ଵସ୍ଵଷ୍ଟପର୍ଵତୋପେତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଂଭୋ ମହୋଦଧିମ୍। ସଂଧ୍ଯାସଂଧ୍ଯୋର୍ମିସଲିଲମାପୂର୍ଣାନିଲଶୋଭିତମ୍॥୧.୪୦.
ଅଷ୍ଟ ବସୁ ପାହାଡ଼ରେ ଶୋଭିତ, ତିନି ଲୋକର ଜଳର ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତର ଜଳ ମିଶିଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାସରେ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଛି।
ଦୈତ୍ଯଯକ୍ଷଗଣଗ୍ରାମଂ ରକ୍ଷୋଗଣଝଷାକୁଲମ୍। ପିତାମହମହାଵୀର୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନସଂକୁଲମ୍॥୧.୪୦.
ଦୈତ୍ୟ ଓ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମାଛରେ ଭରିଥିବା, ପିତାମହଙ୍କ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗର ମୂଲ୍ୟବାନ ମହିଳାମାନେ ଭରିଥିବା।
ଶ୍ରୀ କୀର୍ତି କାଂତିଲକ୍ଷ୍ମୀଭିର୍ନଦୀଭିଶ୍ଚ ସମାକୁଲମ୍। କାଲଯୋଗମହାଵର୍ଷପ୍ରଲଯୋତ୍ପତ୍ତିଵେଗିତମ୍॥୧.୪୦.
ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି, କାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନଦୀମାନେ ଭରିଥିବା, କାଳ, ଯୋଗ, ବଡ଼ ବର୍ଷା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ତୀବ୍ରତାରେ ଚଳିତ।
ସତ୍ସଂଯୋଗମହାପାରଂ ନାରାଯଣମହାର୍ଣଵମ୍। ଦେଵାତିଦେଵଂ ଵରଦଂ ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲମ୍॥୧.୪୦.
ସତ୍ସଙ୍ଗର ବଡ଼ ସମ୍ମିଳନ, ନାରାୟଣଙ୍କ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାତା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଅନୁଗ୍ରହକରଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଶାଂତିକରଣଂ ଶୁଭମ୍। ହର୍ଯଶ୍ଵରଥସଂଯୁକ୍ତ ସୁପର୍ଣଧ୍ଵଜଶୋଭିତେ॥୧.୪୦.
କୃପା କରୁଥିବା ଦେବତା, ଶାନ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଦେଉଥିବା, ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ରଥ ଓ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ।
ଚଂଦ୍ରାର୍କଚକ୍ରରଚିତ ଉଦାରାକ୍ଷଵୃତାଂତରେ। ଅନଂତରଶ୍ମିସଂଯୁକ୍ତେ ଦୁର୍ଦର୍ଶେ ମେରୁକୂବରେ॥୧.୪୦.
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ରରେ ତିଆରି, ଉଦାର ଦୃଷ୍ଟିମାନେ ଘେରିଥିବା, ଅନେକ କିରଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଦୁର୍ଦ୍ଦର୍ଶ୍ୟ, ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ତାରକାଚିତ୍ରକୁସୁମେ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରବଂଧୁରେ। ଭଯେଷ୍ଵଭଯଦେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦେଵଦୈତ୍ଯାପରାଜିତେ॥୧.୪୦.
ତାରା ଆକୃତିର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଚମକୁଥିବା, ଭୟରେ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଥିବା, ଦେବ ଓ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଅଜୟ, ଆକାଶରେ ଅପରାଜିତ।
ହର୍ଯଶ୍ଵରଥସଂଯୁକ୍ତମୁକ୍ତାଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍। ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ ଦିଵ୍ଯଲୋକମଯେ ରଥେ॥୧.୪୦.
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି, ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ରଥ ଓ ମୁକ୍ତାର ଚମକରେ ଶୋଭିତ।
ତେ କୃତାଂଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଇଂଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ। ଜଯଶବ୍ଦଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ॥୧.୪୦.
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କରି, ଜୟ ଧ୍ୱନି କରି, ଶରଣ୍ୟଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଏତେଷାଂ ଚ ଗିରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦେଵଦୈଵତଃ। ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ଵିନାଶାଯ ଦାନଵାନାଂ ମହାମୃଧେ॥୧.୪୦.
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ମନରେ ଠାରୁ ଦାନବମାନେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନଶ୍ୱନ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଆକାଶେ ତୁ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁରୁତ୍ତମଂ ଵପୁରାଶ୍ରିତଃ। ଉଵାଚ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ ସପ୍ରତିଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚଃ॥୧.୪୦.
ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାନ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସହିତ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶାଂତିଂ ଵ୍ରଜତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ମା ଭୈଷ୍ଟ ମରୁତାଂଗଣାଃ। ଜିତା ମେ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ପରିଗୃହ୍ଯତାମ୍॥୧.୪୦.
ଶାନ୍ତିରେ ଯାଅ, ତୁମମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ, ମରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ, ଭୟ କରନି। ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଜିତାଯାଇଛନ୍ତି, ତିନି ଲୋକ ଅଧିକାର କର।
ତତୋସ୍ଯ ସତ୍ଯସଂଧସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵାକ୍ଯେନ ତୋଷିତାଃ। ଦେଵାଃ ପ୍ରୀତିଂ ପରାଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରାଶ୍ଯାମୃତମିଵୋତ୍ତମମ୍॥୧.୪୦.
ତାପରେ ସତ୍ୟବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥାରେ ଦେବମାନେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ମଧୁର ଅମୃତ ଚାଖିଥିବା ପରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ତତସ୍ତମଶ୍ଚ ସଂହୃତ୍ଯ ଵିନେଶୁଶ୍ଚ ବଲାହକାଃ। ପ୍ରଵଵୁଶ୍ଚ ଶିଵା ଵାତାଃ ପ୍ରସନ୍ନାଶ୍ଚ ଦିଶୋ ଦଶ॥୧.୪୦.
ତାପରେ ଅନ୍ଧାର ହଟିଗଲା, ମେଘମାନେ ହେଲେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ମୃଦୁ ପବନ ବହିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯାଇଲା।
ଶୁଦ୍ଧପ୍ରାଯାଣି ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ସୋମଂ ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ନ ଵିଗ୍ରହଂ ଗ୍ରହାଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରସନ୍ନାଶ୍ଚାପି ସିଂଧଵଃ॥୧.୪୦.
ତାରାମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରାଯିଲା, ଗ୍ରହମାନେ କୌଣସି ବିରୋଧ କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ନଦୀମାନେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବହିଲେ।
ଵିରଜା ଅଭଵନ୍ମାର୍ଗା ଲୋକାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଦଯସ୍ତ୍ରଯଃ। ଯଥାର୍ଥମୂହୁସ୍ସରିତଶ୍ଚୁକ୍ଷୁଭେ ନ ତଥାର୍ଣଵଃ॥୧.୪୦.
ପଥମାନେ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଲୋକ ସହିତ ତିନି ଲୋକ ପରିଷ୍କାର ହେଲା; ନଦୀମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଉତ୍କଳିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସାଗର ଏମିତି ହେଲା ନାହିଁ।
ଆସନ୍ଛୁଭାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ନରାଣାମଂତରାତ୍ମସୁ। ମହର୍ଷଯୋ ଵୀତଶୋକା ଵେଦାନୁଚ୍ଚୈରଧୀଯତ॥୧.୪୦.
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା; ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୋକ ଛାଡ଼ି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ବେଦ ପାଠ କଲେ।
ଯଜ୍ଞେଷୁ ଚ ହଵିଃ ପାକଂ ଶିଵମାପ ଚ ପାଵକଃ। ପ୍ରଵୃତ୍ତଧର୍ମସଂଵୃତ୍ତା ଲୋକା ମୁଦିତମାନସାଃ॥୧.୪୦.
ଯଜ୍ଞରେ ହବି ଭଲ ଭାବେ ପାକ ହେଲା ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଲା; ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ଥିଲେ ଏବଂ ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୋଃ ସତ୍ଯପ୍ରତିଜ୍ଞସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵାରିନିଧନା ଗିରଃ। ତତୋ ଭଯଂ ଵିଷ୍ଣୁମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦୈତେଯଦାନଵାଃ॥୧.୪୦.
ସତ୍ୟବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନାଶ କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହା ଶୁଣି ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଉଦ୍ଯୋଗଂ ଵିପୁଲଂ ଚକ୍ରୁର୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ଵିଜଯାଯ ଚ। ମଯସ୍ତୁ କାଂଚନମଯଂ ତ୍ରିନଲ୍ଵାଂତରମଵ୍ଯଯମ୍॥୧.୪୦.
ସେମାନେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ; ମୟା ତିନିଟି ସୁନାର ପାତ ଥିବା ଅବିନାଶୀୟ କିଳ୍ଲା ତିଆରି କଲେ।
ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ ସୁଵିପୁଲଂ ସୁକଲ୍ପିତମହାଯୁଧମ୍। କିଂକିଣୀଜାଲନିର୍ଘୋଷଂ ଦ୍ଵୀପିଚର୍ମପରିଷ୍କୃତମ୍॥୧.୪୦.
ସେ କିଳ୍ଲା ଚାରିଟି ଚକା, ବଡ଼ ଏବଂ ଦୂର୍ଦ୍ଦନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା, ଘଣ୍ଟିର ଝଙ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା ଏବଂ ବାଘ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ରୁଚିରଂ ରଶ୍ମିଜାଲୈଶ୍ଚ ହୈମଜାଲୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍। ଈହାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣଂ ପକ୍ଷିସଂଘଵିରାଜିତମ୍॥୧.୪୦.
ସେ ରଥ ରଶ୍ମି ଓ ସୁନାର ଜାଲିରେ ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ୍, ଅନେକ ଉତ୍ସୁକ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲା।
ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରୁଚିରଂ ପଯୋଧରନିନାଦିତମ୍। ସ୍ଵକ୍ଷଂ ରଥଵରୋଦାରଂ ସୂପସ୍ଥଂ ଗଗନୋପମମ୍॥୧.୪୦.
ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବଦଳ ଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନିତ, ନିଜ ରଥ ଉଦାର ଏବଂ ଆକାଶ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଗଦାପରିଘସଂପୂର୍ଣଂ ମୂର୍ତିମଂତମିଵାର୍ଣଵମ୍। ହେମକେଯୂରଵଲଯଂ ଚଂଦ୍ରମଂଡଲକୂବରମ୍॥୧.୪୦.
ଗଦା ଓ ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଜଣେ ଜୀବନ୍ତ ସାଗର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ସୁନାର କଙ୍କଣ ଓ ବାଲା, ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ପରି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ସପତାକଧ୍ଵଜୋପେତଂ ସାଦିତ୍ଯମିଵ ମଂଦରମ୍। ଗଜେଂଦ୍ରାଭୋଗଵପୁଷଂ କ୍ଵଚିତ୍କେସରଵର୍ଚସମ୍॥୧.୪୦.
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ହାତୀର ମୁଡ଼ି ଭଳି ଆକୃତି ଏବଂ ସିଂହର କେଶର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇଥିଲା।
ଯୁକ୍ତମୃକ୍ଷସହସ୍ରେଣ ସୁଧାରାଂବୁଦନାଦିତମ୍। ଦୀପ୍ତମାକାଶଗଂ ଦିଵ୍ଯଂ ରଥଂ ପରରଥାରୁଜମ୍॥୧.୪୦.
ହଜାର ଭାଲୁ ଦ୍ୱାରା ଏହି ରଥ ଟାଣାଯାଉଥିଲା, ଅମୃତ ଧାରା ପରି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିଲା, ଏହି ରଥ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।
ଅଧ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ରଣାକାଂକ୍ଷୀ ମେରୁଂ ଦୀପ୍ତମିଵାଂଶୁମାନ୍। ତାରସ୍ତୁ କ୍ରୋଶଵିସ୍ତାରମାଯାମେ ଚ ତଥାଵିଧମ୍॥୧.୪୦.
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେ ଏହି ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ଯେପରି ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ୍, ଏହି ରଥର ପ୍ରସ୍ଥ ଏକ କ୍ରୋଶ ଏବଂ ଲମ୍ବ ମଧ୍ୟ ସେତେ ଦୀର୍ଘ।
ଶୈଲକୂବରସଂକାଶଂ ନୀଲାଂଜନଚଯୋପମମ୍। କାଲଲୋହସ୍ଯ ରତ୍ନାନାଂ ସମୂହାବଦ୍ଧକୂବରମ୍॥୧.୪୦.
ଏହି ରଥର ଚକ୍ର ଶୈଳ ଶିଖର ପରି ଏବଂ ଗାଢ଼ କାଳି ଅଞ୍ଜନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; କାଳା ଓ ଲାଲ ମଣିର ଗୁଛି ଦ୍ୱାରା ଏହା ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା।
ତିମିରୋଦ୍ଗାରକିରଣଂ ଗର୍ଜଂତମିଵ ତୋଯଦମ୍। ଲୋହଜାଲେନ ମହତା ସଗଵାକ୍ଷେଣ ଦଂଶିତମ୍॥୧.୪୦.
ଅନ୍ଧାର ଚିରା ଭଳି କିରଣ ଝରୁଥିଲା, ବଦଳ ଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ବଡ଼ ଲୋହାର ଜାଲି ଏବଂ ଜାଳିରେ ଜାଲି ଛିଦ୍ର ଥିଲା।
ଆଯସୈଃ ପରିଘୈଃ ପୂର୍ଣଂ କ୍ଷେପଣୀଯୈଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରୈଃ। ପ୍ରାସୈଃ ପାଶୈଶ୍ଚ ଵିତତୈରସଂଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ କଣ୍ଟକୈଃ॥୧.୪୦.
ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ, ଫିଙ୍ଗିବା ଦଣ୍ଡ, ଭାରି ମୁସଳ, ବାଣ, ଦୂର୍ଗା ଦୂରି ଓ ଅଲଗା କାଠି ଦ୍ୱାରା ଏହି ରଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।