ତୌ ଦଂପତୀ କୃତାର୍ଥୌ ତୁ ଜଗ୍ମତୁଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ତଦା। ଆହିତଂ ତୁ ତଦା ଗର୍ଭଂ ଵରାଂଗୀ ଵରଵର୍ଣିନୀ1.42.
ସେ ଦମ୍ପତି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ; ସେ ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ବରାଙ୍ଗୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଦଧାରୋଦର ଏଵ ହି। ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଂତେ ଵରାଂଗୀ ସା ପ୍ରସୂଯତ
ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁକୁ ଧାରଣ କଲେ; ଏହି ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବରାଙ୍ଗୀ ସେଇ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଜାଯମାନେ ତୁ ଦୈତ୍ଯେ ତୁ ତସ୍ମିନ୍ଲୋକଭଯଂକରେ। ଚଚାଲ ସର୍ଵା ପୃଥିଵୀ ପ୍ରୋଦ୍ଭୂତାଶ୍ଚ ମହାର୍ଣଵାଃ
ସେଇ ଦେତ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ, ଜନ୍ମ ନେବା ସମୟରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ସାଗର ଉଫାଲୁଥିଲେ।
ଚେଲୁର୍ଧରାଧରାଶ୍ଚାପି ଵଵୁର୍ଵାତାଶ୍ଚ ଭୀଷଣାଃ। ଜେପୁର୍ଜପ୍ଯଂ ମୁନିଵରା ନେଦୁର୍ଵ୍ଯାଲମୃଗା ଅପି
ପାହାଡ଼ମାନେ ହଲୁଚୁଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହୁଥିଲା, ମହାମୁନିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଓ ବନ୍ୟପଶୁମାନେ ଗଜଗଜାଇ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଜହୌ କାଂତିଶ୍ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ନୀହାରଚ୍ଛାଦିତା ଦିଶଃ। ଜାତେ ମହାସୁରେ ତସ୍ମିନ୍ସର୍ଵେ ଚାପି ମହାସୁରାଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଦେଲେ, ଦିଗମାନେ କୁହୁଡିରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା; ସେଇ ମହାସୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ମହାସୁରମାନେ
ଆଜଗ୍ମୁର୍ହର୍ଷିତାସ୍ତତ୍ର ତଥା ଚାସୁରଯୋଷିତଃ। ଜଗୁର୍ହର୍ଷସମାଵିଷ୍ଟା ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ
ସେଠାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଆସିଲେ, ତେବେ ଅସୁର ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ; ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।
ତତୋ ମହୋତ୍ସଵେ ଜାତେ ଦାନଵାନାଂ ମହାଦ୍ଯୁତେ। ଵିଷଣ୍ଣମନସୋ ଦେଵାଃ ସହେଂଦ୍ରା ଅଭଵଂସ୍ତଦା
ତାପରେ ଦାନବମାନେ ମହା ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ କରିବା ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଵରାଂଗୀ ତୁ ସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷେଣାପୂରିତା ତଦା। ବହୁମେନେ ଚ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଵିଜାତଂ ତଂ ତଦା ତଯା
ବରାଙ୍ଗୀ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦେଖି ବଡ଼ ଖୁସି ହେଲେ; ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନବଜାତକୁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭାବିଲେ।
ଜାତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରସ୍ତାରକଶ୍ଚୋଗ୍ରଵିକ୍ରମଃ। ଅଭିଷିକ୍ତୋ ସୁରୈର୍ମୁଖ୍ଯୈଃ କୁଜଂଭମହିଷାଦିଭିଃ
ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସହିତ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦାନବପତି ତାରକଙ୍କୁ କୁଜମ୍ଭ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ସର୍ଵାସୁରମହାରାଜ୍ଯେ ପୃଥିଵୀତୁଲନକ୍ଷମେ। ସ ତୁ ପ୍ରାପ୍ତମହାରାଜ୍ଯସ୍ତାରକୋ ନୃପସତ୍ତମ
ସମସ୍ତ ଦାନବମହାରାଜ୍ୟରେ, ଯାହା ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ତାରକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଉଵାଚ ଦାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ। ତାରକ ଉଵାଚ। ଶୃଣୁଧ୍ଵମସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ମହାବଲାଃ
ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାରକ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ: 'ମୋର ବଳଶାଳୀ ଦାନବମାନେ, ସମସ୍ତେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।'
ଵଂଶକ୍ଷଯକରା ଦେଵାଃ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନଵାଃ। ଅସ୍ମାକଂ ଜାତିଧର୍ମେଣ ଵିରୂଢଂ ଵୈରମକ୍ଷଯମ୍
ଦେବତାମାନେ ଆମ ଗୋତ୍ରର ନାଶକାରୀ, ହେ ଦାନବମାନେ; ଜନ୍ମର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଅବିରତ ରହିଛି।
ଵଯଂ ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମଃ ସୁରାଣାଂ ନିଗ୍ରହାଯ ତୁ। ସ୍ଵବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବୁ; ନିଜ ବାହୁବଳ ଉପରେ ଭରସା କରି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସଂମତଂ କୃତ୍ଵା ପାରିଯାତ୍ରଂ ଯଯୌ ଗିରିଂ। ନିରାହାରଃ ପଂଚତପାଃ ପତ୍ରଭୁଗ୍ଵାରିଭୋଜନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ସେ ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ; ଉପବାସରେ, ପଞ୍ଚତପ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପତ୍ର ଓ ପାଣି ଖାଇ ରହିଲେ।
ଶତଂଶତଂ ସମାନାଂ ତୁ ତପାଂସ୍ଯେତାନ୍ଯଥାକରୋତ୍। ଏଵଂ ତୁ କର୍ଶିତେ ଦେହେ ତପୋରାଶିତ୍ଵମାଗତେ
ସେ ଶତ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ତପସ୍ୟା କଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଦେହ କ୍ଷୀଣ ହେଲା ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସଂଚିତ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମାଗତ୍ଯାହ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଂ ଵରଂ ଵରଯ ସୁଵ୍ରତ। ସ ଵଵ୍ରେ ସର୍ଵଭୂତେଭ୍ଯୋ ନ ମେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵେଦିତି
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆସି ଦାନବପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁ ନିଅ, ଓ ଧୃଢ଼ବ୍ରତ'; ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେଉ।'
ତମୁଵାଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେହିନାଂ ମରଣଂ ଧ୍ରୁଵମ୍। ଯତସ୍ତତୋପି ଵରଯ ମୃତ୍ଯୁଂ ଯସ୍ମାନ୍ନ ଶଂକସେ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ସମସ୍ତ ଦେହୀ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ତେଣୁ ଯାହାଠାରୁ ତୁମେ ଭୟ କରୁନାହାଁ, ସେଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଁ ନିଅ।'
ତତଃ ସଂଚିଂତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ଶିଶୋର୍ଵୈ ସପ୍ତଵାସରାତ୍। ଵଵ୍ରେ ମହାସୁରୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ମୋହିତୋ ହ୍ଯଵଲେପତଃ
ତାପରେ ଦାନବପତି ଭାବି, ଅହଂକାରରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ବଡ଼ ଦାନବ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ: 'ସପ୍ତ ଦିନ ପରେ ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।'
ଜଗାମୋମିତ୍ଯୁଦାହୃତ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ଦୈତ୍ଯୋ ନିଜଂ ଗୃହମ୍। ଅଥାହ ମଂତ୍ରିଣସ୍ତୂର୍ଣଂ ବଲଂ ମେ ସଂପ୍ରଯୁଜ୍ଯତାମ୍
ବ୍ରହ୍ମା 'ତଥା ହେଉ' ବୋଲି କହି ଚାଲିଗଲେ, ଦାନବ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ; ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଠାରେ କହିଲେ, 'ମୋର ସେନା ତୟାରି କର।'
ଯଦି ଵୋ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ କାର୍ଯଂ ନିଗ୍ରାହ୍ଯାଃ ସୁରସତ୍ତମାଃ। ନିଗୃହୀତେଷୁ ମେ ପ୍ରୀତିର୍ଜାଯତେ ଚାତୁଲାଽସୁରାଃ
'ଯଦି ତମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଦମିତ ହେବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ବଶ ହେଲେ, ମୋର ଆନନ୍ଦ ଅପାର ହେବ, ହେ ଦାନବମାନେ।'
ତାରକସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗ୍ରସନୋ ନାମ ଦାନଵଃ। ସେନାନୀର୍ଦୈତ୍ଯରାଜସ୍ଯ ସଜ୍ଜଂ ଚକ୍ରେ ବଲଂ ଚ ତତ୍
ତାରକଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଗ୍ରସନ ନାମକ ଦାନବ, ଦାନବରାଜଙ୍କ ସେନାପତି, ସେନାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
ଆହତ୍ଯ ଭେରୀଂ ଗଂଭୀରାଂ ଦୈତ୍ଯାନାହୂଯ ସତ୍ଵରଃ। ଦଶକୋଟୀଶ୍ଵରା ଦୈତ୍ଯା ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଚଂଡଵିକ୍ରମାଃ
ଗଭୀର ଢୋଲ ମାରି, ସେ ଦ୍ରୁତ ଦାନବମାନେଠାରେ ଡାକିଲେ; ଦଶ କୋଟି ଦାନବପତି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏକଠା ହେଲେ।
ତେଷାମଗ୍ରେସରୋ ଜଂଭଃ କୁଜଂଭୋନଂତରୋଽସୁରଃ। ମହିଷଃ କୁଂଜରୋ ମେଘଃ କାଲନେମିର୍ନିମିସ୍ତଥା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜମ୍ଭ ସର୍ବପ୍ରଥମ, ପରେ କୁଜମ୍ଭ, ତାପରେ ମହିଷ, କୁଞ୍ଜର, ମେଘ, କାଳନେମି ଓ ନିମି ଥିଲେ।
ମଂଥନୋ ଜଂଭକଃ ଶୁମ୍ଭୋ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରା ଦଶନାଯକାଃ। ଅନ୍ଯେ ଚ ଶତଶସ୍ତତ୍ର ପୃଥିଵୀତୁଲନକ୍ଷମାଃ
ମନ୍ଥନ, ଜମ୍ଭକ, ଶୁମ୍ଭ, ଦଶ ଦାନବପତି ଏବଂ ଅନେକ ଶତ ଦାନବ, ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ସେଠାରେ ଏକଠା ହେଲେ।
ଗରୁଡାନାଂ ସହସ୍ରେଣ ଚକ୍ରାଷ୍ଟକଵିଭୂଷିତଃ। ସକୂବରପରୀଵାରଶ୍ଚତୁର୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୃତଃ
ସହସ୍ର ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଏହି ରଥଟି ଟଣାଯାଉଥିଲା, ଏହାର ଚାରି ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଥିଲା। ଏହି ରଥ ଆଠଟି ଚକା ଓ ଗଦାଧାରୀ ସେବକମାନେ ସହିତ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ସ୍ଯଂଦନସ୍ତାରକସ୍ଯାସୀତ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରସିଂହଖରାର୍ଵଭିଃ। ଯୁକ୍ତା ରଥାସ୍ତୁ ଗ୍ରସନ ଜଂଭକୌ ଜଂଭକୁଂଭିନାଂ
ତାରାଙ୍କ ରଥକୁ ବାଘ, ସିଂହ, ଗଧା ଓ ଉଠ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା। ଗ୍ରସନ ଓ ଜମ୍ଭକଙ୍କ ରଥକୁ ଜମ୍ଭକୁମ୍ଭି ହାତୀମାନେ ଟଣୁଥିଲେ।
ମେଘସ୍ଯ ଦ୍ଵୀପିଭିର୍ଯୁକ୍ତଃ କୂଷ୍ମାଂଡୈଃ କାଲନେମିନଃ। ପର୍ଵତାଭଶ୍ଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ନିମେଶ୍ଚୈଵ ମହାଗଜଃ
ମେଘଙ୍କ ରଥକୁ ଦ୍ୱୀପରେ ବସୁଥିବା ପଶୁମାନେ ଓ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଦାନବମାନେ ଟଣୁଥିଲେ। କାଳନେମିଙ୍କ ରଥକୁ ଚାରିଟି ଦାଢ଼ିଆ, ପାହାଡ଼ ପରି ହାତୀମାନେ ଏବଂ ନିମେଷଙ୍କ ରଥକୁ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ଟଣୁଥିଲା।
ଶତହସ୍ତତୁରଂଗସ୍ଥୋ ମଂଥନୋ ନାମ ଦୈତ୍ଯରାଟ୍। ଜଂଭକସ୍ତୂଷ୍ଟ୍ରମାରୂଢୋ ଗିରୀଂଦ୍ରାଭଂ ମହାବଲଃ
ମନ୍ଥନ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟରାଜ ଶତହସ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ। ଜମ୍ଭକ ଗିରିପରି ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଥିବା, ସେ ଉଠ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ।
ଶୁଂଭୋ ମେଷଂ ସମାରୂଢୋଽନ୍ଯେପ୍ଯେଵଂ ଚିତ୍ରଵାହନାଃ। ପ୍ରଚଂଡାଶ୍ଚିତ୍ରଵର୍ମାଣଃ କୁଂଡଲୋଷ୍ଣୀଷଭୂଷିତାଃ
ଶୁମ୍ଭ ଏକ ମେଷ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଅନେକ ବିଚିତ୍ର ଜନ୍ତୁ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଶୋଭାମୟ ବର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କଣ୍ ରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ପାଗଡ଼ି ପିନ୍ଧି ସଜିଥିଲେ।
ତଦ୍ବଲଂ ଦୈତ୍ଯସିଂହସ୍ଯ ଭୀମରୂପଂ ଵ୍ଯଜାଯତ। ପ୍ରମତ୍ତମତ୍ତମାତଂଗତୁରଂଗରଥସଂକୁଲମ୍
ଦୈତ୍ୟସିଂହଙ୍କ ସେନା ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥମାନେ ଏହି ସେନାକୁ ଭରିଦେଇଥିଲେ।