ପଂଚ ତଂ ନାଭ୍ଯଵର୍ତଂତ ଵିପରୀତେନ କର୍ମଣା। ଵେଦୋ ଧର୍ମଃ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ନାରାଯଣାଶ୍ରଯା
କିନ୍ତୁ ପାଞ୍ଚଟି—ବେଦ, ଧର୍ମ, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀ, ଯେଉଁମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ନିକଟ ଆସିଲେ ନାହିଁ।
ସ ତେଷାମନୁପସ୍ଥାନାତ୍ସକ୍ରୋଧୋ ଦାନଵେଶ୍ଵରଃ। ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ସ ଗତୋ ଦେଵତାଯତଃ
ସେମାନେ ଆସିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି, ଦାନବମାନଙ୍କର ନାୟକ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦକୁ ଚାହି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ସୁପର୍ଣସ୍ଥଂ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରଂ। ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ଭ୍ରାମଯଂତଂ ଗଦାଂ ଶୁଭାଂ
ସେଠାରେ ସେ ଗରୁଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦାନବମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ଶୁଭ ଗଦାକୁ ଘୁମାଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସଜଲାଂଭୋଦସଦୃଶଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସଦୃଶଵାସସଂ। ଆରୂଢଂ ସ୍ଵର୍ଣପତ୍ରାଢ୍ଯଂ ଖେଚରଂ କାଶ୍ଯପଂ ଖଗଂ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଦୃଶ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଜଳଭରା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, କାଶ୍ୟପଙ୍କର ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ପାଖିରେ ଆରୋହଣ କରି, ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦୁଷ୍ଟଦୈତ୍ଯଵିନାଶାଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଖସ୍ଥମିଵସ୍ଥିତଂ। ଦାନଵୋ ଵିଷ୍ଣୁମକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ ବଭାଷେ କ୍ଷୁବ୍ଧମାନସଃ
ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ଆକାଶରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଉଡ଼ୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦାନବ ଚିତ୍ତରେ ଅଶାନ୍ତି ଆସି, ଅଚଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ସ ରିପୁରସ୍ମାକଂ ପୂର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାଣନାଶନଃ। ଅର୍ଣଵାଵାସିନଶ୍ଚୈଵ ମଧୋଶ୍ଚ କୈଟଭସ୍ଯ ଚ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ଶତ୍ରୁ, ଆମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ସମୁଦ୍ରରେ ବସୁଥିବା ଏବଂ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା।
ଅଯଂ ସ ରିପୁରସ୍ମାକମସମଃ କିଲ କଥ୍ଯତେ। ଅନେକସଂଯୁଗେନେନ ଦାନଵା ବହଵୋ ହତାଃ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ଶତ୍ରୁ, ଅପୂର୍ବ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅନେକ ଦାନବମାନେକୁ ହତ କରିଛନ୍ତି।
ଅଯଂ ସ ନିର୍ଘୃଣୋ ଲୋକେ ସ୍ତ୍ରୀବାଲନିରପତ୍ତ୍ରପଃ। ଯେନ ଦାନଵନାରୀଣାଂ ସୀମଂତୋଦ୍ଵରଣଂ କୃତମ୍
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସେ ନିର୍ଦୟ, ଯିଏ ନାରୀ ଓ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜା ନକରି, ଦାନବ ନାରୀମାନଙ୍କର ସୀମା ଓ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
ଅଯଂ ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦେଵାନାଂ ଵୈକୁଂଠଶ୍ଚ ଦିଵୌକସାମ୍। ଅନଂତୋ ଭୋଗିନାଂ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଵଯଂଭୂଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିଷ୍ଣୁ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କର ବୈକୁଠ, ଭୋଗିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା।
ଅଯଂ ସ ନାଥୋ ଦେଵାନାମସ୍ମାଭିର୍ଵିପ୍ରକୃଷ୍ଯତେ। ଅସ୍ଯ କ୍ରୋଧଂ ସମାସାଦ୍ଯ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଯାହାକୁ ଆମେ ଅପମାନ କରିଛୁ; ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ଦେଖି, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।
ଅସ୍ଯଚ୍ଛାଯାମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଦେଵା ମଖମୁଖେ ସ୍ଥିତାଃ। ଆଜ୍ଯଂ ମହର୍ଷିଭିର୍ଦତ୍ତମଶ୍ନୁଵଂତି ତ୍ରିଧା ହୁତମ୍1.41.
ଏହି ଛାୟାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନିଥର ଅଘ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞର ଆଗରେ ଉଭି ଅଘ୍ୟର ସ୍ଵାଦ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଅଯଂ ସ ନିଧନେ ହେତୁଃ ସର୍ଵେଷାମମରଦ୍ଵିଷାମ୍। ଅସ୍ଯ ଚକ୍ରପ୍ରଵିଷ୍ଟାନି କୁଲାନ୍ଯସ୍ମାକମାହଵେ
ଏହି ହେଉଛି ଅମରମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବିନାଶର କାରଣ; ଏହି ଚକ୍ରରେ ଆମର ଯୁଦ୍ଧର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବଂଶଗୁଡିକ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ଅଯଂ ସ କିଲ ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ସୁରାର୍ଥେ ତ୍ଯକ୍ତଜୀଵିତଃ। ସ ଵିଭୁସ୍ତେଜସା ଯୁକ୍ତଂ ଚକ୍ରଂ କ୍ଷିପତି ଶତ୍ରୁଷୁ
ଏହି ହେଉଛି ସେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଜୀବନ ଛାଡିଦେଇଛି; ସେ ପ୍ରଭାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚକ୍ରକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥାଏ।
ଅଯଂ ସ କାଲୋ ଦୈତ୍ଯାନାଂ କାଲଭୂତେ ମଯି ସ୍ଥିତେ। ଅତିକ୍ରାଂତସ୍ଯ କାଲସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି କେଶଵଃ
ଏହି ହେଉଛି ଦେଉତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟ, କାଳର ରୂପରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଛି; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, କେଶବ ଫଳ ପାଇବେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯେଦାନୀଂ ସମକ୍ଷଂ ମେ ଵିଷ୍ଣୁରେଷ ସମାଗତଃ। ନିଷ୍ପିଷ୍ଟୋ ବହୁନା ସଂଖ୍ଯେ ମଯ୍ଯେଵ ପ୍ରଣଶିଷ୍ଯତି
ଏବେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଭାଗ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଚାପି ଦେବି, ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ବିନାଶ ହେବ।
ଯାସ୍ଯାମ୍ଯପଚିତିଂ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୂର୍ଵେଷାମଦ୍ଯ ସଂଯୁଗେ। ଇମନ୍ନାରାଯଣଂ ହତ୍ଵା ଦାନଵାନାଂ ଭଯାଵହମ୍
ଭାଗ୍ୟକ୍ରମରେ, ଆଜି ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଆମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣ ସାଧିବି; ଏହି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମାରି, ଦାନବମାନଙ୍କର ଭୟକୁ ଦୂର କରିବି।
କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ହନିଷ୍ଯାମି ରଣେଽମରଗଣାନହମ୍। ଜାତ୍ଯଂତରଗତୋପ୍ଯେଷ ବାଧତେ ଦାନଵାନ୍ମୃଧେ
ଅତି ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି; ଏହି ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏଷୋଽନଂତଃ ପୁରା ଭୂତ୍ଵା ପଦ୍ମନାଭ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ। ଜଘାନୈକାର୍ଣଵେ ଘୋରେ ତାଵୁଭୌ ମଧୁକୈଟଭୌ
ଏହି ହେଉଛି ସେ ଅନନ୍ତ, ପୂର୍ବରୁ ପଦ୍ମନାଭ ନାମରେ ପରିଚିତ; ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ସାଗରରେ ସେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ।
ଦ୍ଵିଧାଭୂତଂ ଵପୁଃ କୃତ୍ଵା ସିଂହସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧଂ ନରସ୍ଯ ଚ। ପିତରଂ ମେ ଜଘାନୈକୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ପୁରା
ସିଂହ ଓ ମନୁଷ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅର୍ଦ୍ଧ ରୂପ ନେଇ, ସେ ଏକା ଥିଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ମୋର ପିତା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ।
ଶୁଭଂ ଗର୍ଭମଧତ୍ତୈନମଦିତିର୍ଦେଵତାରଣିଃ। ତ୍ରୀନ୍ଲୋକାନାଜହାରୈକଃ କ୍ରମମାଣସ୍ତ୍ରିଭିଃ କ୍ରମୈଃ
ଦେବମାନଙ୍କର ମା ଅଦିତି ଏହି ଜଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ସେ ଏକା, ତିନି ଡ଼ିଗ ଦେଇ ତିନି ଲୋକକୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ।
ଭୂଯସ୍ତ୍ଵିଦାନୀଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସଂଗ୍ରାମେ ତାରକାମଯେ। ମଯା ସହ ସମାଗମ୍ଯ ସ ଦେଵୋ ଵିନଶିଷ୍ଯତି
ଏବେ ପୁନି, ତାରକାମୟ ଯୁଦ୍ଧ ଆସୁଛି; ସେ ଦେବତା, ମୋ ସହିତ ମିଶି, ନଷ୍ଟ ହେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ବହୁଵିଧଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନାରାଯଣଂ ରଣେ। ଵାଗ୍ଭିରପ୍ରତିରୂପାଭିର୍ଯୁଦ୍ଧମେଵାଭ୍ଯରୋଚଯତ୍
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାରର କଥା କହି, ସେ ଶୀଘ୍ର ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଅସଭ୍ୟ ଓ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ।
କ୍ଷିପ୍ଯମାଣୋଽସୁରେଂଦ୍ରେଣ ନ ଚୁକୋପ ଗଦାଧରଃ। କ୍ଷମାବଲେନ ମହତା ସସ୍ମିତଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଅସୁରମହାରାଜ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଗଦାଧର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷମାଶକ୍ତି ସହ ହସି, ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ଅଲ୍ପଂ ଦର୍ପବଲଂ ଦୈତ୍ଯ ସ୍ଥିରମକ୍ରୋଧଜଂ ବଲମ୍। ହତସ୍ତ୍ଵଂ ଦର୍ପଜୈର୍ଦୋଷୈର୍ହିତ୍ଵା ଯୋ ଭାଷସେ କ୍ଷମାମ୍
ତୋର ଶକ୍ତି, ଦାନବ, ଅଳ୍ପ ଏବଂ ଅହଂକାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସ୍ଥିର ଓ କ୍ରୋଧ ନଥିବା ଶକ୍ତି ଏହି ଠିକ୍ ଶକ୍ତି। ତୁମେ ଅହଂକାରର ଦୋଷରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଛ, ତଥାପି କ୍ଷମାର କଥା କହୁଛ।
ଅଧମସ୍ତ୍ଵଂ ମମ ମତୋ ଧିଗେତତ୍ତଵ ଵାଗ୍ବଲମ୍। କେ ତତ୍ର ପୁରୁଷାଃ ସଂତି ଯତ୍ର ଗର୍ଜଂତି ଯୋଷିତଃ
ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ନିମ୍ନ; ତୋର ଅଭିମାନୀ ଶବ୍ଦକୁ ଲଜ୍ଜା। କେଉଁଠି ପୁରୁଷମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଜନନୀମାନେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି?
ଅହଂ ତ୍ଵାଂ ଦୈତ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ପୂର୍ଵେଷାଂ ମାର୍ଗଗାମିନମ୍। ପ୍ରଜାପତିଂ କୃତଂ ସେତୁଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କଃ ସ୍ଵସ୍ତିମାନ୍ଭଵେତ୍
ଦାନବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛି, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଛ; ପ୍ରଜାପତି ତିଆରି କରିଥିବା ସେତୁକୁ ଛାଡି ଏବଂ କିଏ ଶୁଭ ହେବେ?
ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ନାଶଯିଷ୍ଯାମି ଦେଵଵ୍ଯାପାରଘାତକମ୍। ସ୍ଵେଷୁ ସ୍ଵେଷୁ ଚ ସ୍ଥାନେଷୁ ସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯାମି ଦେଵତାଃ
ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି, ଦେବମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହେବେ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ମୃଧେ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରିଣି। ଜହାସ ଦାନଵଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ଧସ୍ତାଂଶ୍ଚକ୍ରେଣ ସାଯୁଧାନ୍
ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଧାରୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏଭଳି କଥା କହିଲେ, ଦାନବ କ୍ରୋଧରେ ହସି, ଚକ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହାତ ଉଠାଇଲେ।
ସ ବାହୁଶତମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ସର୍ଵାଯୁଧଗଣାନ୍ରଣେ। କ୍ରୋଧାଦ୍ଵିଗୁଣରକ୍ତାକ୍ଷୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵକ୍ଷସ୍ଯ ପାତଯତ୍
ସେ ଶତବାହୁ ଉଠାଇ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକୁ ହେଇ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଦାନଵାଶ୍ଚାପି ସମରେ ମଯତାରପୁରୋଗମାଃ। ଉଦ୍ଯତାଯୁଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶା ଵିଷ୍ଣୁମଭ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ରଣେ
ମୟା ଓ ତାରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ, ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତଳୱାର ନେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।