ଯମସ୍ତୁ ଦଂଡମୁଦ୍ଯମ୍ଯ କାଲଯୁକ୍ତଂ ଚ ମୁଦ୍ଗରଂ। ତସ୍ଥୌ ସୁରଗଣାନୀକେ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଚୈଵ ଦର୍ଶଯନ୍
ଯମଦେବ, ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଓ କାଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଦା ଉଠାଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଏହା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଭିଃ ସାଗରୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ଲେଲିହାନୈଶ୍ଚ ପନ୍ନଗୈଃ। ଶଂଖମୁକ୍ତାଂଗଦଧରୋ ବିଭ୍ରତ୍ତୋଯମଯଂ ଵପୁଃ
ସେ ଚାରିଟି ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘିରାଯାଇଥିଲେ, ଲପଲପାଉଥିବା ସର୍ପମାନେ ସହିତ, ଶଂଖ ଓ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଜଳର ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
କାଲପାଶାନ୍ସମାଵିଧ୍ଯ ହଯୈଃ ଶଶିକରୋପମୈଃ। ଵାଯ୍ଵୀରିତଜଲାକାରୈଃ କୁର୍ଵନ୍ଲୀଲାଃ ସହସ୍ରଶଃ
କାଳର ପାଶ ଘୁରାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସମାନ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା, ପବନ, ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଆକୃତି ନେଇ, ହଜାର-ହଜାର ଖେଳ କରୁଥିଲେ।
ପାଂଡୁରୋଦ୍ଧୂତଵସନଃ ପ୍ରଵାଲରୁଚିରାଂଗଦଃ। ମଣିଶ୍ଯାମୋତ୍ତମଵପୁର୍ହାରକେଣାର୍ଚିତୋଦରଃ
ଧଳା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ପ୍ରବାଳ ସମାନ ଚୁଡ଼ାମଣି ପିନ୍ଧିଥିବା, ମଣିର ନୀଳ ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ମୁକୁତର ହାର ତାଙ୍କର କମରକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲା।
ଵରୁଣଃ ପାଶଧୃଙ୍ମଧ୍ଯେ ଦେଵାନୀକସ୍ଯ ତସ୍ଥିଵାନ୍। ଯୁଦ୍ଧଵେଲାମଭିଲଷନ୍ଭିନ୍ନଵେଲ ଇଵାର୍ଣଵଃ
ବରୁଣଦେବ, ପାଶ ଧରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧର ସମୟ ଆଶା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କର କୂଳ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚାହେ।
ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସସୈନ୍ଯେନ ଗୁହ୍ଯକାନାଂ ଗଣୈରପି। ଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଶଂଖପଦ୍ମାଭ୍ଯାଂ ନିଧୀନାମଧିପଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେନା, ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ଦଳ ସହିତ, ଧନର ଅଧିପତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ରାଜରାଜେଶ୍ଵରଃଶ୍ରୀମାନ୍ଗଦାପାଣିରଦୃଶ୍ଯତ। ଵିମାନଯୋଧୀ ଧନଦୋ ଵିମାନେ ପୁଷ୍ପକେ ସ୍ଥିତଃ
ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗଦା ଧରିଥିବା, ଦେଖାଗଲେ; ଧନର ଠାକୁର, ପୁଷ୍ପକ ନାମକ ବିମାନରେ ବସି, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦେଲେ।
ସ ରାଜରାଜଃ ଶୁଶୁଭେ ଯକ୍ଷେଶୋ ନରଵାହନଃ। ପୂର୍ଵପକ୍ଷେ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପିତୃରାଜଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣେ
ସେ ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଠାକୁର, ମଣିଷ ଗଡ଼ିରେ ବସି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ପୂର୍ବ ପଟେ ଥିଲେ ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଠାକୁର।
ଵରୁଣଃ ପଶ୍ଚିମେ ପକ୍ଷ ଉତ୍ତରେ ନରଵାହନଃ। ଚତୁଃପକ୍ଷାଶ୍ଚ ଚତ୍ତ୍ଵାରୋ ଲୋକପାଲା ମହାବଲାଃ
ପଶ୍ଚିମ ପଟେ ଥିଲେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତର ପଟେ ମଣିଷ ଗଡ଼ିରେ ବସିଥିବା ଠାକୁର; ଚାରିପଟେ ଚାରିଜଣ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଆତ୍ମଦିକ୍ଷୁଚରଂତଶ୍ଚତସ୍ଯଦେଵବଲସ୍ଯତେ। ସୂର୍ଯଃ ସପ୍ତାଶ୍ଵଯୁକ୍ତେନ ରଥେନାନିଲଗାମିନା
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନିଜ ଦିଗରେ ଚଳି, ତାଙ୍କର ଦେବସେନା ସହିତ ଗତି କରୁଥିଲେ; ସେ ସାତଟି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ରଥରେ ବସି, ପବନ ସହ ଚାଲୁଥିଲେ।
ଶ୍ରିଯା ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନେନ ଦୀପ୍ଯମାନୈଶ୍ଚ ରଶ୍ମିଭିଃ। ଉଦଯାସ୍ତମଯୌ ଚକ୍ରେ ମେରୁପର୍ଯନ୍ତଗାମିନା
ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ କିରଣରେ, ସେ ଉଦୟରୁ ଅସ୍ତମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମେରୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନ ଚକ୍ର କରୁଥିଲେ।
ତ୍ରିଦିଵ ଦ୍ଵାରଚକ୍ରେଣ ତପସା ଲୋକମଵ୍ଯଯମ୍। ସହସ୍ରରଶ୍ମିଯୁକ୍ତେନ ଭ୍ରାଜମାନେନ ତେଜସା
ତିନି ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର ଚକ୍ର ଭାବେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ଅବିନାଶୀ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଥିଲେ; ହଜାର କିରଣ ଯୋଗାଯୋଗି, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଚଚାର ମଧ୍ଯେ ଦେଵାନାଂ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମା ଦିଵାକରଃ। ସୋମଃ ଶ୍ଵେତହଯୋ ଭାତି ସ୍ଯଂଦନେ ଶୀତରଶ୍ମିମାନ୍
ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଳିଥିଲେ; ଚାନ୍ଦ୍ରମା, ସ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ରଥରେ, ଶିତଳ କିରଣରେ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲେ।
ହିମତୋଯପ୍ରପୂର୍ଣାଭିର୍ଭାଭିରାହ୍ଲାଦଯଞ୍ଜଗତ୍। ତମୃକ୍ଷଯୋଗାନୁଗତଂ ଶିଶିରାଂଶୁଂ ଦ୍ଵିଜେଶ୍ଵରମ୍
ହିମ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିମାନ ଭଳି କିରଣରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ; ଶିତଳ କିରଣ ଧାରୀ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଠାକୁର, ତାରାମାନଙ୍କ ଯୋଗକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।
ଶଶଚ୍ଛାଯାଂକିତତନୁଂ ନୈଶସ୍ଯ ତମସଃ କ୍ଷଯମ୍। ଜ୍ଯୋତିଷାମୀଶ୍ଵରଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ରସଦଂ ପ୍ରଭୁମଵ୍ଯଯମ୍
ଖରା ଛାୟା ଚିହ୍ନିତ ଦେହ ଥିଲା, ରାତିର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରୁଥିଲେ; ଆକାଶର ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟମାନଙ୍କ ଠାକୁର, ଅବିନାଶୀ ରସ ଦେଉଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ଓଷଧୀନାଂ ପଵିତ୍ରାଣାଂ ନିଧାନମମୃତସ୍ଯ ଚ। ଜଗତଃ ପରମଂ ଭାଗଂ ସୌମ୍ଯଂ ସର୍ଵମଯଂ ରସମ୍
ଔଷଧି ଓ ପବିତ୍ର ଜିନିଷର ଭଣ୍ଡାର, ଅମୃତର ମୂଳ; ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ, ଶାନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ରସ।
ଦଦୃଶୁର୍ଦାନଵାଃ ସୋମଂ ହିମପ୍ରହରଣଂ ସ୍ଥିତମ୍। ଯଃ ପ୍ରାଣଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପଂଚଧା ଭିଦ୍ଯତେ ନୃଷୁ
ଦାନବମାନେ ଦେଖିଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ, ହିମ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ସେଠି ଦଣ୍ଡାଇଥିଲେ; ସେଁହି ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜୀବନ, ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ପଞ୍ଚଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।
ସପ୍ତସ୍କଂଧଗତୋ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଦଧାର ଚକାର ଚ। ଯମାହୁରଗ୍ନିକର୍ତ୍ତାରଂ ସର୍ଵପ୍ରଭଵମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ସାତଟି ଶାଖାରେ ବିସ୍ତାରିତ, ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ ଓ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ଯାହାକୁ ଅଗ୍ନିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତିର ମୂଳ ଠାକୁର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସପ୍ତସ୍ଵରଗତା ଯସ୍ଯ ଯୋନିର୍ଗୀର୍ଭିରୁଦୀର୍ଯତେ। ଯଂ ଵଦଂତି ଚଲଂ ଭୂତଂ ଯଂ ଵଦଂତ୍ଯଶରୀରିଣମ୍
ଯାହାଙ୍କ ମୂଳ ସାତଟି ସ୍ୱରରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଯାହାକୁ ଚଳିତ ପ୍ରାଣୀ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେହ ନଥିବା ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ଯମାହୁରାକାଶଗମଂ ଶୀଘ୍ରଗଂ ଶବ୍ଦଯୋନିଜମ୍। ସ ଵାଯୁଃ ସର୍ଵଭୂତାଯୁରୁଦ୍ଧତଃ ସ୍ଵେନ ତେଜସା
ଯାହାକୁ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ତ୍ୱରିତ, ଶବ୍ଦରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ସେଇ ହେଉଛନ୍ତି ବାୟୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜୀବନ, ନିଜ ତେଜରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵଵୌ ପ୍ରଵ୍ଯଥଯନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ପ୍ରତିଲୋମଂ ସତୋଯଦଃ। ମାରୁତୋ ଦେଵଗଂଧର୍ଵୈର୍ଵିଦ୍ଯାଧରଗଣୈଃ ସହ
ସେ ବାୟୁ, ବିପରୀତ ଦିଗରେ ବର୍ଷା ମେଘ ସହିତ ବହି, ଦାନବମାନେ ଉତ୍କଳିତ କରିଦେଲେ; ମାରୁତ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳିଲେ।
ଚିକ୍ରୀଡ ରଶ୍ମିଭିଶ୍ଶୁଭ୍ରୈର୍ନିର୍ମୁକ୍ତୈରିଵ ପନ୍ନଗୈଃ। ସୃଜଂତଃ ସର୍ପପତଯସ୍ତୀଵ୍ରଂ ରୋଷମଯଂ ଵିଷମ୍
ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣରେ ଖେଳିଲେ, ମୁକ୍ତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ପରି; ସର୍ପମାନଙ୍କ ଠାକୁରମାନେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ବିଷ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଶରଭୂତା ଵିଲଗ୍ନାଶ୍ଚ ଚେରୁର୍ଵ୍ଯାତ୍ତାନନା ଦିଵି। ପର୍ଵତାଶ୍ଚ ଶିଲାଶୃଂଗୈଃ ଶତଶାଖୈଶ୍ଚ ପାଦପୈଃ
ଶର ଆକାରର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ଆକାଶରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲି ଘୁରୁଥିଲେ; ପାହାଡ଼ ଶିଳା ଚୂଡ଼ା ଓ ଶତଶାଖା ଗଛମାନେ ସହ।
ଉପତସ୍ଥୁଃ ସୁରଗଣାନ୍ପ୍ରହର୍ତୁଂ ଦାନଵଂ ବଲମ୍। ଯଃ ସ ଦେଵୋ ହୃଷୀକେଶଃ ପଦ୍ମନାଭସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମଃ
ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ସମୂହକୁ ଦାନବ ସେନାକୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ; ସେଁହି ଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ହୃଷୀକେଶ, ପଦ୍ମନାଭ, ତିନିପଦ ଚାଲିଥିବା।
ଯୁଗାଂତେ କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମା ଚ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ। ସର୍ଵଯୋନିଃ ସମଧୁହା ହଵ୍ଯଭୁକ୍କ୍ରତୁସଂସ୍ଥିତଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଥ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଥ ହେଉଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମୂଳ ସ୍ରୋତ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞରେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଭୂମ୍ଯମ୍ବୁଵ୍ଯୋମଭୂତାତ୍ମା ଶ୍ଯାମଃ ଶାଂତିକରୋରିହା। ଅଵିଘ୍ନମମରାଦୀନାଂ ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ଭୂମି, ଜଳ, ଆକାଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂତ ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଅମରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରିଦେଲେ।
ସଵ୍ଯେନାଲଭ୍ଯ ମହତୀଂ ସର୍ଵାଯୁଧଵିନାଶିନୀଂ। କରେଣ କାଲୀଂ ଵପୁଷା ଶତ୍ରୁକାଲପ୍ରଦାଂ ଗଦାଂ
ତାଙ୍କର ବାମ ହାତରେ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନାଶ କରୁଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ କାଳ ହେଉଥିବା, ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ବିଶାଳ କାଳୀ ଗଦାକୁ ଧରିଥିଲେ।
ଶେଷୈର୍ଭୁଜୈଃ ପ୍ରଦୀପ୍ତାଭୈର୍ଭୁଜଗାରିଧ୍ଵଜଃ ପ୍ରଭୁଃ। ଦଧାରାଯୁଧଜାଲାନି ଶାର୍ଙ୍ଗାଦୀନି ମହାବଲଃ
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବାହୁମାନେ ଦ୍ୱାରା, ନାଗଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ସ କଶ୍ଯପସ୍ଯାତ୍ମଭଵଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଭୁଜଗଭୋଜନମ୍। ଭୁଜଗେଂଦ୍ରେଣ ଵଦନେ ନିଵିଷ୍ଟେନ ଵିରାଜିତମ୍
ସେ, କଶ୍ୟପଙ୍କର ଦ୍ୱିଜ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ନାଗମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜ୍ୟ, ନାଗରାଜଙ୍କର ମୁହଁ ଭିତରେ ରଖାଯାଇଥିବା, ତାହାକୁ ଧରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅମୃତାରଂଭସଂଯୁକ୍ତଂ ମଂଦରାଦ୍ରିମିଵୋଚ୍ଛିତମ୍। ଦେଵାସୁରଵିମର୍ଦେଷୁ ବହୁଶୋ ଦୃଷ୍ଟଵିକ୍ରମମ୍
ଅମୃତ ଜଳରେ ଏକତ୍ରିତ, ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ପରି ଉତ୍ତୋଳିତ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ବାରମ୍ବାର ଦେଖାଯାଇଛି।