କଂ ଵା କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରବ୍ରୂହି ମାନିନି। ଵରାଂଗ୍ଯୁଵାଚ। ତ୍ରାସିତାସ୍ମ୍ଯପଵିଦ୍ଧାସ୍ମି ତାଡିତା ପୀଡିତାସ୍ମି ଚ
'ମୁଁ କଣ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେବି? ଶୀଘ୍ର କହ, ଗର୍ବିତା।' ବରାଙ୍ଗୀ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଭୟଭୀତ, ତ୍ୟାଗିଦିଆଯାଇଛି, ମାରାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛି।'
ରୌଦ୍ରେଣ ଦେଵରାଜେନ ନଷ୍ଟନାଥେଵ ଭୂରିଶଃ। ଦୁଃଖସ୍ଯାଂତମପଶ୍ଯଂତୀ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
'କ୍ରୁର ଦେବରାଜ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଭାର୍ୟତ୍ୱ ବାରମ୍ବାର ହରାଯାଇଛି; ମୋ ଦୁଃଖର ଶେଷ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ, ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ ଜୀବନ ଛାଡିବାକୁ ଠାନିଛି।'
ପୁତ୍ରଂ ମେ ତାରକଂ ଦେହି ତସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖମହାର୍ଣଵାତ୍। ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ କୋପଵ୍ଯାକୁଲଲୋଚନଃ
'ମୋ ପୁଅ ତାରକଙ୍କୁ ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରୁ ମୁଁ ଏହି ବିପୁଳ ଦୁଃଖର ସାଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।' ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେତ୍ୟନାୟକଙ୍କ ଆଖି ରୋଷରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଶକ୍ତୋପି ଦେଵରାଜସ୍ଯ ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ ମହାସୁରଃ। ତପ ଏଵ ପୁନଶ୍ଚର୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଯତ ମହାବଲଃ
ଦେବରାଜଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା କରିପାରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ ଆଉଥରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଠାନିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତସ୍ଯ ତୁ ସଂକଲ୍ପଂ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୂରତରଂ ପୁନଃ। ଆଜଗାମ ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତୋ ଯତ୍ରାସୌ ଦିତିନଂଦନଃ
ତାଙ୍କର ଏହି ଭାବନା ଜାଣି, ବ୍ରହ୍ମା ପୂର୍ବପେକ୍ଷା ଅଧିକ କଠୋର ହୋଇ, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଦିତିପୁତ୍ର ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। କିମର୍ଥଂ ପୁତ୍ର ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ କର୍ତୁଂ ନିଯମମୁଦ୍ଯତଃ। ତଦହଂ ତେ ପୁନର୍ଦଦ୍ମି କାଂକ୍ଷିତଂ ପୁତ୍ରମୋଜସା
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ପୁଅ, ତୁମେ ପୁଣି କାହିଁକି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଛ? ମୁଁ ଆଉଥରେ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ପୁଅ ଶକ୍ତିରେ ଦେଉଛି।'
ଵଜ୍ରାଂଗ ଉଵାଚ। ଉତ୍ଥିତେନ ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ସମାଧାନାତ୍ତ୍ଵଦାଜ୍ଞଯା। ତ୍ରାସିତେଂଦ୍ରେଣ ମାମାହ ସା ଵରାଂଗୀ ସୁତାର୍ଥିନୀ
ବଜ୍ରାଙ୍ଗ କହିଲେ, 'ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଧ୍ୟାନରୁ ଉଠିବାବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ଅସ୍ତିର ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ପୁଅ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।'
ପୁତ୍ରଂ ମେ ତାରକଂ ଦେହି ତୁଷ୍ଟୋ ମେ ତ୍ଵଂ ପିତାମହ। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ଅଲଂ ତେ ତପସା ଵୀର ମା କ୍ଲେଶେ ଦୁସ୍ତରେ ଵିଶ
'ମୋ ପୁଅ ତାରକଙ୍କୁ ଦିଅ, ପ୍ରପିତାମହ, ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।' ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ବସ, ଏତେ ତପସ୍ୟା ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ, ବୀର, ଏହି କଠିନ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ନି।'
ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ତାରକୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ। ଦେଵସୀମଂତିନୀନାଂ ତୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲକ ଵିମୋକ୍ଷକଃ
'ତୁମ ପୁଅର ନାମ ତାରକ ହେବ, ସେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅପ୍ସରାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦୈତ୍ଯନାଥସ୍ତୁ ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରପିତାମହମ୍। ଗତ୍ଵା ତାଂ ନଂଦଯାମାସ ମହିଷୀଂ କର୍ଶିତାଂତରାମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେତ୍ୟନାଥ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ରାଣୀଙ୍କୁ ଯାଇ ଖୁସି କରିଲେ।
ତୌ ଦଂପତୀ କୃତାର୍ଥୌ ତୁ ଜଗ୍ମତୁଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ତଦା। ଆହିତଂ ତୁ ତଦା ଗର୍ଭଂ ଵରାଂଗୀ ଵରଵର୍ଣିନୀ1.42.
ସେ ଦମ୍ପତି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ; ସେ ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ବରାଙ୍ଗୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଦଧାରୋଦର ଏଵ ହି। ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଂତେ ଵରାଂଗୀ ସା ପ୍ରସୂଯତ
ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁକୁ ଧାରଣ କଲେ; ଏହି ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବରାଙ୍ଗୀ ସେଇ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଜାଯମାନେ ତୁ ଦୈତ୍ଯେ ତୁ ତସ୍ମିନ୍ଲୋକଭଯଂକରେ। ଚଚାଲ ସର୍ଵା ପୃଥିଵୀ ପ୍ରୋଦ୍ଭୂତାଶ୍ଚ ମହାର୍ଣଵାଃ
ସେଇ ଦେତ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ, ଜନ୍ମ ନେବା ସମୟରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ସାଗର ଉଫାଲୁଥିଲେ।
ଚେଲୁର୍ଧରାଧରାଶ୍ଚାପି ଵଵୁର୍ଵାତାଶ୍ଚ ଭୀଷଣାଃ। ଜେପୁର୍ଜପ୍ଯଂ ମୁନିଵରା ନେଦୁର୍ଵ୍ଯାଲମୃଗା ଅପି
ପାହାଡ଼ମାନେ ହଲୁଚୁଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହୁଥିଲା, ମହାମୁନିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଓ ବନ୍ୟପଶୁମାନେ ଗଜଗଜାଇ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଜହୌ କାଂତିଶ୍ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ନୀହାରଚ୍ଛାଦିତା ଦିଶଃ। ଜାତେ ମହାସୁରେ ତସ୍ମିନ୍ସର୍ଵେ ଚାପି ମହାସୁରାଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଦେଲେ, ଦିଗମାନେ କୁହୁଡିରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା; ସେଇ ମହାସୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ମହାସୁରମାନେ
ଆଜଗ୍ମୁର୍ହର୍ଷିତାସ୍ତତ୍ର ତଥା ଚାସୁରଯୋଷିତଃ। ଜଗୁର୍ହର୍ଷସମାଵିଷ୍ଟା ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ
ସେଠାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଆସିଲେ, ତେବେ ଅସୁର ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ; ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।
ତତୋ ମହୋତ୍ସଵେ ଜାତେ ଦାନଵାନାଂ ମହାଦ୍ଯୁତେ। ଵିଷଣ୍ଣମନସୋ ଦେଵାଃ ସହେଂଦ୍ରା ଅଭଵଂସ୍ତଦା
ତାପରେ ଦାନବମାନେ ମହା ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ କରିବା ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଵରାଂଗୀ ତୁ ସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷେଣାପୂରିତା ତଦା। ବହୁମେନେ ଚ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଵିଜାତଂ ତଂ ତଦା ତଯା
ବରାଙ୍ଗୀ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦେଖି ବଡ଼ ଖୁସି ହେଲେ; ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନବଜାତକୁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭାବିଲେ।
ଜାତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରସ୍ତାରକଶ୍ଚୋଗ୍ରଵିକ୍ରମଃ। ଅଭିଷିକ୍ତୋ ସୁରୈର୍ମୁଖ୍ଯୈଃ କୁଜଂଭମହିଷାଦିଭିଃ
ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସହିତ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦାନବପତି ତାରକଙ୍କୁ କୁଜମ୍ଭ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ସର୍ଵାସୁରମହାରାଜ୍ଯେ ପୃଥିଵୀତୁଲନକ୍ଷମେ। ସ ତୁ ପ୍ରାପ୍ତମହାରାଜ୍ଯସ୍ତାରକୋ ନୃପସତ୍ତମ
ସମସ୍ତ ଦାନବମହାରାଜ୍ୟରେ, ଯାହା ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ତାରକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଉଵାଚ ଦାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ। ତାରକ ଉଵାଚ। ଶୃଣୁଧ୍ଵମସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ମହାବଲାଃ
ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାରକ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ: 'ମୋର ବଳଶାଳୀ ଦାନବମାନେ, ସମସ୍ତେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।'
ଵଂଶକ୍ଷଯକରା ଦେଵାଃ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନଵାଃ। ଅସ୍ମାକଂ ଜାତିଧର୍ମେଣ ଵିରୂଢଂ ଵୈରମକ୍ଷଯମ୍
ଦେବତାମାନେ ଆମ ଗୋତ୍ରର ନାଶକାରୀ, ହେ ଦାନବମାନେ; ଜନ୍ମର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଅବିରତ ରହିଛି।
ଵଯଂ ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମଃ ସୁରାଣାଂ ନିଗ୍ରହାଯ ତୁ। ସ୍ଵବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବୁ; ନିଜ ବାହୁବଳ ଉପରେ ଭରସା କରି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସଂମତଂ କୃତ୍ଵା ପାରିଯାତ୍ରଂ ଯଯୌ ଗିରିଂ। ନିରାହାରଃ ପଂଚତପାଃ ପତ୍ରଭୁଗ୍ଵାରିଭୋଜନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ସେ ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ; ଉପବାସରେ, ପଞ୍ଚତପ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପତ୍ର ଓ ପାଣି ଖାଇ ରହିଲେ।
ଶତଂଶତଂ ସମାନାଂ ତୁ ତପାଂସ୍ଯେତାନ୍ଯଥାକରୋତ୍। ଏଵଂ ତୁ କର୍ଶିତେ ଦେହେ ତପୋରାଶିତ୍ଵମାଗତେ
ସେ ଶତ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ତପସ୍ୟା କଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଦେହ କ୍ଷୀଣ ହେଲା ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସଂଚିତ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମାଗତ୍ଯାହ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଂ ଵରଂ ଵରଯ ସୁଵ୍ରତ। ସ ଵଵ୍ରେ ସର୍ଵଭୂତେଭ୍ଯୋ ନ ମେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵେଦିତି
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆସି ଦାନବପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁ ନିଅ, ଓ ଧୃଢ଼ବ୍ରତ'; ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେଉ।'
ତମୁଵାଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେହିନାଂ ମରଣଂ ଧ୍ରୁଵମ୍। ଯତସ୍ତତୋପି ଵରଯ ମୃତ୍ଯୁଂ ଯସ୍ମାନ୍ନ ଶଂକସେ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ସମସ୍ତ ଦେହୀ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ତେଣୁ ଯାହାଠାରୁ ତୁମେ ଭୟ କରୁନାହାଁ, ସେଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଁ ନିଅ।'
ତତଃ ସଂଚିଂତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ଶିଶୋର୍ଵୈ ସପ୍ତଵାସରାତ୍। ଵଵ୍ରେ ମହାସୁରୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ମୋହିତୋ ହ୍ଯଵଲେପତଃ
ତାପରେ ଦାନବପତି ଭାବି, ଅହଂକାରରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ବଡ଼ ଦାନବ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ: 'ସପ୍ତ ଦିନ ପରେ ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।'
ଜଗାମୋମିତ୍ଯୁଦାହୃତ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ଦୈତ୍ଯୋ ନିଜଂ ଗୃହମ୍। ଅଥାହ ମଂତ୍ରିଣସ୍ତୂର୍ଣଂ ବଲଂ ମେ ସଂପ୍ରଯୁଜ୍ଯତାମ୍
ବ୍ରହ୍ମା 'ତଥା ହେଉ' ବୋଲି କହି ଚାଲିଗଲେ, ଦାନବ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ; ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଠାରେ କହିଲେ, 'ମୋର ସେନା ତୟାରି କର।'
ଯଦି ଵୋ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ କାର୍ଯଂ ନିଗ୍ରାହ୍ଯାଃ ସୁରସତ୍ତମାଃ। ନିଗୃହୀତେଷୁ ମେ ପ୍ରୀତିର୍ଜାଯତେ ଚାତୁଲାଽସୁରାଃ
'ଯଦି ତମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଦମିତ ହେବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ବଶ ହେଲେ, ମୋର ଆନନ୍ଦ ଅପାର ହେବ, ହେ ଦାନବମାନେ।'