ଅପି ତତ୍କାଲଯୋଗାତ୍ମା ଇଜ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞରଥୋଽଵ୍ଯଯଃ। ଓଷଧୀଶଃ କ୍ରିଯାଯୋନିରପାଂ ଯୋନିରନୁଷ୍ଣଗୁଃ
ତୁମେ ସମୟର ଯୋଗର ଆତ୍ମା, ଅବିନାଶୀ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଯଜ୍ଞର ରଥ, ଔଷଧିମାନଙ୍କର ନାଥ, କ୍ରିୟାର ମୂଳ, ଜଳର ଉତ୍ସ ଓ ତାପହୀନ।
ଶୀତାଂଶୁରମୃତାଧାରଶ୍ଚପଲଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ତ୍ଵଂ କାଂତିଃ କାଂତଵପୁଷାଂ ତ୍ଵଂ ସୋମଃ ସୋମପାଯିନାମ୍
ତୁମେ ଶିତଳ କିରଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଅମୃତର ଆଧାର, ଶୀଘ୍ର ଚଳନଶୀଳ, ଧଳା ଯାନ ଉପରେ ବସିଥିବା। ତୁମେ ଆଲୋକମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସୋମପାନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ।
ସୌମ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତିମିରଘ୍ନସ୍ତ୍ଵମୃକ୍ଷରାଟ୍। ତଦ୍ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମହାସେନ ଵରୁଣେନ ଵରୂଥିନା
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଧୁ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ରାଜା। ଏହିଥିରେ, ମହାସେନ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଯାଅ।
ଶମଯସ୍ଵାସୁରୀଂ ମାଯାଂ ଯଯା ଦହ୍ଯାମହେ ରଣେ। ସୋମ ଉଵାଚ। ଯନ୍ମାଂ ଵଦସି ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥଂ ଦେଵରାଜଵରପ୍ରଦ
ଯେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦହିଯାଉଛୁ, ସେଇ ଅସୁରୀ ମାୟାକୁ ଶାନ୍ତ କର।
ଏଷ ଵର୍ଷାମି ଶିଶିରଂ ଦୈତ୍ଯମାଯାପକର୍ଷଣଂ। ଏତାନ୍ମେ ଶୀତନିର୍ଦଗ୍ଧାନ୍ପଶ୍ଯସ୍ଵ ହିମଵେଷ୍ଟିତାନ୍
ସୋମ କହିଲେ: ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ଆପଣ ଯେଉଁ କାରଣରେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି—
ତଥା ହିମକରୋତ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ସପାଶା ହିମଵୃଷ୍ଟଯଃ। ଵେଷ୍ଟଯଂତି ଚ ତାନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ଵାଯୁର୍ମେଘଗଣାନିଵ
ଏବେ ମୁଁ ଶିତଳ ବର୍ଷା କରୁଛି, ଦାୟତ୍ୟମାନଙ୍କର ମାୟାକୁ ଦୂର କରୁଛି। ଏହିମାନେ ଶିତଳତାରେ ଦହିଯାଇ, ହିମରେ ଢାକାଯାଇଛନ୍ତି, ଦେଖ।
ତୌ ପାଶଶୀତାଂଶୁଧରୌ ଵରୁଣେଂଦୂ ମହାବଲୌ। ଜଘ୍ନତୁର୍ହିମପାତୈଶ୍ଚ ପାଶପାତୈଶ୍ଚ ଦାନଵାନ୍
ଏଭଳି ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶିତଳ ବର୍ଷା ଓ ପାଶ ଦାୟତ୍ୟମାନେକୁ ଘେରି ନେଲା, ଯେପରି ହାବା ମେଘମାନଙ୍କୁ ଘେରି ନେଇଥାଏ।
ଦ୍ଵାଵଂବୁନାଥୌ ସମରେ ତୌ ପାଶହିମଯୋଧିନୌ। ମୃଧେ ଚେରତୁରଂଭୋଭିଃ କ୍ଷୁବ୍ଧାଵିଵ ମହାର୍ଣଵୌ
ସେଇ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ପାଶ ଓ ଶିତଳ କିରଣ ଧାରଣ କରି, ଦାନବମାନେକୁ ହିମ ବର୍ଷା ଓ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ।
ତାଭ୍ଯାମାପୂରିତଂ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଦାନଵବଲଂ ମହତ୍। ଜଗତ୍ସଂଵର୍ତ୍ତକାଂଭୋଦୈଃ ପ୍ରଵର୍ଷୈରିଵ ସଂଵୃତଂ
ସେଇ ଦୁଇ ଜଳର ନାଥ, ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ନେଇ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ଉତ୍ତେଜିତ ସମୁଦ୍ର।
ତାଵୁଦ୍ଯତାଵଂବୁନାଥୌ ଶଶାଂକଵରୁଣାଵୁଭୌ। ଶମଯାମାସତୁସ୍ତାଂ ତୁ ମାଯାଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରନିର୍ମିତାଂ
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାନବ ସେନା ଆବୃତ ହେଲା, ଯେପରି ସଂହାରକାଳୀନ ମେଘର ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଢାକିଯାଏ।
ଶୀତାଂଶୁଜାଲନିର୍ଦଗ୍ଧାଃ ପାଶୈଶ୍ଚାସ୍କଂଦିତା ରଣେ। ନ ଶେକୁଶ୍ଚଲିତୁଂ ଦୈତ୍ଯା ଵିଶିରସ୍କା ଇଵାଦ୍ରଯଃ
ଉତ୍ତୋଳିତ ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଦୁଇ ଜଳର ନାଥ, ଦାୟତ୍ୟରାଜା ସୃଷ୍ଟ ମାୟାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଶୀତାଂଶୁ ନିହତାସ୍ତେ ତୁ ଦୈତ୍ଯାସ୍ସର୍ଵେ ନିପାତିତାଃ। ହିମପ୍ଲାଵିତ ସର୍ଵାଂଗାନିରୂଷ୍ମାଣ ଇଵାଗ୍ନଯଃ
ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଦହିଯାଇ, ପାଶରେ ପଡ଼ି, ଦାୟତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଶିର ବିହୀନ ପାହାଡ଼।
ତେଷାଂ ତୁ ଦିଵି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ନିପତଂତି ଶୁଭାନି ଵୈ। ଵିମାନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ନିପତଂତ୍ଯୁତ୍ପତଂତି ଚ
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସେଇ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପଡିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ତୁଷାରରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଅଗ୍ନିରୁ ତାପ ହଟିଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିଶିଖା।
ତାନ୍ପାଶହସ୍ତଗ୍ରଥିତାନ୍ଛାଦିତାନ୍ଶୀତରଶ୍ମିଭିଃ। ମଯୋ ଦଦର୍ଶ ମାଯାଵୀ ଦାନଵାନ୍ଦିଵି ଦାନଵଃ
ଏହିପରି ଶୀତଳ କିରଣରେ ଢାକାଯାଇଥିବା, ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଦାନବମାନେଠାରେ ମାୟାବୀ ମୟ ଆକାଶରେ ଦେଖିଲେ।
ସଶୈଲଜାଲାଂ ଵିତତାଂ ଖଡ୍ଗପଟ୍ଟସହାସିନୀମ୍। ପାଦପୋତ୍କରକୂଟସ୍ଥାଂ କଂଦରାକୀର୍ଣକାନନାଂ
ସେ ଏକ ବିଶାଳ ମାୟା ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ତୀର ଓ ଛୁରୀ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ଶିଳାପର୍ବତ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓ ଗୁହା ଓ କାନନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଣାକୀର୍ଣାଂ ନଦଦ୍ଭିର୍ଦେଵଯୂଥପୈଃ। ଈହାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣାଂ ପଵନାଘୂର୍ଣିତଦ୍ଦ୍ରୁମାମ୍
ସେଠାରେ ସିଂହ ଓ ବାଘର ଦଳ ଭରିଥିଲା, ଦେବମାନେ ଦେଇଥିବା ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା, ବନ୍ୟପଶୁମାନେ ଭରିଥିଲେ ଓ ବାତାସରେ ଗଛମାନେ ହଲୁଚିଯାଉଥିଲେ।
ନିର୍ମିତାଂ ସ୍ଵେନ ପୁତ୍ରେଣ କୂଜଂତୀଂ ଦିଵିକାମଗାଂ। ପ୍ରଥିତାଂ ପାର୍ଵତୀଂ ମାଯାଂ ସସୃଜେ ସ ସମଂତତଃ
ମୟଙ୍କର ପୁଅ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ପାର୍ବତୀ' ନାମକ ମାୟାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା, ଏହି ମାୟାକୁ ମୟ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି କଲେ।
ସାସିଶବ୍ଦୈଶ୍ଶିଲାଵର୍ଷୈଃ ସଂପତଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପାଦପୈଃ। ଜଘାନ ଦେଵସଂଘାଂସ୍ତେ ଦାନଵାନଭ୍ଯଜୀଵଯତ୍
ତୀର ଶବ୍ଦ, ପାଥର ବର୍ଷା ଓ ଗଛ ପଡିବା ଧ୍ୱନିରେ ସେ ଦେବମାନେଠାରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏହାରେ ଦାନବମାନେ ପୁନି ଶକ୍ତି ଲାଗିଲେ।
ନୈଶାକରୀ ଵାରୁଣୀ ଚ ମାଯେ ଅଂତର୍ହିତେ ତଦା। ଅଭଵଦ୍ଘୋରସଂଚାରା ପୃଥିଵୀ ପର୍ଵତୈରିଵ
ତାପରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ମାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ମାନେ ଚଳିଥିବା ପରି ଭୟଙ୍କର ହେଇଗଲା।
ନ ଚାରୁଦ୍ଧୋ ଦ୍ରୁମଗଣୈର୍ଦେଵୋ ଦୃଶ୍ଯତ କଶ୍ଚନ। ତଦପଧ୍ଵସ୍ତଧନୁଷଂ ଭଗ୍ନପ୍ରହରଣାଵିଲମ୍
ଗଛମାନେ ଘେରି ରହିଥିବାରୁ କୌଣସି ଦେବତା ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଅସ୍ତ୍ର ଭଗ୍ନ ଓ ସମସ୍ତେ ବିକ୍ରମ୍ଭିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ନିଷ୍ପ୍ରଯତ୍ନଂ ସୁରାନୀକଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଗଦାଧରଂ। ସ ହି ଯୁଦ୍ଧଗତଃ ଶ୍ରୀମାନୀଶୋ ନ ସ୍ମ ଵ୍ଯକଂପତ1.41.
ଗଦାଧାରୀ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଦେବସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେନି।
ସହିଷ୍ଣୁତ୍ଵାଜ୍ଜଗତ୍ସ୍ଵାମୀ ନ ଚୁକ୍ରୋଧ ଗଦାଧରଃ। କାଲଜ୍ଞଃ କାଲମେଘାଭଃ ସମୀକ୍ଷନ୍କାଲମାହଵେ
ସହନଶୀଳତା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱନାଥ ଗଦାଧାରୀ କେବେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେନି; ସମୟକୁ ଜାଣିଥିବା, ବର୍ଷାମେଘ ପରି କଳା, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମୟକୁ ନଜର ଦେଉଥିଲେ।
ଦେଵାସୁରଵିମର୍ଦଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମସ୍ତଦା ହରିଃ। ତତୋ ଭଗଵତାଦିଷ୍ଟୌ ରଣେ ପାଵକମାରୁତୌ
ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ହରି ତାପରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ଚୋଦିତୌ ଵିଷ୍ଣୁଵାକ୍ଯେନ ତତୋ ମାଯାଂ ଵ୍ଯକର୍ଷତାଂ। ତାଭ୍ଯାମୁଦ୍ଭ୍ରାଂତଵେଗାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରବୁଦ୍ଧାଭ୍ଯାଂ ମହାହଵେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବଚନରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଜଗ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତେଜିତ ଶକ୍ତି ସହିତ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାୟାକୁ ହଟାଇଦେଲେ।
ଦଗ୍ଧା ସା ପାର୍ଵତୀ ମାଯା ଭସ୍ମୀଭୂତା ନନାଶ ହ। ସୋନିଲୋନଲସଂଯୁକ୍ତସ୍ସୋନଲଶ୍ଚାନିଲାକୁଲଃ
ସେ 'ପାର୍ବତୀ' ମାୟା ଦହିଗଲା, ଖାକରେ ପରିଣତ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ଅଗ୍ନି ବାୟୁ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା, ବାୟୁ ଅଗ୍ନିରେ ଭରିଗଲା।
ଦୈତ୍ଯସେନାଂ ଦଦହତୁର୍ଯୁଗାଂତେଷ୍ଵିଵ ମୂର୍ଚ୍ଛିତୌ। ଵାଯୁଃ ପ୍ରଜଵିତସ୍ତତ୍ର ପଶ୍ଚାଦଗ୍ନିଶ୍ଚ ମାରୁତାତ୍
ଯୁଗାନ୍ତରେ ମୃଚ୍ଛିତ ହୋଇଥିବା ପରି, ସେମାନେ ଦାଇତ୍ୟସେନାକୁ ଦହିଦେଲେ; ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ବାୟୁ ଚଳିଲେ, ପରେ ଅଗ୍ନି ବାୟୁଙ୍କୁ ଅନୁସରିଲେ।
ଚେରତୁର୍ଦାନଵାନୀକେ କ୍ରୀଡଂତାଵନଲାନିଲୌ। ଭସ୍ମୀଭୂତେଷୁ ଭୂତେଷୁ ପ୍ରପତତ୍ସୂତ୍ପତତ୍ସୁ ଚ
ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଦାନବସେନା ମଧ୍ୟରେ ଖେଳିବା ପରି ଘୁରୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ୁଥିଲେ କିମ୍ବା ଉଠୁଥିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖାକରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲେ।
ଦାନଵାନାଂ ଵିମାନେଷୁ ନିପତତ୍ସୁ ସମଂତତଃ। ଵାତସ୍କଂଧାପଵିଦ୍ଧେଷୁ କୃତକର୍ମଣି ପାଵକେ
ଦାନବମାନଙ୍କର ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଏଠାଠି ତଳକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ବାୟୁର ଝଟକାରେ ଚିତ୍ରଭିତ୍ତି ହୋଇଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ମାଯାଵଧେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁ ସ୍ତୂଯମାନେ ଗଦାଧରେ। ନିଷ୍ପ୍ରଯତ୍ନେଷୁ ଦୈତ୍ଯେଷୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ମୁକ୍ତବଂଧନେ
ମାୟା ନାଶ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଥିଲା, ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ତିନି ଲୋକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଗଲା।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟେଷୁ ଚ ଦେଵେଷୁ ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ଜଲ୍ପିଷୁ। ଜଯେ ଦଶଶତାକ୍ଷସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଚ ପରାଜଯେ
ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, 'ଭଲ କଲେ, ଭଲ କଲେ' ବୋଲି କହୁଥିଲେ; ଦଶଶତାକ୍ଷ୍ୟଙ୍କର ବିଜୟ ଓ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ଦେଖି ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଇଥିଲେ।