ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଵ୍ଯଥିତେ ଦୈତ୍ଯେ ନିର୍ଵୀର୍ଯୈଷା ନ ସଂଶଯଃ। ଶାପୋ ହ୍ଯସ୍ଯାଃ ପୁରା ଦତ୍ତଃ ସୃଷ୍ଟା ଯେନୈଵ ତେଜସା
ସେ ଦାନବ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏହି ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ତେଜ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ଶାପ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଯଦ୍ଯେଷା ପ୍ରତିହଂତଵ୍ଯା କର୍ତଵ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ସୁଖୀ। ଦୀଯତାଂ ମେ ସଖୋ ଶକ୍ର ତୋଯଯୋନିର୍ନିଶାକରଃ
ଯଦି ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରିବା ଦରକାର, ତେବେ ଭଗବାନ୍ ସୁଖୀ ହେଉନ୍ତୁ। ସ୍ନେହୀ, ମୋତେ ଜଳର ଉତ୍ସ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦିଅ।
ତେନାହଂ ସହସଂ ଗମ୍ଯ ଯାଦୋଭିଶ୍ଚ ସମାଵୃତଃ। ମାଯାମେତାଂ ହନିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ତାହା ସହିତ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଯାଇବି, ଯାଦବମାନେ ମୋତେ ଘେରିବେ। ତୋର କୃପାରେ ଏହି ମାୟାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତିସଂହୃଷ୍ଟଃ ଶକ୍ରସ୍ତ୍ରିଦଶଵର୍ଧନଃ। ସଂଦିଦେଶାଗ୍ରତଃ ସୋମଂ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଶିଶିରାଯୁଧମ୍
ଏହିପରି ହେଉ—ଏହାକୁ ଶୁଣି ଖୁସି ହେଇ, ଦେବମାନେ ଯାହାଁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମଙ୍କୁ, ଶୀତଳାୟୁଧ ଭାବେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗରେ ପଠାଇଲେ।
ଗଚ୍ଛ ସୋମ ସହାଯନ୍ତ୍ଵଂ କୁରୁ ପାଶଧରସ୍ଯ ଵୈ। ଅସୁରାଣାଂ ଵିନାଶାଯ ଜଯାର୍ଥଂ ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଯାଅ, ପାଶଧାରୀଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ହେଉ। ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିଜୟ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ।
ତ୍ଵଂ ମତଃ ପ୍ରତିଵୀର୍ଯଶ୍ଚ ଜ୍ଯୋତିଷାମପି ଚେଶ୍ଵରଃ। ତ୍ଵନ୍ମଯାନ୍ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ରସାନ୍ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ସମାନ ଓ ଆଲୋକମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟେ ପ୍ରଭୁ ବୋଲି ମନାଯାଅ। ବେଦ ଜାଣିଥିବାମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଥିବା ସାରତ୍ତ୍ୱ ତୁମେ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ତ୍ଵଯା ସମୋ ନ ଲୋକେସ୍ମିନ୍ଵିଦ୍ଯତେ ଶିଶିରାଯୁଧଃ। କ୍ଷଯଵୃଦ୍ଧୀତଵାଵ୍ଯକ୍ତେସାଗରେଚୈଵଚାଂବରେ
ହେ ଶିତକିରଣଧାରୀ, ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଅଦୃଶ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି-କ୍ଷୟ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ।
ପ୍ରଵର୍ତଯସ୍ଯହୋରାତ୍ରାତ୍କାଲଂ ସଂମୋହଯନ୍ଜଗତ୍। ଲୋକଚ୍ଛାଯାମଯଂ ଲକ୍ଷ୍ମ ତଵାଂକଃ ଶଶଵିଗ୍ରହଃ
ତୁମେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦ୍ୱାରା ସମୟକୁ ଚଳାଉଛ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଛ। ତୁମ ଶରୀରରେ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରର ଚିହ୍ନ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଛାୟାରେ ଗଠିତ।
ନ ଵିଦୁଃ ସୋମ ତେ ମାଯାଂ ଯେ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରଯୋନଯଃ। ତ୍ଵମାଦିତ୍ଯପଥାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଚୋପରିସ୍ଥିତଃ
ହେ ସୋମ, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀମାନେ ତୁମର ମାୟାକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥ ଉପରେ ଓ ସମସ୍ତ ଆଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ବସିଛ।
ତମଃ ପ୍ରୋତ୍ସାର୍ଯ ସହସା ଭାସଯସ୍ଯଖିଲଂ ଜଗତ୍। ଶୀତଭାନୁର୍ହିମତନୁର୍ଜ୍ଯୋତିଷାମଧିପଃ ଶଶୀ
ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛ। ତୁମେ ଶିତଳ କିରଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବରଫ ସମାନ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଆଲୋକମାନଙ୍କର ମାଲିକ, ଚନ୍ଦ୍ର।
ଅପି ତତ୍କାଲଯୋଗାତ୍ମା ଇଜ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞରଥୋଽଵ୍ଯଯଃ। ଓଷଧୀଶଃ କ୍ରିଯାଯୋନିରପାଂ ଯୋନିରନୁଷ୍ଣଗୁଃ
ତୁମେ ସମୟର ଯୋଗର ଆତ୍ମା, ଅବିନାଶୀ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଯଜ୍ଞର ରଥ, ଔଷଧିମାନଙ୍କର ନାଥ, କ୍ରିୟାର ମୂଳ, ଜଳର ଉତ୍ସ ଓ ତାପହୀନ।
ଶୀତାଂଶୁରମୃତାଧାରଶ୍ଚପଲଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ତ୍ଵଂ କାଂତିଃ କାଂତଵପୁଷାଂ ତ୍ଵଂ ସୋମଃ ସୋମପାଯିନାମ୍
ତୁମେ ଶିତଳ କିରଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଅମୃତର ଆଧାର, ଶୀଘ୍ର ଚଳନଶୀଳ, ଧଳା ଯାନ ଉପରେ ବସିଥିବା। ତୁମେ ଆଲୋକମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସୋମପାନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ।
ସୌମ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତିମିରଘ୍ନସ୍ତ୍ଵମୃକ୍ଷରାଟ୍। ତଦ୍ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମହାସେନ ଵରୁଣେନ ଵରୂଥିନା
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଧୁ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ରାଜା। ଏହିଥିରେ, ମହାସେନ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଯାଅ।
ଶମଯସ୍ଵାସୁରୀଂ ମାଯାଂ ଯଯା ଦହ୍ଯାମହେ ରଣେ। ସୋମ ଉଵାଚ। ଯନ୍ମାଂ ଵଦସି ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥଂ ଦେଵରାଜଵରପ୍ରଦ
ଯେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦହିଯାଉଛୁ, ସେଇ ଅସୁରୀ ମାୟାକୁ ଶାନ୍ତ କର।
ଏଷ ଵର୍ଷାମି ଶିଶିରଂ ଦୈତ୍ଯମାଯାପକର୍ଷଣଂ। ଏତାନ୍ମେ ଶୀତନିର୍ଦଗ୍ଧାନ୍ପଶ୍ଯସ୍ଵ ହିମଵେଷ୍ଟିତାନ୍
ସୋମ କହିଲେ: ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ଆପଣ ଯେଉଁ କାରଣରେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି—
ତଥା ହିମକରୋତ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ସପାଶା ହିମଵୃଷ୍ଟଯଃ। ଵେଷ୍ଟଯଂତି ଚ ତାନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ଵାଯୁର୍ମେଘଗଣାନିଵ
ଏବେ ମୁଁ ଶିତଳ ବର୍ଷା କରୁଛି, ଦାୟତ୍ୟମାନଙ୍କର ମାୟାକୁ ଦୂର କରୁଛି। ଏହିମାନେ ଶିତଳତାରେ ଦହିଯାଇ, ହିମରେ ଢାକାଯାଇଛନ୍ତି, ଦେଖ।
ତୌ ପାଶଶୀତାଂଶୁଧରୌ ଵରୁଣେଂଦୂ ମହାବଲୌ। ଜଘ୍ନତୁର୍ହିମପାତୈଶ୍ଚ ପାଶପାତୈଶ୍ଚ ଦାନଵାନ୍
ଏଭଳି ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶିତଳ ବର୍ଷା ଓ ପାଶ ଦାୟତ୍ୟମାନେକୁ ଘେରି ନେଲା, ଯେପରି ହାବା ମେଘମାନଙ୍କୁ ଘେରି ନେଇଥାଏ।
ଦ୍ଵାଵଂବୁନାଥୌ ସମରେ ତୌ ପାଶହିମଯୋଧିନୌ। ମୃଧେ ଚେରତୁରଂଭୋଭିଃ କ୍ଷୁବ୍ଧାଵିଵ ମହାର୍ଣଵୌ
ସେଇ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ପାଶ ଓ ଶିତଳ କିରଣ ଧାରଣ କରି, ଦାନବମାନେକୁ ହିମ ବର୍ଷା ଓ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ।
ତାଭ୍ଯାମାପୂରିତଂ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଦାନଵବଲଂ ମହତ୍। ଜଗତ୍ସଂଵର୍ତ୍ତକାଂଭୋଦୈଃ ପ୍ରଵର୍ଷୈରିଵ ସଂଵୃତଂ
ସେଇ ଦୁଇ ଜଳର ନାଥ, ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ନେଇ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ଉତ୍ତେଜିତ ସମୁଦ୍ର।
ତାଵୁଦ୍ଯତାଵଂବୁନାଥୌ ଶଶାଂକଵରୁଣାଵୁଭୌ। ଶମଯାମାସତୁସ୍ତାଂ ତୁ ମାଯାଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରନିର୍ମିତାଂ
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାନବ ସେନା ଆବୃତ ହେଲା, ଯେପରି ସଂହାରକାଳୀନ ମେଘର ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଢାକିଯାଏ।
ଶୀତାଂଶୁଜାଲନିର୍ଦଗ୍ଧାଃ ପାଶୈଶ୍ଚାସ୍କଂଦିତା ରଣେ। ନ ଶେକୁଶ୍ଚଲିତୁଂ ଦୈତ୍ଯା ଵିଶିରସ୍କା ଇଵାଦ୍ରଯଃ
ଉତ୍ତୋଳିତ ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଦୁଇ ଜଳର ନାଥ, ଦାୟତ୍ୟରାଜା ସୃଷ୍ଟ ମାୟାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଶୀତାଂଶୁ ନିହତାସ୍ତେ ତୁ ଦୈତ୍ଯାସ୍ସର୍ଵେ ନିପାତିତାଃ। ହିମପ୍ଲାଵିତ ସର୍ଵାଂଗାନିରୂଷ୍ମାଣ ଇଵାଗ୍ନଯଃ
ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଦହିଯାଇ, ପାଶରେ ପଡ଼ି, ଦାୟତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଶିର ବିହୀନ ପାହାଡ଼।
ତେଷାଂ ତୁ ଦିଵି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ନିପତଂତି ଶୁଭାନି ଵୈ। ଵିମାନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ନିପତଂତ୍ଯୁତ୍ପତଂତି ଚ
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସେଇ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପଡିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ତୁଷାରରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଅଗ୍ନିରୁ ତାପ ହଟିଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିଶିଖା।
ତାନ୍ପାଶହସ୍ତଗ୍ରଥିତାନ୍ଛାଦିତାନ୍ଶୀତରଶ୍ମିଭିଃ। ମଯୋ ଦଦର୍ଶ ମାଯାଵୀ ଦାନଵାନ୍ଦିଵି ଦାନଵଃ
ଏହିପରି ଶୀତଳ କିରଣରେ ଢାକାଯାଇଥିବା, ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଦାନବମାନେଠାରେ ମାୟାବୀ ମୟ ଆକାଶରେ ଦେଖିଲେ।
ସଶୈଲଜାଲାଂ ଵିତତାଂ ଖଡ୍ଗପଟ୍ଟସହାସିନୀମ୍। ପାଦପୋତ୍କରକୂଟସ୍ଥାଂ କଂଦରାକୀର୍ଣକାନନାଂ
ସେ ଏକ ବିଶାଳ ମାୟା ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ତୀର ଓ ଛୁରୀ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ଶିଳାପର୍ବତ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓ ଗୁହା ଓ କାନନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଣାକୀର୍ଣାଂ ନଦଦ୍ଭିର୍ଦେଵଯୂଥପୈଃ। ଈହାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣାଂ ପଵନାଘୂର୍ଣିତଦ୍ଦ୍ରୁମାମ୍
ସେଠାରେ ସିଂହ ଓ ବାଘର ଦଳ ଭରିଥିଲା, ଦେବମାନେ ଦେଇଥିବା ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା, ବନ୍ୟପଶୁମାନେ ଭରିଥିଲେ ଓ ବାତାସରେ ଗଛମାନେ ହଲୁଚିଯାଉଥିଲେ।
ନିର୍ମିତାଂ ସ୍ଵେନ ପୁତ୍ରେଣ କୂଜଂତୀଂ ଦିଵିକାମଗାଂ। ପ୍ରଥିତାଂ ପାର୍ଵତୀଂ ମାଯାଂ ସସୃଜେ ସ ସମଂତତଃ
ମୟଙ୍କର ପୁଅ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ପାର୍ବତୀ' ନାମକ ମାୟାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା, ଏହି ମାୟାକୁ ମୟ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି କଲେ।
ସାସିଶବ୍ଦୈଶ୍ଶିଲାଵର୍ଷୈଃ ସଂପତଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପାଦପୈଃ। ଜଘାନ ଦେଵସଂଘାଂସ୍ତେ ଦାନଵାନଭ୍ଯଜୀଵଯତ୍
ତୀର ଶବ୍ଦ, ପାଥର ବର୍ଷା ଓ ଗଛ ପଡିବା ଧ୍ୱନିରେ ସେ ଦେବମାନେଠାରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏହାରେ ଦାନବମାନେ ପୁନି ଶକ୍ତି ଲାଗିଲେ।
ନୈଶାକରୀ ଵାରୁଣୀ ଚ ମାଯେ ଅଂତର୍ହିତେ ତଦା। ଅଭଵଦ୍ଘୋରସଂଚାରା ପୃଥିଵୀ ପର୍ଵତୈରିଵ
ତାପରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ମାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ମାନେ ଚଳିଥିବା ପରି ଭୟଙ୍କର ହେଇଗଲା।
ନ ଚାରୁଦ୍ଧୋ ଦ୍ରୁମଗଣୈର୍ଦେଵୋ ଦୃଶ୍ଯତ କଶ୍ଚନ। ତଦପଧ୍ଵସ୍ତଧନୁଷଂ ଭଗ୍ନପ୍ରହରଣାଵିଲମ୍
ଗଛମାନେ ଘେରି ରହିଥିବାରୁ କୌଣସି ଦେବତା ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଅସ୍ତ୍ର ଭଗ୍ନ ଓ ସମସ୍ତେ ବିକ୍ରମ୍ଭିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।