ଭଵଂତୋ ଯଜ୍ଞଭୋକ୍ତାରୋ ଦିଵ୍ଯାତ୍ମାନୋ ହି ସାନ୍ଵଯାଃ। ସ୍ଵେ ମହିମ୍ନି ସ୍ଥିତା ନିତ୍ଯଂ ଜଗତଃ ପାଲନେ ରତାଃ
ଆପଣମାନେ ଯଜ୍ଞର ଉପଭୋକ୍ତା, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଓ ସନ୍ତାନ ସହିତ; ସେମାନେ ସଦା ନିଜ ମହିମାରେ ଅଟୁଟ ଓ ଜଗତର ରକ୍ଷାରେ ଲାଗିଥିବେ।
କ୍ରିଯତାଂ ସମରୋଦ୍ଯୋଗଃ ସୈନ୍ଯଂ ସଂଯୋଜ୍ଯତାଂ ମମ। ଆହ୍ରିଯଂତାଂ ଚ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ପୂଜ୍ଯଂତାଂ ଶସ୍ତ୍ରଦେଵତାଃ
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିଆଯାଉ। ମୋ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କର। ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଆଣାଯାଉ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଵାହନାନି ଵିମାନାନି ଯୋଜଯଦ୍ଧ୍ଵଂ ମମେଶ୍ଵରାଃ। ଯମଂ ସେନାପତିଂ କୃତ୍ଵା ଶୀଘ୍ରମେଵ ଦିଵୌକସଃ
ହେ ଦେବତାମାନେ, ମୋ ପାଇଁ ଯାନବାହନ ଓ ଆକାଶରଥ ତୟାରି କର। ଯମଙ୍କୁ ସେନାପତି କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁରନ୍ତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ସମନହ୍ଯଂତ ଦେଵାନାଂ ଯେ ପ୍ରଧାନତଃ। ଵାଜିନାମଯୁତେନାଜୌ ହେମଘଂଟା ପରିଷ୍କୃତମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦଶ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ, ସୁନା ଘଣ୍ଟି ଲଗାଇଥିବା ଏକ ଯୁଦ୍ଧରଥ ତୟାରି କଲେ।
ନାନାଶ୍ଚର୍ଯଗୁଣୋପେତଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଦେଵଦାନଵୈଃ। ରଥଂ ମାତଲିନା ଯୁକ୍ତଂ ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଦୁର୍ଜଯମ୍
ନାନା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ମାତଳି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ପାଇଁ ତୟାରି ହୋଇଥିବା ସେଇ ରଥ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଅଜୟ ଥିଲା।
ଯମୋ ମହିଷମାସ୍ଥାଯ ସେନାଗ୍ରେ ସମଵର୍ତ୍ତତ। ଚଂଡକିଂକରଵୃଂଦେନ ସର୍ଵତଃ ପରିଵାରିତଃ
ଯମ ମହିଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେନାର ଆଗରେ ଅଗ୍ରଣୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଭୟଙ୍କର ସେବକମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
କଲ୍ପକାଲୋଦ୍ଗତଜ୍ଵାଲା ପୂରିତୋମ୍ବରଗୋଚରଃ। ହୁତାଶନସ୍ତ୍ଵଜାରୂଢଃ ଶକ୍ତିହସ୍ତୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ସମୟର ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାରେ ଆକାଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଅଗ୍ନି ଛାଗା ଉପରେ ବସି, ହାତରେ ଶକ୍ତି ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ପଵନୋଽଙକୁଶହସ୍ତଶ୍ଚ ଵିସ୍ତାରିତ ମହାଜଵଃ। ଭୁଜଗେଂଦ୍ରସମାରୂଢୋ ଜଲେଶୋ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍
ବାୟୁଦେବ ହାତରେ ଅଙ୍କୁଶ ଧରି, ବେଶି ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ରାଜା ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ଜଳଦେବ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ନରଯୁକ୍ତେ ରଥେ ଦେଵୋ ରାକ୍ଷସେଶୋ ଵିଯଚ୍ଚରଃ। ତୀକ୍ଷ୍ଣଖଡ୍ଗଯୁତୋ ଭୀମଃ ସମରେ ସମଵସ୍ଥିତଃ
ମନୁଷ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ବସି, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଧରି, ଭୟଙ୍କର ରୂପେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ମହାସିଂହରଥେ ଦେଵୋ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଗଦାଯୁଧଃ। ଚଂଦ୍ରାଦିତ୍ଯାଵଶ୍ଵିନୌ ଚ ଚତୁରଂଗବଲାନ୍ଵିତାଃ
ଧନର ଦେବତା ଗଦା ଧରି, ସିଂହ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ବସିଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ସେନାନ୍ଯୋ ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଦୁର୍ଜଯା ଭୁଵନତ୍ରଯେ। କୋଟଯସ୍ତାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵଦେଵନିକାଯିନାମ୍1.42.
ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ସେନା, ତିନି ଭୁବନରେ ଅଜୟ, ତେହତିସ୍ କୋଟି ଦେବସେନା ମିଶି ଥିଲା।
ହିମାଚଲାଭେ ସିତଚାରୁଚାମରେ ସୁଵର୍ଣପଦ୍ମାମଲସୁଂଦରସ୍ରଜି। କୃତାଭିରାମୋ ଜ୍ଵଲକୁଂକୁମାଂକୁରେ କପୋଲଲୀଲାଲିକଦଂବସଂକୁଲେ
ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଧଳା ଚାମର, ସୁନା ଦଳର ପଦ୍ମମାଳା, ତେଜସ୍ୱୀ କୁଙ୍କୁମ ଚିହ୍ନ ଓ ଗାଲ ଉପରେ ମୁକ୍ତା ମାଳା ରହି, ସେ ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ଥିତସ୍ତଦୈରାଵଣନାମ କୁଂଜରେ ମହାମନାଶ୍ଚିତ୍ରଵିଭୂଷଣାଂବରଃ। ଵିଶାଲଵଜ୍ରଃ ସୁଵିତାନଭୂଷିତଃ ପ୍ରକୀର୍ଣକେଯୂରଭୁଜଂଗମଂଡଲଃ
ସେ ମହାମନା ଏଇରାବତ ନାମକ ହାତୀ ଉପରେ ଦଢ଼ି, ଅଦ୍ଭୁତ ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବିଶାଳ ଓ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଦେହରେ, ଶୋଭାମୟ ଭାବରେ, ହାତରେ ଅନେକ କେୟୂର ଓ ସର୍ପମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସହସ୍ରଦୃଗ୍ଵଂଦିତପାଦପଲ୍ଲଵସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ ଶୋଭତ ପାକଶାସନଃ। ତୁରଂଗ ମାତଂଗ କୁଲୌଘସଂକୁଲା ସିତାତପତ୍ତ୍ରଦ୍ଧ୍ଵଜଶାଲିନୀ ଚ
ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ପାଦପଦ୍ମ ପ୍ରଶଂସିତ, ତିନି ଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀର ଦଳ ମଧ୍ୟରେ, ଧଳା ଛତା ଓ ପତାକା ତାଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରୁଥିଲା।
ବଭୂଵ ସା ଦୁର୍ଜଯପତ୍ତିସଂତତା ଵିଭାତି ନାନାଯୁଧଯୋଧଦୁସ୍ତରା। ତତୋଶ୍ଵିନୌ ଚ ମରୁତଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସପୁରଂଦରାଃ
ଅଜୟ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯୋଦ୍ଧାରେ ଭରିଥିବା ସେଇ ସେନାକୁ ଜିତିବା ଅତି କଷ୍ଟ। ତାପରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ମାରୁତ, ସାଧ୍ୟ ଓ ପୁରନ୍ଦର ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସଗଂଧର୍ଵା ଦିଵ୍ଯ ନାନାସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ। ଜଘ୍ନୁର୍ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ସର୍ଵେ ସଂଭୂଯ ତୁ ମହାବଲାଃ
ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହିତ ଦୈତ୍ୟରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ନ ଚୈଵାସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସଜ୍ଜଂତ ଗାତ୍ରେ ଵଜ୍ରାଚଲୋପମେ। ଅଥୋ ରଥାଦଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ତାରକୋ ଦାନଵାଧିପଃ
ତାଙ୍କର ଦେହ ବଜ୍ରପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଥିବାରୁ, କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଲାଗିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜା ତାରକ ରଥରୁ ଅଲଗା ହେଲେ।
ଜଘାନ କୋଟିଶୋ ଦେଵାନ୍କରପାର୍ଷ୍ଣିଭିରେଵ ଚ। ହତଶେଷାଣି ସୈନ୍ଯାନି ଦେଵାନାଂ ଵିପ୍ର ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ସେ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ହାତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ। ବାକି ଥିବା ଦେବସେନା ଭୟରେ ପଳାଇଗଲା।
ଦିଶୋ ଭୀତାନି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ରଣୋପକରଣାନି ଚ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନ୍ଵିଦ୍ରୁତାନ୍ଦେଵାଂସ୍ତାରକୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ଏପରି ଭାଗିଯିବାକୁ ଦେଖି, ତାରକ କହିଲେ—
ମା ଵଧିଷ୍ଠ ସୁରାନ୍ଦୈତ୍ଯା ଵଜ୍ରାଂଗାଯ ଚ ମଂଦିରେ। ଶୀଘ୍ରମାନୀଯ ଦର୍ଶ୍ଯଂତାଂ ବଦ୍ଧାନ୍ପଶ୍ଯତ୍ଵଯଂ ସୁରାନ୍
ହେ ଦାଇତ୍ୟମାନେ, ଦେବତାମାନେକୁ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବଜ୍ରାଙ୍ଗକୁ ତୁରନ୍ତ ମୋ ମହଳକୁ ଆଣ, ଯାହାଁ ସେ ବନ୍ଧିତ ଦେବମାନେକୁ ଦେଖିପାରିବ।
ଲୋକପାଲାଂସ୍ତତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚେଂଦ୍ରମୁଖାନ୍ରଣେ। ସରୁଦ୍ରାନ୍ସୁଦୃଢୈଃ ପାଶୈଃ ପଶୁପାଲଃ ପଶୂନିଵ
ତାପରେ ସେ ଦାନବଟିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୌର୍ବଳ୍ୟରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ, ଯେପରି ଗୋପାଳ ଗୋମାନେକୁ ବାନ୍ଧେ।
ସ ଭୂଯୋ ରଥମାସ୍ଥାଯ ଜଗାମ ସ୍ଵକମାଲଯଂ। ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵସଂଘୁଷ୍ଟଂ ଵିପୁଲାଚଲମସ୍ତକମ୍
ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସେଉଁ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ-। ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ପ୍ରତୀହାରଃ ଶୁଭ୍ରଚୀନାଂଶୁକାଂବରଃ। ସ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ମହୀଂ ଗତ୍ଵା ପିହିତାସ୍ଯଶ୍ଚ ପାଣିନା
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦେଖାଦେଲେ, ସେ ଧଳା ଜମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଜଙ୍ଘା ଟିକେ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁ, ହାତରେ ମୁଁହ ଢାକିଥିଲେ।
ଉଵାଚାନାଵିଲଂ ଵାକ୍ଯମଲ୍ପାକ୍ଷରପରିଷ୍କୃତମ୍। ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରମର୍କଵୃଂଦାଭଂ ବିଭ୍ରତଂ ଭାସ୍ଵରଂ ଵପୁଃ
ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କଥା କହିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦାନବରାଜା ଆଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
କାଲନେମିଃ ସୁରାନ୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରାଦାଯ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠତି। ସ ଵିଜ୍ଞାପଯତି ସ୍ଥେଯଂ କ୍ଵ ଵଂଦିନି ଚ ଯୈଃ ପ୍ରଭୋ
କାଳନେମି ଦେବମାନେକୁ ବାନ୍ଧି, ଦ୍ୱାରେ ରଖିଛନ୍ତି; ସେ ଜଣେଇଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ଏହି ବନ୍ଧିଆମାନେ କେଉଁଠି ରହିବେ ଓ କିଏ ଦେଖିବେ?'
ତନ୍ନିଶମ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରତୀହାରସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍। ଯଥେଷ୍ଠଂ ସ୍ଥୀଯତାମେଭିର୍ଗୃହଂ ମେ ଭୁଵନତ୍ରଯଂ
ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦାନବ କହିଲେ: 'ଏମାନେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେଠି ରୁହନ୍ତୁ; ମୋର ଘର ତିନି ଲୋକ ଅଟୁଟ।'
କେଵଲଂ ଵାସଵଂ ତ୍ଵେକଂ ମୁଂଡଯିତ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍। ସିତଵସ୍ତ୍ରପରିଚ୍ଛନ୍ନଂ ଶୁନଃପାଦେନ ଚିହ୍ନିତମ୍
କିନ୍ତୁ କେବଳ ବାସବଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, କୁକୁର ପାଦର ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ଏଵଂ କୃତେ ତତୋ ଦେଵା ଦୂଯମାନେନ ଚେତସା। ଜଗ୍ମୁର୍ଜଗଦ୍ଗୁରୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶରଣଂ କମଲୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏପରି କରାଯିବା ପରେ, ଦେବମାନେ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଜଗତ୍ର ଗୁରୁ କମଳରୁତ୍ପନ୍ନଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଵିନିର୍ଵିଣ୍ଣାସ୍ତମାସାଦ୍ଯ ଶିରୋଭିର୍ଦ୍ଧରଣୀଂ ଗତାଃ। ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୁଷ୍ଠୁ ଵର୍ଣାଢ୍ଯୈର୍ଵଚୋଭିଃ କମଲାସନମ୍
ସେମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁ, କମଳାସନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ-। ନମସ୍ତ୍ଵୋଂକାରାଂକୁରାଦିପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ଵିଶ୍ଵସ୍ଥାନାନଂତଭେଦସ୍ଯ ପୂର୍ଵମ୍। ସଂଭୂତସ୍ଯାନଂତରଂ ସତ୍ଵମୂଲେ ସଂହାରେଚ୍ଛୋସ୍ତେ ନମଃ ସତ୍ଵମୂର୍ତ୍ତେ
ଦେବମାନେ କହିଲେ: ଓଁକାର ଆରମ୍ଭ ଯେଉଁଠାରୁ, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଗତ୍ର ପ୍ରଥମ କାରଣ, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସଂହାର ଇଚ୍ଛା ଯାହାଙ୍କର—ସେଇ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର।