ଇତି ପୃଷ୍ଟସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ପ୍ରାପ୍ଯତେ ସତ୍ଯଭାମେଽଯଂ ତୁଲାପୁରୁଷ ଦାନତଃ
ତାଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନରେ, ମହାମୁନି ନାରଦ କହିଲେ— 'ହେ ସତ୍ୟଭାମା, ଏହି କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।'
ସତ୍ଯଭାମା ତଦା କୃଷ୍ଣଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସମନ୍ଵିତମ୍ । ନାରଦାଯୈଵ ସା ପ୍ରାଦାତ୍ତୋଲଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ । ସର୍ଵୋପସ୍କରମାକୃଷ୍ଯ ନାରଦସ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଯଯୌ
ତାପରେ ସତ୍ୟଭାମା, କୃଷ୍ଣ ଓ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସହିତ, ବିଧିମତ ଭାବେ ତୁଳାରେ ତୁଳି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନାରଦଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ନେଇ, ନାରଦ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଶ୍ରିଯଃପତିମଥାମଂତ୍ର୍ଯ ଗତେ ଦେଵର୍ଷିସତ୍ତମେ । ହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲାନନା ସତ୍ଯା ଵାସୁଦେଵମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ସୂତ କହିଲେ— ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଦେବଋଷି ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଖିଲିଥିବା ସତ୍ୟା, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସତ୍ଯଭାମୋଵାଚ- ଧନ୍ଯାସ୍ମି କୃତକୃତ୍ଯାସ୍ମି ସଫଲଂ ଜୀଵିତଂ ଚ ମେ । ମଜ୍ଜନ୍ମନି ନିଦାନେ ଚ ଧନ୍ଯୌ ତୌ ପିତରୌ ମମ
ସତ୍ୟଭାମା କହିଲେ— 'ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ କାମ ସଫଳ, ମୋ ଜୀବନ ଫଳଦାୟକ। ମୋ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଓ ଏହାର କାରଣ ଭାବେ, ମୋ ପିତାମାତା ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ।'
ଯୌ ମାଂ ତ୍ରୈଲୋକସୁଭଗାଂ ଜନଯାମାସତୁର୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଷୋଡଶସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣାଂ ଵଲ୍ଲଭାହଂ ଯତସ୍ତଵ
'ଏହି ତିନି ଜଗତରେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ମୋତେ ଯିଏ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମ ଷୋଳଷ ହଜାର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ।'
ଯସ୍ମାନ୍ମଯାଦିପୁରୁଷଃ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସମନ୍ଵିତଃ । ଯଥୋକ୍ତଵିଧିନା ସମ୍ଯଙ୍ନାରଦାଯ ସମର୍ପିତଃ
'ହେ ଆଦିପୁରୁଷ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସହିତ ତୁମକୁ ନାରଦଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଛି।'
ଯଦ୍ଵାର୍ତାମପି ଜାନଂତି ଭୂମିସଂସ୍ଥାନ ଜଂତଵଃ । ସୋଽଯଂ କଲ୍ପଦ୍ରୁମୋ ଗେହେ ମମ ତିଷ୍ଠତି ସାଂପ୍ରତମ୍
'ଏହି କଥା ଯେଉଁ ପୃଥିବୀର ଜନ୍ତୁମାନେ ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ଜାଣିପାରିବେ— ଏହି କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଏବେ ମୋ ଘରେ ଅଛି।'
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତେଶ୍ଚାହଂ ଶ୍ରୀପତେରତିଵଲ୍ଲଭା । ଅତୋଽହଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି କିଂଚିତ୍ତ୍ଵାଂ ମଧୁସୂଦନ
'ମୁଁ ତିନି ଜଗତର ନାଥ ଓ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତିଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟା। ଏହିଥିରୁ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ।'
ଯଦି ତ୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରିଯକରଃ କଥଯସ୍ଵାତ୍ର ଵିସ୍ତରାତ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଚ୍ଚ ପୁନଶ୍ଚାହଂ କରୋମି ହିତମାତ୍ମନଃ
'ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହଁ, ତେବେ ଏହି କଥାଟିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହ। ଏହା ଶୁଣି, ମୁଁ ପୁନି ମୋ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କରିବି।'
ଯଥାକଲ୍ପଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଵିଯୁକ୍ତା ସ୍ଯାଂ ନ କର୍ହିଚିତ୍ । ସୂତ ଉଵାଚ- ଇତି ପ୍ରିଯାଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମେରାସ୍ଯୋଽଯଂ ଗଦାଗ୍ରଜଃ
'ହେ ଦେବ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, କେବେ ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବିନାହିଁ।' ସୂତ କହିଲେ— ଏହି ପ୍ରେମ ଭରା କଥା ଶୁଣି, ଗଦାଙ୍କ ଭାଇ ହସିଲେ।
ସତ୍ଯା କରେ କରଂ କୃତ୍ଵାଗମତ୍କଲ୍ପତରୋସ୍ତଲମ୍ । ନିଷିଦ୍ଧ୍ଯାନୁଚରଂ ଲୋକଂ ସଵିଲାସଂ ପ୍ରିଯାନ୍ଵିତଃ
ସତ୍ୟାଙ୍କ ହାତ ଧରି, ସେ କଳ୍ପତରୁ ତଳକୁ ଗଲେ। ଅନୁଚର ଓ ଲୋକମାନେକୁ ଦୂରେଇ, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହ ଖେଳମସ୍ତିରେ ରହିଲେ।
ପ୍ରହସ୍ଯ ସତ୍ଯାମାମଂତ୍ର୍ଯ ପ୍ରୋଵାଚ ଜଗତାଂପତିଃ । ତତ୍ପ୍ରୀତି ପରିତୋଷାର୍ଥଂ ଲସତ୍ପୁଲକିତାଂଗଜଃ
ହସି, ସତ୍ୟାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରି, ଜଗତ୍ର ନାଥ କହିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ, ଅଙ୍ଗରେ ରୋମାଞ୍ଚ ଭରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହରେ କଥା ରଖିଲେ।
କୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ-। ନ ମେ ତ୍ଵତ୍ତଃ ପ୍ରିଯତମା କାଚିଦନ୍ଯା ନିତଂବିନୀ । ଷୋଡଶସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣାଂ ପ୍ରିଯେ ପ୍ରାଣସମା ହ୍ଯସି
କୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଆଉ କେହି ମୋତେ ଏତେ ପ୍ରିୟ ନାହାନ୍ତି। ଷୋଳେ ହଜାର ଜଣ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ।
ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ଦେଵରାଜେନ ଵିରୋଧୋ ଦୈଵତୈଃ ସହ । ତ୍ଵଯା ଯତ୍ପ୍ରାର୍ଥିତଂ କାଂତେ ଶୃଣୁ ଯଚ୍ଚ ମହଦ୍ଭଵେତ୍
ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେବରାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ କରିଥିଲି। ହେ ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେ ସବୁ କଥା ଏବେ ଶୁଣ।
ଅଦେଯମଥଵାକାର୍ଯମକଥ୍ଯମପି ଯତ୍ପୁନଃ । ତ୍ଵତ୍କୃତଂ ତୁ କଥଂ ପ୍ରଶ୍ନଂ କଥଯାମି ନ ତୁ ପ୍ରିଯେ । ପୃଚ୍ଛସ୍ଵ ସର୍ଵଂ କଥଯେ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ
ଯେଉଁ କଥା ଦେବା ଅସମ୍ଭବ, କିମ୍ବା କୌଣସି କାମ, କିମ୍ବା ଅକଥ୍ୟ କଥା ମଧ୍ୟ — ତୁମେ ପଚାରିଲେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କହିଦେବି, ହେ ପ୍ରିୟ। ଯାହା ତୁମ ମନରେ ଅଛି, ସେ ସବୁ ପଚାର, ମୁଁ ସବୁ କଥା କହିଦେବି।
ସତ୍ଯୋଵାଚ- ଦାନଂ ଵ୍ରତଂ ତପୋ ଵାପି କିଂ ତୁ ପୂର୍ଵଂ ମଯାକୃତମ୍ । ଯେନାହଂ ମର୍ତ୍ଯଜା ମର୍ତ୍ଯେ ଭଵାନୀଵାଽଭଵଂ କିଲ
ସତ୍ୟଭାମା କହିଲେ — ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କିଛି ଦାନ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି କି? ଯାହାର ଫଳରେ ମୁଁ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜନ୍ମରେ ତୁମର ସହଧର୍ମିଣୀ ହେବାକୁ ପାଇଲି?
ତଵାଂଗାର୍ଦ୍ଧହରା ନିତ୍ଯଂ ଗରୁଡୋପରିଗାମିନୀ । ଇଂଦ୍ରାଦିଦେଵତାଵାସମଗମଂ ଚ ତ୍ଵଯା ସହ
ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଗିନୀ, ଗରୁଡ଼ାରେ ବସି ତୁମ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇଥିଲି।
ଅତସ୍ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି କିଂ କୃତଂ ତୁ ମଯା ଶୁଭମ୍ । ଜନ୍ମାଂତରେ ଚ କିଂ ଶୀଲା କା ଚାହଂ କସ୍ଯ କନ୍ଯକା
ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ — ମୁଁ କଣ ଭଲ କାମ କରିଥିଲି? ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୋର କେମିତି ଚରିତ୍ର ଥିଲା, କିଏ ଥିଲି, କାହାର କନ୍ୟା ଥିଲି?
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ- ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକମନାଃ କାଂତେ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଵୈ ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି । ପୁଣ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ କୃତଵତୀ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାମି ତେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ହେ ପ୍ରିୟେ, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣ, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତୁମେ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ବ୍ରତ କରିଥିଲ, ସେ ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଉଛି।
ଆସୀତ୍କୃତଯୁଗସ୍ଯାଂତେ ମାଯାପୁର୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ଆତ୍ରେଯୋ ଦେଵଶର୍ମେତି ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
କୃତୟୁଗର ଶେଷରେ ମାୟାପୁରୀ ନାମକ ସହରରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦେବଶର୍ମା, ଅତ୍ରି ଗୋତ୍ରର, ଓ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଆତିଥେଯୋଽଗ୍ନିଶୁଶ୍ରୂଷୁଃ ସୌରଵ୍ରତ ପରାଯଣଃ । ସୂର୍ଯମାରାଧଯନ୍ନିତ୍ଯଂ ସାକ୍ଷାତ୍ସୂର୍ଯ୍ଯ ଇଵାପରଃ
ସେ ଅତିଥି ସେବାକୁ ପ୍ରଥମ ମାନି, ଅଗ୍ନିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ସେ ମାନେ ଅନ୍ୟ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତସ୍ଯାତିଵଯସଶ୍ଚାସୀନ୍ନାମ୍ନା ଗୁଣଵତୀ ସୁତା । ଅପୁତ୍ରଃ ସ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯାଯ ଚଂଦ୍ର ନାମ୍ନେ ଦଦୌ ସୁତାମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଏକ ଗୁଣବତୀ ନାମକ ଝିଅ ଥିଲେ, ଯିଏ ବୟସରେ ବଡ଼ ଥିଲେ। ସେ ନିଜେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଝିଅକୁ ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଇଥିଲେ।
ତମେଵ ପୁତ୍ରଵନ୍ମେନେ ସ ଚ ତଂ ପିତୃଵଦ୍ଵଶୀ । ତୌ କଦାଚିଦ୍ଵନଂ ଯାତୌ କୁଶେଧ୍ମହରଣାର୍ଥିନୌ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଷ୍ୟକୁ ପୁଅ ପରି ମାନୁଥିଲେ, ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବାପା ପରି ମାନୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ଦୁଇଏଁ କୁଶ ଓ ଜଳାଣା ଆଣିବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।
ହିମାଦ୍ରିପାଦଜଵନେ ଚେରତୁସ୍ତୌ ଯତସ୍ତତଃ । ତୌ ତତୋ ରାକ୍ଷସଂ ଘୋରମାଯାଂତଂ ସମପଶ୍ଯତାମ୍
ସେମାନେ ହିମାଲୟ ପାଦଦେଶରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଭଯଵିହ୍ଵଲସର୍ଵାଂଗାଵସମର୍ଥୌ ପଲାଯିତୁମ୍ । ନିହତୌ ରକ୍ଷସା ତେନ କୃତାଂତସମରୂପିଣା
ଭୟରେ ସରିର ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ପଳାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ସେ ରାକ୍ଷସ, ଯେ କୃତାନ୍ତ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦୁଇଏଁକୁ ମାରିଦେଲା।
ତୌ ତୁ କ୍ଷେତ୍ରପ୍ରଭାଵେଣ ଧର୍ମଶୀଲତଯା ପୁନଃ । ଵୈକୁଂଠଭଵନଂ ନୀତୌ ମଦ୍ଗଣୈର୍ମତ୍ସମୀପଗୈଃ
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ଓ ପବିତ୍ର ଭୂମିର ଶକ୍ତିରେ, ମୋର ସାଙ୍ଗମାନେ, ଯେମାନେ ସଦା ମୋ ସମ୍ନିଧିରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଇଏଁକୁ ଭାଇକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂତୁ ଯତ୍ତାଭ୍ଯାଂ ସୂର୍ଯପୂଜାଦିକଂ କୃତମ୍ । ତେନ ଵୈ କର୍ମଣା ତାଭ୍ଯାଂ ସୁପ୍ରୀତୋଽହଂ କିଲାଭଵମ୍
ସେମାନେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଦିନ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲି।
ଶୈଵାଃ ସୌରାଶ୍ଚ ଗାଣେଶା ଵୈଷ୍ଣଵାଃ ଶକ୍ତିପୂଜକାଃ । ମାମେଵ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତୀହ ଵର୍ଷାଂଭଃ ସାଗରଂ ଯଥା
ଶିବଭକ୍ତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଭକ୍ତ, ଗଣେଶ ଉପାସକ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିପୂଜକ — ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ଜଳ ନେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଏକୋଽହଂ ପଂଚଧା ଜାତଃ କ୍ରୀଡଯନ୍ନାମଭିଃ କିଲ । ଦେଵଦତ୍ତୋ ଯଥା କଶ୍ଚିତ୍ପୁତ୍ରାଦ୍ଯାହ୍ଵାନନାମଭିଃ
ମୁଁ ଏକା, କିନ୍ତୁ ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନାମ ନେଇ ଖେଳୁଛି। ଯେପରି ଦେବଦତ୍ତ ନାମକ କେହି ପୁଅ, ଆଦି ନାମରେ ଡାକାଯାନ୍ତି।
ତତଶ୍ଚ ତୌ ମଦ୍ଭଵନାଧିଵାସିନୌ ଵିମାନଯାନୌ ରଵିଵର୍ଚସାଵୁଭୌ । ମତ୍ତୁଲ୍ଯରୂପୌ ମମ ସନ୍ନିଧାନଗୌ ଦିଵ୍ଯାଂଗନା ଚଂଦନଭୋଗଭୋଗିନୌ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇଏଁ ମୋ ଲୋକରେ ବସି, ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୋ ପରି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମୋ ସମ୍ନିଧିରେ ରହି, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନା ଓ ଚନ୍ଦନ ଭୋଗର ଆନନ୍ଦ ଉଠାଉଥିଲେ।