯେ ସଜ୍ଜ ସର୍ଵୋପଯୋଗିକେ
ଶୁଦ୍ଧ ଚୀନୀ ରେଶମ ଛତା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶଯ୍ୟା ଓ ତକିଆ, ମନୋହର ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନ ପାଇଁ ସଜା ହୋଇଥିବା।
ତତଃ କ୍ରମେଣ ଦିଵସେ ଗତେ ଦୂରଂ ଵିଭାଵରୀ। ଵିଜୃଂଭିତସୁଖୋଦର୍କେ ତତୋ ମେନା ମହାଗୃହେ
ତାପରେ ଦିନ ଦେଖାଦେଖି ଯିବା ସହ ରାତି ଦୂରେ ଗଲା; ମେନା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଘରେ ଶକ୍ତି ଫେରି ଆସିବାର ସୁଖରେ ଜାଗିଲେ।
ପ୍ରସୁପ୍ତପ୍ରାଯପୁରୁଷେ ନିଦ୍ରାଭୂତୋପଚାରକେ। ସ୍ଫୁଟାଲୋକେ ଶଶଭୃତି ଭ୍ରାନ୍ତରାତ୍ରିଵିହଂଗମେ
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଶୁଏଇଥିବାବେଳେ, ନିଦ୍ରାର ଆକୃତି ଧରିଥିବା ସେବକମାନେ ଚାରିପାଖରେ, ପ୍ରକାଶମାନ ଚାନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ, ରାତିରେ ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ।
ରଜନୀଚର ସଂଚାରଭୂତୈରାଵୃତ ଚତ୍ଵରେ। ଗାଢକଂଠଗ୍ରହାଲଗ୍ନେ ଶୁଭଗୋଷ୍ଟଜନେ ତତଃ
ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚତ୍ୱରରେ ଘିରିଥିଲେ; ଭଲ ଲୋକମାନେ ପ୍ରେମରେ ଗଳ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ।
କିଂଚିଦାକୁଲତାଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ମେନା ନେତ୍ରାଂବୁଜଦ୍ଵଯେ। ଆଵିଵେଶ ମୁଖେ ରାତ୍ରିଃ ସୁଖମଦ୍ଭୁତସଂଗମା
ମେନାଙ୍କର ଦୁଇଟି କମଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହଳକା ଅସ୍ଥିରତା ଆସିଲା, ଏବଂ ରାତି ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା, ଯାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ ମିଳନ ଆଣିଲା।
ଉନ୍ମାଦାଯ ଜଗନ୍ମାତୁଃ କ୍ରମେଣ ଜଠରାଂତରେ। ଆଵିଵେଶାତୁଲଂ ଜନ୍ମ ମନ୍ଯମାନା କଦା ତୁ ଵୈ
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଲଉକିକ ଉନ୍ମାଦ ଆସିଲା, ରାତି ତାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, କେବେ ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ହେବ ବୋଲି ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅରଂଜଯଦ୍ଗୃହଂ ଦେଵ୍ଯା ଗୁହାରଣ୍ଯେ ଵିଭାଵରୀ। ତତୋ ଜଗତ୍ଯା ନିର୍ଵାଣହେତୁର୍ହିମଗିରିପ୍ରିଯା
ଦେବୀଙ୍କ ଗୁହା ଅରଣ୍ୟର ଘରକୁ ରାତି ଶୋଭା ଦେଲା; ଏହା ପରେ ହିମପର୍ବତର ପ୍ରିୟା ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷର କାରଣ ହେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତେ ସୁଭଗେ ପ୍ରାସୂଯତ ଗୁହାରଣିଂ। ତସ୍ଯାଂ ତୁ ଜାଯମାନାଯାଂ ଜଂତଵଃ ସ୍ଥାଣୁଜଂଗମାଃ
ଶୁଭ ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଭାଗ୍ୟବତୀ ମେନା ଗୁହାବାସିନୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ
ଅଭଵନ୍ସୁଖିନଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵଲୋକନିଵାସିନଃ। ନାରକାଣାମପି ତଦା ସୁଖଂ ସ୍ଵର୍ଗସମଂ ମହତ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସେହି ସମୟରେ ନରକରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଅଭଵତ୍କ୍ରୂରସତ୍ଵାନାଂ ଚେତଃ ଶାଂତଂ ଚ ଦେହିନାମ୍। ଜ୍ଯୋତିଷାମପି ତେଜସ୍ତୁ ସୁତରାଂ ଚାଭଵତ୍ତଦା
କ୍ରୁର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଶିତଳ ହେଲା; ଏହି ସମୟରେ ତାରାମାନଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବଢ଼ିଗଲା।
ଵନାଶ୍ରିତାଶ୍ଚୋଷଧଯଃ ସ୍ଵାଦଵଂତି ଫଲାନି ଚ। ଗଂଧଵଂତି ଚ ମାଲ୍ଯାନି ଵିମଲଂ ଚ ନଭୋଽଭଵତ୍
ବନରେ ଥିବା ଔଷଧିମାନେ ମଧୁର ଫଳ ଦେଲେ, ମାଳାମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ହେଲେ; ଆକାଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ହେଇଗଲା।
ମାରୁତଶ୍ଚ ସୁଖସ୍ପର୍ଶୋ ଦିଶଶ୍ଚ ସୁମନୋହରାଃ। ୠତୂଦ୍ଭୂତଫଲାଯୋଗ ପରିପାକଗୁଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲା
ପବନ ମଧୁର ସ୍ପର୍ଶ ଦେଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଲା; ଋତୁମାନେ ପକ୍କା ଫଳର ଗୁଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଉଠିଲେ।
ଅଭଵତ୍ପୃଥିଵୀ ଦେଵୀ ଶାଲିମାଲାକୁଲାପି ଚ। ତପାଂସି ଦୀର୍ଘଚୀର୍ଣାନି ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍
ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ଶାଳି ମାଳାରେ ଆବୃତ ହେଲେ; ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା
ତସ୍ମିନ୍ଗତାନି ସାଫଲ୍ଯଂ କାଲେ ନିର୍ମଲଚେତସାମ୍। ଵିସ୍ମୃତାନି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ପ୍ରପେଦିରେ
ସେହି ସମୟରେ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ଥିବାମାନେ ସଫଳତା ଲାଗିଲେ; ଭୁଲିଯାଇଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ପୁଣି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ପ୍ରଭାଵସ୍ତୀର୍ଥମୁଖ୍ଯାନାଂ ତଦା ପୁଣ୍ଯତମସ୍ତ୍ଵଭୂତ୍। ଅଂତରିକ୍ଷେଽମରାଶ୍ଚାସନ୍ଵିମାନେଷୁ ସହସ୍ରଶଃ
ସେହିବେଳେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ତେଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ହେଲା; ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ ହଜାର-ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ।
ସମହେଂଦ୍ରଜଲାଧୀଶ ଵାଯୁ ଵହ୍ନି ପୁରୋଗମାଃ। ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ପ୍ରମୁମୁଚୁସ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୁହିନ ଭୂଧରେ1.43.
ଇନ୍ଦ୍ର, ଜଳ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ହିମପର୍ବତ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରିଲେ।
ଜଗୁର୍ଗଂଧର୍ଵମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ। ମେରୁପ୍ରଭୃତଯଶ୍ଚାପି ମୂର୍ତିମଂତୋ ମହାଚଲାଃ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ମେରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ମହୋତ୍ସଵେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସୃତପାଣଯଃ। ସାଗରାସ୍ସରିତଶ୍ଚୈଵ ସମାଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ମହାଉତ୍ସବ ଆସିବା ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟମାନେ ହାତ ପ୍ରସାରି, ସମସ୍ତ ସାଗର ଓ ନଦୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ହିମଶୈଲୋଽଭଵଲ୍ଲୋକେ ତଦା ସର୍ଵୈଶ୍ଚରାଚରୈଃ। ସଂସେଵ୍ଯଶ୍ଚାଧିଗମ୍ଯଶ୍ଚ ସାଶ୍ରଯଶ୍ଚାଚଲୋତ୍ତମଃ
ସେହି ସମୟରେ ହିମପର୍ବତ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଆଶ୍ରୟ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଲେ।
ଅନୁଭୂଯୋତ୍ସଵଂ ଦେଵା ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵାନ୍ନିଲଯାସ୍ତଦା। ଦେଵନାଗେଂଦ୍ରଗଂଧର୍ଵଶୈଲଲୀଲାଵତୀ ଗଣୈଃ
ଉତ୍ସବ ଅନୁଭବ କରି ଦେବମାନେ, ଦେବନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ପର୍ବତ ଲୀଳାବତୀମାନଙ୍କ ସହ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ହିମଶୈଲସୁତା ଦେଵୀ ତ୍ଵହଂପୂର୍ଵିକଯା ତତଃ। କ୍ରମେଣ ବୁଦ୍ଧିମାନୀତା ଵିଦ୍ଯାଞ୍ଚାନଲସୈର୍ବୁଧୈଃ
ତାପରେ ହିମପର୍ବତର କନ୍ୟା ଦେବୀ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ, କ୍ରମେ ଅଗ୍ନିରେ ଦକ୍ଷ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କଲେ।
କ୍ରମେଣ ରୂପସୌଭାଗ୍ଯପ୍ରବୋଧୈର୍ଭୁଵନତ୍ରଯେ। ସଂପୂର୍ଣଲକ୍ଷଣା ଜାତା ହିମାଲଯସୁତା ତଥା
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ରୂପ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଜାଗୃତି ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ ହିମାଳୟର କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଶକ୍ରୋ ନାରଦଂ ଦେଵସଂମତମ୍। ଦେଵର୍ଷିମଥ ସସ୍ମାର କାର୍ଯସାଧନତତ୍ପରଃ
ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ କାମ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଥିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେହି ନାରଦ ଋଷିଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଲେ।
ସ ତୁ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାଯ କାଂକ୍ଷିତଂ ଭଗଵାଂସ୍ତଦା। ଆଜଗାମ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ମହେଂଦ୍ରସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍
ତାପରେ, ଭଗବାନ ନାରଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।