ଚଂଡଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଗଣୋପେତା ଘୋରନିର୍ହ୍ରାଦକାରିଣଃ। ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଵେଗାଭିହତାଃ ପ୍ରଵଵୁଃ ସପ୍ତମାରୁତାଃ॥୧.୪୦.
ଭୟଙ୍କର ବିଜୁଳି ଚମକ ଓ ଗର୍ଜନା ସହିତ, ସାତ ଟି ବାୟୁ ଏକାଉପରେ ଏକ ଟକ୍କର ଦେଇ ଜୋରେ ବହିଲେ।
ଦୀପ୍ତତୋଯାଃ ସନିର୍ଘାତୈଃ ସହ ଵଜ୍ରାନଲାନିଲୈଃ। ରଵୈସ୍ସୁଘୋରୈରୁତ୍ପାତୈର୍ଦହ୍ଯମାନମିଵାମ୍ବରମ୍॥୧.୪୦.
ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବର୍ଷା, ଗର୍ଜନା, ବିଜୁଳି, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁର ସହିତ, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଓ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଇଲା, ଆକାଶ ମାନେ ଜଣେଇଲା ଯେ ଏହା ଜଳିଯାଉଛି।
ପେତୁରୁଲ୍କାସହସ୍ରାଣି ନିପେତୁଃ ଖଚରାଣ୍ଯପି। ଦୈଵାନି ଚ ଵିମାନାନି ପ୍ରପତଂତ୍ଯୁତ୍ପତଂତି ଚ॥୧.୪୦.
ହଜାର ହଜାର ଉଲ୍କା ଖସିପଡିଲା, ଆକାଶରେ ଥିବା ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ଆସିଲେ; ଦେବତାଙ୍କ ବିମାନମାନେ ଉଡିଉଡି ଅସ୍ଥିର ହେଇପଡିଲେ।
ଚତୁର୍ଯୁଗାଂତସମଯେ ଲୋକାନାଂ ଯଦ୍ଭଯଂ ଭଵେତ୍। ଅରୂପଵତି ରୂପାଣି ତସ୍ମିନ୍ନୁତ୍ପାତଲକ୍ଷଣେ॥୧.୪୦.
ଚାରି ଯୁଗର ଶେଷବେଳେ ଯେପରି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଏ, ସେଉଁପରି ଅରୂପ ରୂପ ଓ ଦୁର୍ଘଟନାର ଚିହ୍ନ ସେ ସମୟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ତସ୍ମାଦ୍ଦୁଷ୍ପ୍ରଥିତଂ ସର୍ଵଂ ନ ପ୍ରାଜ୍ଞାଯତ କିଂଚନ। ତିମିରୌଘପରିକ୍ଷିପ୍ତା ନ ରେଜୁଶ୍ଚ ଦିଶୋ ଦଶ॥୧.୪୦.
ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା; ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ଧକାର ଘେରିଥିଲା, ଦଶଦିଗ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧାରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା।
ଵିଵେଶ ରୂପିଣୀ କାଲୀ କାଲମେଘାଵଗୁଂଠିତା। ଦ୍ଯୌର୍ନଭାତ୍ଯଭିଭୂତାର୍କା ଘୋରେଣ ତମସା ଵୃତା॥୧.୪୦.
ତାପରେ କାଳୀ ଦେବୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କାଳମେଘରେ ଢାକାଯାଇ ଆସିଲେ; ଆକାଶ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ଲୁଚିଗଲା।
ତାଂ ଘନୌଘାଂ ସତିମିରାଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାମାଛିଦ୍ଯ ସ ପ୍ରଭୁଃ। ଵପୁଃ ସ୍ଵଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ଦିଵ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଵପୁର୍ହରିଃ॥୧.୪୦.
ସେ ପ୍ରଭୁ, ଦୁଇହାତରେ ଘନ ଅନ୍ଧକାର ମେଘକୁ ଫାଟିଦେଇ, ନିଜର ଦିବ୍ୟ କଳା ରୂପ ଦେଖାଇଲେ—ବର୍ଷାମେଘ ପରି କଳା ହରି।
ବଲାହକାଂଜନନିଭଂ ବଲାହକତନୂରୁହମ୍। ତେଜସା ଵପୁଷା ଚୈଵ କୃଷ୍ଣଂ କୃଷ୍ଣମିଵାଚଲମ୍॥୧.୪୦.
ତାଙ୍କର ଦେହ ଓ କେଶ ବଜ୍ରମେଘ ପରି ଗାଢ଼ କଳା, ତେଜ ଓ ରୂପରେ ସେ ଏକ ଅଚଳ କଳା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦୀପ୍ତପୀତାଂବରଧରଂ ତପ୍ତକାଂଚନଭୂଷଣମ୍। ଧୂମ୍ରାଂଧକାରଵପୁଷଂ ଯୁଗାଂତାଗ୍ନିମିଵୋତ୍ଥିତମ୍॥୧.୪୦.
ତିନି ଚମକୁଥିବା ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତପ୍ତ ସୁନାର ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଧୂଆଁ ଓ ଛାୟା ପରି ତାଙ୍କର ଦେହ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ଉଠିଯାଏ।
ଵୃତ୍ତଦ୍ଵିଗୁଣପୀନାଂ ସଂକିରୀଟାଚ୍ଛନ୍ନମୂର୍ଧଜମ୍। ବଭୌ ଚାମୀକରପ୍ରଖ୍ଯୈରାଯୁଧୈରୁପଶୋଭିତମ୍॥୧.୪୦.
ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦୁଇଟି ମୋଟା ଓ ଗୋଳ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମହାନ ମୁକୁଟ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ସୁନା ପରି ତେଜ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ତିନି ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
ଚଂଦ୍ରାର୍କକିରଣୋଦ୍ଯୋତଂ ଗିରିକୂଟମିଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମ୍। ନଂଦକାନଂଦିତକରଂ କୌସ୍ତୁଭୋଦ୍ଭାସିତୋରସମ୍॥୧.୪୦.
ତିନି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ, ତାଙ୍କର ହାତ ନନ୍ଦକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିରେ ତାଙ୍କର ଛାତି ଚମକୁଥିଲା।
ଶକ୍ତିଚିତ୍ରଫଲୋଦଗ୍ରଂ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍। ଵିଷ୍ଣୁଶୈଲଂ କ୍ଷମାଶୀଲଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଂ ଶାର୍ଙ୍ଗପାଣିନମ୍॥୧.୪୦.
ତିନି ଅଦ୍ଭୁତ ଡାଳି ଥିବା ଢାଲ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁ, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରିଦଶୋଦାରଫଲଦଂ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ରୀଚାରୁଵଲ୍ଲଭମ୍। ସର୍ଵଲୋକମନଃକାଂତଂ ସର୍ଵସତ୍ଵମନୋହରମ୍॥୧.୪୦.
ତିନି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗର ସୁନ୍ଦରୀମାନେଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମନୋହର ଲାଗୁଥିଲେ।
ମାଯାଵିଶାଲଵିଟପଂ ତୋଯଦୌଘସମପ୍ରଭମ୍। ଵିଦ୍ଯାହଂକାରମାନାଢ୍ଯ ମହାଭୂତପ୍ରରୋହଣମ୍॥୧.୪୦.
ତିନି ମାୟାର ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ ପରି, ମେଘମାଳା ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଜ୍ଞାନ, ଗର୍ବ ଓ ମାନରେ ଧନୀ, ମହାଭୂତମାନଙ୍କର ଉତ୍ସ ଥିଲେ।
ଵିଶେଷପତ୍ରୈର୍ନିଚିତଂ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରପୁଷ୍ପିତମ୍। ଦୈତ୍ଯଲୋକମହାସ୍କଂଧଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକପ୍ରକାଶିତମ୍॥୧.୪୦.
ବିଶେଷ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଫୁଲିଥିବା, ଦୈତ୍ୟଲୋକର ବଡ଼ ତଣ୍ଡ ମାନେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସାଗରାକାରନିର୍ହ୍ରାଦଂ ରସାତଲଗଲାଶ୍ରଯମ୍। ନାଗେଂଦ୍ରପାଶୈର୍ଵିତତଂ ପକ୍ଷିଜଂତୁସମନ୍ଵିତମ୍॥୧.୪୦.
ସାଗର ଭଳି ଗଞ୍ଜନ କରୁଥିବା, ତଳସ୍ଥଳର ତଳରେ ଭିତି ରହିଥିବା, ନାଗମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନରେ ପ୍ରସାରିତ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା।
ଶୀଲାନାହାର୍ଯଗଂଧାଢ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକମହାଦ୍ରୁମମ୍। ଅଵ୍ଯକ୍ତାନଂଦସଲିଲଂ ଵ୍ଯକ୍ତାହଂକାରଫେନିଲମ୍॥୧.୪୦.
ଦୃଢ଼ତାର ଗନ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ବଡ଼ ଗଛ, ଯାହାର ଜଳ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ତାହାର ଫେନ ଦୃଶ୍ୟ ଅହଂକାର।
ମହାଭୂତକରୌଘୌଘଂ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରବୁଦ୍ବୁଦମ୍। ଵିମାନଵାହନୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ତୋଯଦାଡମ୍ବରାକୁଲମ୍॥୧.୪୦.
ବଡ଼ ପଞ୍ଚଭୂତର ଧାରାର ଏକ ମହାସମୂହ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଝୁଲି ଥିବା ବୁଲବୁଲି, ଦେବତାଙ୍କ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମେଘର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଛି।
ଜଂତୁମତ୍ସ୍ଯଗଣାକୀର୍ଣଂ ଶୈଲଶଂଖକୁଲୈର୍ଯୁତମ୍। ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯଵିଷଯାଵର୍ତଂ ସର୍ଵଲୋକତିମିଂଗିଲମ୍॥୧.୪୦.
ଜନ୍ତୁ ଓ ମାଛର ଦଳରେ ଭରିଥିବା, ପାହାଡ଼ ଓ ଶଂଖମାଳା ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ତିନି ଗୁଣର ଘୁର୍ଣ୍ଣି, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଗିଲି ନେଉଥିବା।
ଵୀରଵୃକ୍ଷଲତାଗୁଲ୍ମଂ ଭୁଜଗୋତ୍ସୃଷ୍ଟଶୈଵଲମ୍। ଦ୍ଵାଦଶାର୍କମହାଦ୍ଵୀପଂ ରୁଦ୍ରୈକାଦଶପତ୍ତନମ୍॥୧.୪୦.
ବୀର ବୃକ୍ଷ, ଲତା ଓ ଝାଡ଼ିରେ ଭରିଥିବା, ସର୍ପମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଶୈବଳରେ ଶୋଭିତ, ବାରଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ବଡ଼ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଏଗାରଟି ରୁଦ୍ରପୁରୀ ସହିତ।
ଵସ୍ଵଷ୍ଟପର୍ଵତୋପେତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଂଭୋ ମହୋଦଧିମ୍। ସଂଧ୍ଯାସଂଧ୍ଯୋର୍ମିସଲିଲମାପୂର୍ଣାନିଲଶୋଭିତମ୍॥୧.୪୦.
ଅଷ୍ଟ ବସୁ ପାହାଡ଼ରେ ଶୋଭିତ, ତିନି ଲୋକର ଜଳର ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତର ଜଳ ମିଶିଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାସରେ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଛି।
ଦୈତ୍ଯଯକ୍ଷଗଣଗ୍ରାମଂ ରକ୍ଷୋଗଣଝଷାକୁଲମ୍। ପିତାମହମହାଵୀର୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନସଂକୁଲମ୍॥୧.୪୦.
ଦୈତ୍ୟ ଓ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମାଛରେ ଭରିଥିବା, ପିତାମହଙ୍କ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗର ମୂଲ୍ୟବାନ ମହିଳାମାନେ ଭରିଥିବା।
ଶ୍ରୀ କୀର୍ତି କାଂତିଲକ୍ଷ୍ମୀଭିର୍ନଦୀଭିଶ୍ଚ ସମାକୁଲମ୍। କାଲଯୋଗମହାଵର୍ଷପ୍ରଲଯୋତ୍ପତ୍ତିଵେଗିତମ୍॥୧.୪୦.
ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି, କାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନଦୀମାନେ ଭରିଥିବା, କାଳ, ଯୋଗ, ବଡ଼ ବର୍ଷା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ତୀବ୍ରତାରେ ଚଳିତ।
ସତ୍ସଂଯୋଗମହାପାରଂ ନାରାଯଣମହାର୍ଣଵମ୍। ଦେଵାତିଦେଵଂ ଵରଦଂ ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲମ୍॥୧.୪୦.
ସତ୍ସଙ୍ଗର ବଡ଼ ସମ୍ମିଳନ, ନାରାୟଣଙ୍କ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାତା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଅନୁଗ୍ରହକରଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଶାଂତିକରଣଂ ଶୁଭମ୍। ହର୍ଯଶ୍ଵରଥସଂଯୁକ୍ତ ସୁପର୍ଣଧ୍ଵଜଶୋଭିତେ॥୧.୪୦.
କୃପା କରୁଥିବା ଦେବତା, ଶାନ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଦେଉଥିବା, ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ରଥ ଓ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ।
ଚଂଦ୍ରାର୍କଚକ୍ରରଚିତ ଉଦାରାକ୍ଷଵୃତାଂତରେ। ଅନଂତରଶ୍ମିସଂଯୁକ୍ତେ ଦୁର୍ଦର୍ଶେ ମେରୁକୂବରେ॥୧.୪୦.
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ରରେ ତିଆରି, ଉଦାର ଦୃଷ୍ଟିମାନେ ଘେରିଥିବା, ଅନେକ କିରଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଦୁର୍ଦ୍ଦର୍ଶ୍ୟ, ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ତାରକାଚିତ୍ରକୁସୁମେ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରବଂଧୁରେ। ଭଯେଷ୍ଵଭଯଦେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦେଵଦୈତ୍ଯାପରାଜିତେ॥୧.୪୦.
ତାରା ଆକୃତିର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଚମକୁଥିବା, ଭୟରେ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଥିବା, ଦେବ ଓ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଅଜୟ, ଆକାଶରେ ଅପରାଜିତ।
ହର୍ଯଶ୍ଵରଥସଂଯୁକ୍ତମୁକ୍ତାଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍। ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ ଦିଵ୍ଯଲୋକମଯେ ରଥେ॥୧.୪୦.
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି, ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ରଥ ଓ ମୁକ୍ତାର ଚମକରେ ଶୋଭିତ।
ତେ କୃତାଂଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଇଂଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ। ଜଯଶବ୍ଦଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ॥୧.୪୦.
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କରି, ଜୟ ଧ୍ୱନି କରି, ଶରଣ୍ୟଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଏତେଷାଂ ଚ ଗିରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦେଵଦୈଵତଃ। ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ଵିନାଶାଯ ଦାନଵାନାଂ ମହାମୃଧେ॥୧.୪୦.
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ମନରେ ଠାରୁ ଦାନବମାନେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନଶ୍ୱନ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।