ଵିରହେଣ ହରସ୍ତସ୍ଯା ମତ୍ଵା ଶୂନ୍ଯଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯଂ। ସ ତସ୍ଯ ହିମଶୈଲସ୍ଯ କଂଦରେ ସିଦ୍ଧସେଵିତେ
ସେଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ହରା ତିନି ଲୋକକୁ ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିବେ। ସେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଗୁହାରେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବା କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଅନେକଦିନ ରହିବେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣସ୍ତଜ୍ଜନ୍ମ କିଂଚିତ୍କାଲଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯତି। ତଯୋଃ ସୁତପ୍ତତପସୋର୍ଭଵିତା ଯୋ ମହାନ୍ସୁତଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅପେକ୍ଷା କରି, କିଛି ସମୟ ସେଠାରେ ରହିବେ। ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଗଭୀର ତପସ୍ୟାରୁ ଏକ ମହାନ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ସ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ତାରକସ୍ଯ ଵିନାଶକଃ। ଜାତମାତ୍ରା ଚ ସା ଦେଵୀ ସ୍ଵଲ୍ପସଂଜ୍ଞେଵ ଭାମିନୀ
ସେଇ ପୁଅ ତାରକ ଦାନବଙ୍କୁ ନାଶ କରିବେ। ଏବଂ ସେ ଦେବୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବହୁତ ଅଳ୍ପ ସଚେତନ ଦେଖାଯିବେ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା।
ଵିରହୋତ୍କଂଠିତା ଗାଢଂ ହରସଂଗମଲାଲସା। ତଯୋଃ ସୁତପ୍ତତପସୋଃ ସଂଯୋଗଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୁଭାଵହଃ
ବିଚ୍ଛେଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକୁଳ ହୋଇ, ହରାଙ୍କ ସଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅତି ଆସା କରି, ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଏହି ଏକତା ଶୁଭ ଫଳ ଦେବ।
ତତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଜନିତଃ ସ୍ଵଲ୍ପୋ ଵାକ୍କଲହୋ ଭଵେତ୍। ତତସ୍ତୁ ସଂଶଯୋ ଭୂଯସ୍ତାରକସ୍ଯ ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଯଦି ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଏକ ପିଲା ହେବ, ତେବେ ଅଳ୍ପ କଥାକାଟି ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ତାପରେ ତାରକ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧିକ ସନ୍ଦେହ ଦେଖାଯିବ।
ତଯୋଃ ସଂଯୁକ୍ତଯୋସ୍ତସ୍ମାତ୍ସୁରତାସକ୍ତିକାରଣେ। ଵିଘ୍ନଂ ତ୍ଵଯା ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ଯଥା ତାଭ୍ଯାଂ ତଥା ଶୃଣୁ
ସେଠାରୁ, ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ଏକତାରେ ଥିଲେ, ଏହି ସମ୍ପର୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ତୁମେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡିବ। କିପରି କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଶୁଣ।
ଗର୍ଭସ୍ଥମେଵତନ୍ମାତୁଃ ସ୍ଵେନ ରୂପେଣ ସଂଜ୍ଞଯା। ତତୋ ଵିହସ୍ଯ ଶର୍ଵସ୍ତାଂ ଵିଷଣ୍ଣୋ ନର୍ମପୂର୍ଵକଂ
ଯେତେବେଳେ ସେ ଗର୍ଭବତୀ ହେବେ, ତୁମେ ତୁମ ନିଜ ରୂପରେ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ଅଚେତନ ହେବେ। ତାପରେ ଶର୍ବ, ହସି ହସି, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ହଳକା ମଜା କରି କହିବେ।
ଭର୍ତ୍ସଯିଷ୍ଯତି ତାଂ ଦେଵୀଂ ତତଃ ସା କୁପିତା ସତୀ। ପ୍ରଯାସ୍ଯତି ତପଶ୍ଚର୍ତୁଂ ତତଃ ସା ତପସା ଯୁତା
ସେ ତାହାପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଡାଟିବେ, ଏହିଠାରେ ସତୀ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଯିବେ। ଏଭଳି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେବେ।
ଜନଯିଷ୍ଯତି ତଂ ଶର୍ଵାଦମିତଦ୍ଯୁତିମଂଡଲଂ। ସଂଭଵିଷ୍ଯତି ହଂତାସୌ ସୁରାରୀଣାମସଂଶଯମ୍
ସେ ଶର୍ବଙ୍କ ଏକ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ। ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବେ।
ତ୍ଵଯାପି ଦାନଵା ଦେଵି ହଂତଵ୍ଯା ଲୋକଦୁର୍ଜଯାଃ। ଯାଵତ୍ସୁରେଶ୍ଵରୀ ଦେହସଂକ୍ରାଂତଗୁଣସଂଚଯା
ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଲୋକରେ ଅଜୟ ଦାନବମାନେକୁ ମାରିବାକୁ ପଡିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତତ୍ସଂଗମେନ ତାଵତ୍ତ୍ଵଂ ଦୈତ୍ଯାନ୍ହଂତୁଂ ନ ଶକ୍ଯସେ। ଏଵଂ କୃତେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତ୍ଵଯା ସର୍ଵଂ କରିଷ୍ଯତି
ସେଇ ଏକତା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ଦାନବମାନେକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ହେଲେ ଏବଂ ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ ହେବ।
ସମାପ୍ତନିଯମା ଦେଵି ଯଦା ଚୋମା ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଦା ସ୍ଵମେଵ ସା ରୂପଂ ଶୈଲଜା ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯତେ
ହେ ଦେବୀ, ଯେତେବେଳେ ତୁମର ନିୟମ ସମାପ୍ତ ହେବ ଏବଂ ଉମା ପ୍ରକଟ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଶୈଳଜା ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ପୁଣି ପାଇବେ।
ତଦା ତ୍ଵଯାପି ସହିତା ଭଵାନୀ ସା ଭଵିଷ୍ଯତି। ରୂପାଂଶେନ ତୁ ସଂଯୁକ୍ତା ଉମାଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତାପରେ ଭବାନୀ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବେ; ଉମାଙ୍କ ରୂପର ଏକ ଅଂଶ ନେଇ, ତୁମେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଅଂଶ ହେବେ।
ଏକାନଂଶେତି ଲୋକସ୍ତ୍ଵାଂ ଵରଦେ ପୂଜଯିଷ୍ଯତି। ଭେଦୈର୍ବହୁଵିଧାକାରୈଃ ସର୍ଵଗାଂ କାମସାଧିନୀମ୍
ହେ ଦାତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଏକାଂଶା ଭାବେ ପୂଜିବ; ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ଅନେକ ଆକୃତିରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଭାବେ।
ଓଁକାରଵକ୍ତ୍ରା ଗାଯତ୍ରୀ ତ୍ଵମିତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ। ଆକ୍ରାଂତୈରୂର୍ଜିତାକାରା ରାଜଭିଶ୍ଚ ମହାଭୁଜୈଃ
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଓଁକାର ମୁଖିନୀ ଗାୟତ୍ରୀ ବୋଲି କହିବେ; ବଳଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ।
ତ୍ଵଂ ଭୂରିତି ଵିଶାଂ ମାତା ଶୂଦ୍ରୈଶ୍ଶୈଵେତି ପୂଜିତା। କ୍ଷାଂତିର୍ମୁନୀନାମକ୍ଷୋଭ୍ଯା ଦଯା ନିଯମିନାମପି
ତୁମେ ଭୂମି ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କର ମାଆ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ଶୈବୀ ଭାବେ ପୂଜନ୍ତି; ମୁନିମାନେ ତୁମେ କ୍ଷମା, ଅଚଳ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି, ନିୟମିତମାନେ ତୁମେ ଦୟା।
ତ୍ଵଂ ମହୋପାଯସଂଦେହୋ ନୀତିର୍ନଯଵିସର୍ପିଣାମ୍। ପରିଚିତ୍ତିସ୍ତ୍ଵମର୍ଥାନାଂ ତ୍ଵମୀହା ପ୍ରାଣିହୃଚ୍ଛଯା
ତୁମେ ବଡ଼ ଉପାୟ ଓ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛ; ନୀତି ଓ ବିଚାର କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ନୀତି; ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟର ଆକାଂକ୍ଷା ତୁମେ।
ତ୍ଵଂ ମୁକ୍ତିସ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତ୍ଵଂ ଗତିଃ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍। ରତିସ୍ତ୍ଵଂ ରତଚିତ୍ତାନାଂ ପ୍ରୀତିସ୍ତ୍ଵଂ ହୃଦି ଦେହିନାମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ଦେହୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗତି; ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଲଗା ରହନ୍ତି ସେମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ରତି, ଦେହୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ତୁମେ ପ୍ରେମ।
ତ୍ଵଂ କୀର୍ତିଃ ସତ୍ଯଭୂତାନାଂ ତ୍ଵଂ ଶାଂତିର୍ଦୁଷ୍ଟକର୍ମଣାମ୍। ତ୍ଵଂ ଭ୍ରାଂତିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତ୍ଵଂ ଗତିଃ କ୍ରତୁଯାଜିନାମ୍
ସତ୍ୟବାନମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ କୀର୍ତ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଶାନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଭ୍ରମ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଗତି।
ଜଲଧୀନାଂ ମହାଵେଲା ତ୍ଵଂ ଚ ଲୀଲାଵିଲାସିନୀ। ପ୍ରିଯକଂଠଗ୍ରହାନଂଦଦାଯିନୀ ତ୍ଵଂ ଵିଭାଵରୀ
ତୁମେ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କର ବଡ଼ କୂଳ, ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ; ରାତି ଭାବେ, ପ୍ରିୟଙ୍କ ଗଳ ଆଲିଙ୍ଗନ ଦେଉଥିବା ତୁମେ।
ଇତ୍ଯନେକଵିଧୈର୍ଦେଵୀ ରୂପୈର୍ଲୋକେ ତ୍ଵମର୍ଚିତା। ଯେ ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୋଷ୍ଯଂତି ଵରଦେ ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ଚାପି ଯେ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ରୂପରେ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ପୂଜିତ; ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିବେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରିବେ—
ତେ ସର୍ଵକାମାନାପ୍ସ୍ଯଂତି ନିଯତା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତୁ ନିଶା ଦେଵୀ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କୃତାଞ୍ଜଲି
ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି କୁହିଲେ, ରାତିର ଦେବୀ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ଜଗାମ ତ୍ଵରିତା ତୂର୍ଣଂ ଗୃହଂ ହିମଗିରେର୍ମହତ୍। ତତ୍ରାସୀନାଂ ମହାହର୍ମ୍ଯେ ରତ୍ନଭିତ୍ତିସମାଶ୍ରଯାମ୍
ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ହିମବତଙ୍କ ବଡ଼ ଘରକୁ ଯାଇଲେ; ସେଠାରେ ରତ୍ନଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ମହାଲରେ—
ଦଦର୍ଶ ମେନାମାପାଣ୍ଡୁଚ୍ଛଵିଵକ୍ତ୍ରସରୋରୁହାମ୍। କିଂଚିତ୍କ୍ଷାମାଂ ମୁଖୋଦଗ୍ରସ୍ତନଭାରାଵନାମିତାମ୍
ସେ ମେନାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ହଳକା ଧଳା କମଳ ପରି, କିଛି ଶୁଖିଗଲା, ମୁହଁରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତନର ଭାରରେ ଅଳ୍ପ ଝୁକିଥିଲେ।
ମହୌଷଧିଗଣାବଦ୍ଧ ମଂତ୍ରରାଜନିଷେଵିତାମ୍। ଉଦୂଢକନକୋନ୍ନଦ୍ଧ ଜୀଵରକ୍ଷା ମନୋରମାମ୍
ବଡ଼ ବଡ଼ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ମନ୍ତ୍ରରାଜ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସୁନାର ତାବିଜ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୋଭା ଦେଉଥିବା।
ମଣିଦୀପଗଣଜ୍ଯୋତିର୍ମହାଲୋକପ୍ରକାଶିତେ। ପ୍ରକୀର୍ଣବହୁସିଦ୍ଧାର୍ଥମନୋଜ୍ଞପରିଚାରକେ
ଅନେକ ମଣିଦୀପର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିବା, ବହୁ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ମନୋହର ସେବକମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ।
ଶୁଦ୍ଧଚୀନାଂଶୁକଚ୍ଛତ୍ର ଭୂଶଯ୍ଯାସ୍ତରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ। ଧୂପାମୋଦମନୋରମ୍ଯେ ସଜ୍ଜ ସର୍ଵୋପଯୋଗିକେ
ଶୁଦ୍ଧ ଚୀନୀ ରେଶମ ଛତା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶଯ୍ୟା ଓ ତକିଆ, ମନୋହର ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନ ପାଇଁ ସଜା ହୋଇଥିବା।
ତତଃ କ୍ରମେଣ ଦିଵସେ ଗତେ ଦୂରଂ ଵିଭାଵରୀ। ଵିଜୃଂଭିତସୁଖୋଦର୍କେ ତତୋ ମେନା ମହାଗୃହେ
ତାପରେ ଦିନ ଦେଖାଦେଖି ଯିବା ସହ ରାତି ଦୂରେ ଗଲା; ମେନା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଘରେ ଶକ୍ତି ଫେରି ଆସିବାର ସୁଖରେ ଜାଗିଲେ।
ପ୍ରସୁପ୍ତପ୍ରାଯପୁରୁଷେ ନିଦ୍ରାଭୂତୋପଚାରକେ। ସ୍ଫୁଟାଲୋକେ ଶଶଭୃତି ଭ୍ରାନ୍ତରାତ୍ରିଵିହଂଗମେ
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଶୁଏଇଥିବାବେଳେ, ନିଦ୍ରାର ଆକୃତି ଧରିଥିବା ସେବକମାନେ ଚାରିପାଖରେ, ପ୍ରକାଶମାନ ଚାନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ, ରାତିରେ ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ।
ରଜନୀଚର ସଂଚାରଭୂତୈରାଵୃତ ଚତ୍ଵରେ। ଗାଢକଂଠଗ୍ରହାଲଗ୍ନେ ଶୁଭଗୋଷ୍ଟଜନେ ତତଃ
ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚତ୍ୱରରେ ଘିରିଥିଲେ; ଭଲ ଲୋକମାନେ ପ୍ରେମରେ ଗଳ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ।