ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗଂଗାସ୍ନାଯୀ ପୁନଃପୁନଃ । ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ଭୋ ରାଜନ୍ମୁଚ୍ଯତେ କିଲ୍ବିଷାଦତଃ
ଏପରି ଜାଣି, ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଙ୍ଗାରେ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ନାନ କରିଥିବା, କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜନ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞାନାଂ ଚାଶ୍ଵମେଧକଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ ସର୍ଵଵୃକ୍ଷାଣାଂ ନଦୀ ଭାଗୀରଥୀ ସଦା
ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ଭାଗୀରଥୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ ଉମାପତିନାରଦସଂଵାଦେ ଗଂଗାମାହାତ୍ମ୍ଯଂନାମୈକାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଉମାପତି ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଗଙ୍ଗା ମାହାତ୍ମ୍ୟ ନାମ ଏକାଉଁଅଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତା।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ଅସ୍ମିନ୍ଵୈ ଚୈତ୍ରମାସେ ତୁ କାର୍ଯୋ ଦମନକୋତ୍ସଵଃ । ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ତଥା ସମ୍ଯଗ୍ଵିଧିଃ କାର୍ଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ମହାଦେବ କହିଲେ— ଏହି ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଦମନକ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଦରକାର।
ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପୁଣ୍ଯୋ ଜନତାନଂଦଵର୍ଦ୍ଧନଃ । ଦେଵାନଂଦସମୁଦ୍ଭୂତା ଦିଵ୍ଯା ଦମନମଂଜରୀ
ଏହି ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରାଯିବା ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଦେବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦରୁ ଦିବ୍ୟ ଦମନକ ମଞ୍ଜରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ନିଵେଦ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵୈର୍ଭକ୍ତୈଃ ସର୍ଵପୂଜାଫଲେପ୍ସୁଭିଃ । ଚୈତ୍ରେ ତୁ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ନଗନଂଦିନି
ସମସ୍ତ ପୂଜାର ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଭକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ଓ ନଗାନନ୍ଦିନୀ, ଏହା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
କାରଯେତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ମହୋତ୍ସଵମନାସ୍ତଥା । ତତ୍ରାଦୌ ଚ ସ୍ଵଯଂ ଗତ୍ଵା ଆରାମଂ ପ୍ରତି ଚାନଘେ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହ ମହାଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ନିଜେ ଆରାମକୁ ଯାଇ, ଅନଘେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଦରକାର।
ଗୁର୍ଵାଜ୍ଞଯା ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ରତିନା ସହ । କାମଦେଵ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵମୋହନକାରକ
ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ରତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। 'ହେ କାମଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା।'
ଵିଷ୍ଣୋରର୍ଥେ ଵିଚେଷ୍ଯାମି କୃପାଂ କୁରୁ ମମୋପରି । ଗୀତଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘୋଷୈରାନେତଵ୍ଯୋ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ମୋ ପରେ ଦୟା କର। ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠି ହ୍ଯଧିଵାସନପୂର୍ଵକମ୍ । କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ତତ୍ର ରାତ୍ରୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ
ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଦେବମାନ୍ୟ, ଆଗରୁ ଅଧିବାସନ କରି, ରାତିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ର ମଂଡଲମ୍ । ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ତୁ ଦେଵେଶଂ ରତିନା ସହ ତତ୍ର ଵୈ
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ମଣ୍ଡଳ କରିବା ଉଚିତ; ଦେବେଶଙ୍କୁ ରତି ସହିତ ସେଠାରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଆଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରେଣ ଦମନଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ବୁଧଃ । ତତ୍ର ଵୈ ପୂଜନଂ କାର୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵୈର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମୈଃ
ଧାର୍ମିକ ଲୋକେ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଦମନା ଗଛକୁ ଆଛାଦନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ବୈଷ୍ଣବ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଲୀଂ କାମଦେଵାଯ ନମୋ ହ୍ରୀଂ ରତ୍ଯୈ ଚ ତଥା ନମଃ । ଏଂଦ୍ର୍ଯାଦି ଦିଶି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ କଂଦର୍ପ୍ପଂ ପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ
‘କ୍ଲୀଂ କାମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହ୍ରୀଂ ରତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।’ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କୁ ବସାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗଂଧଂ ପୁଷ୍ପଂ ତଥା ଧୂପଂ ଦୀପମାରାର୍ତିକଂ ତଥା । ରାତ୍ରୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଧିନାତ୍ର ସୁରେଶ୍ଵରି
ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଆରତି ରାତିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ, ଦେବୀ।
ଅକ୍ଷତଗଂଧ ଧୂପଦୀପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈସ୍ତାଂବୂଲୈଶ୍ଚ ଦମନକଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ । ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ଵିଦ୍ମହେ କାମଦେଵାଯ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋଽନଂଗଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ । ଇତି ଵୈ କାମଗାଯତ୍ର୍ଯା ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଵାରଂ ତଂ ଦମନକଂ ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ନମସ୍କୁର୍ଯାତ୍ । ନମୋସ୍ତୁ ପୁଷ୍ପବାଣାଯ ଜଗଦାହ୍ଲାଦକାରିଣେ । ମନ୍ମଥାଯ ଜଗନ୍ନେତ୍ରେ ରତିପ୍ରୀତିକରାଯ ଚ
ଦେଵଦେଵ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଶ୍ରୀଵିଶ୍ଵେଶ ନମୋସ୍ତୁ ତେ । ରତିପତେ ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ନମସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵମଂଡନ
ଦେବଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଶ୍ରୀବିଶ୍ୱେଶ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ରତିପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ବିଶ୍ୱର ଶୋଭା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସର୍ଵବୀଜ ନମୋସ୍ତୁ ତେ । ଏତୈର୍ନାନାଵିଧୈର୍ମଂତ୍ରୈରାଗମୋକ୍ତୈର୍ଵିଶେଷତଃ
ଜଗନ୍ନାଥ, ସମସ୍ତ ବୀଜର ମୁଳ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର, ଆଗମ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିର୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶେଷ ଭାବରେ।
ପୂଜନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜନାର୍ଦନଃ । ତତୋ ନିଵେଦ୍ଯ ତତ୍କର୍ମ ଜାଗରଂ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ନିବେଦନ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଦେଵ ଜଗନ୍ନାଥ ଵାଂଚ୍ଛିତାର୍ଥପ୍ରଦାଯକ । ହୃତ୍ସ୍ଥାନ୍ପୂରଯ ମେ ଵିଷ୍ଣୋ କାମାନ୍କାମେଶ୍ଵରୀପ୍ରିଯ
ଦେବଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ମୋର ହୃଦୟକୁ ପୂରଣ କର, ବିଷ୍ଣୁ, କାମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଇତ୍ଯେତୈର୍ବହୁଭିର୍ମଂତ୍ରୈଃ ପୂଜନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ଶ୍ରୀନିଵାସୋ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଭକ୍ତାନାଂ ଶମଭୀପ୍ସକଃ
ଏଭଳି ବହୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଶ୍ରୀନିବାସ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଯିଏ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସାଧାନା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ତତୋ ଦମନକମଂଜର୍ଯା ଯୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ । ପୂଜିତେ ଵୈ ଜଗନ୍ନାଥେ ହ୍ଯହଂ ଵୈ ପୂଜିତଃ ସଦା
ମହାଦେବ କହିଲେ: ତାପରେ ଯେ କେହି ଦମନା ମଞ୍ଜରୀ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ମୁଁ ସଦା ପୂଜିତ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମହା ହେମହାରୀ ଚ ମଦ୍ଯପୋ ମାଂସଭକ୍ଷକଃ । ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକାଦ୍ଦେଵି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦମନକୋତ୍ସଵମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ସୁନା ଚୋର, ମଦପାନ କରୁଥିବା, ମାଂସ ଖାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ଦମନା ଉତ୍ସବ ଦେଖିଲେ, ଦେବୀ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏଵଂ ଦମନକୋ ଦେଵି ପୂଜିତୋ ଯୈଃ ସୁଵୈଷ୍ଣଵୈଃ । ସର୍ଵଂ ତୀର୍ଥଂ କୃତଂ ତୈସ୍ତୁ ମଂଜର୍ଯା ପୂଜନଂ କୃତମ୍
ଏଭଳି, ଦେବୀ, ଯେ ସୁବୈଷ୍ଣବମାନେ ଦମନା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମଞ୍ଜରୀ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ଵେଦାଧ୍ଯଯନଂ କୃତଂ ତେନ ଶାସ୍ତ୍ରାଧ୍ଯଯନମେଵ ଚ । ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ କୃତଂ ତେନ ମଂଜର୍ଯା ପୂଜିତୋ ହରିଃ
ଏହି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ସଫଳ ହୁଏ; ମଞ୍ଜରୀ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ।
ତତ୍କୁଲଂ ତୁ ମହଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଵା ଚାଥ କ୍ଷାତ୍ରିଯମ୍ । ଶୌଦ୍ରଂ ଵୈଶ୍ଯଂ ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଧନ୍ଯଂ ଧନ୍ଯତରଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁ ପରିବାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶୂଦ୍ର, ବୈଶ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜାତିର ହେଉ, ସେଠି ଯଦି ସମୃଦ୍ଧି ଅଛି, ତାହାକୁ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରିବାର ଭାବରେ ଗଣାଯିବ।
ଯସ୍ମିନ୍କୁଲେଽଵତୀର୍ଯାଥୋତ୍ସଵୋ ଦମନକଃ କୃତଃ । ସ ଚ ଧନ୍ଯସ୍ତୁ ଧନ୍ଯୋ ଵୈ ଯେନ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରପୂଜିତଃ
ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ଦମନକ ପର୍ବ ଉତ୍ସବ ଉପଲକ୍ଷେ ଉଦ୍ୟାପନା କରାଯାଏ, ସେ ପରିବାର ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ଏବଂ ଯିଏ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।
ଦମନକେନ ତୁ ତଥା ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମଧୁମାଧଵେ । ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ଦେଵି ସଂଲଭତେ ଫଲମ୍
ଦେବୀ, ଯେତେବେଳେ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଦମନକ ପର୍ବ ଆସେ, ଯିଏ ଦମନକ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ସେ ଗୋ-ସହସ୍ର ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ମଲ୍ଲିକାକୁସୁମୈର୍ଦେଵଂ ଵସଂତେ ଗରୁଡଧ୍ଵଜମ୍ । ଯୋଽର୍ଚଯେତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁକ୍ତିଭାଗୀ ଭଵେତ୍ତୁ ସଃ
ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଯିଏ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୁକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ।
ମଦନାଯ ନମ ଇତି ପ୍ରାଚ୍ଯାମ୍ । ମନ୍ମଥାଯ ନମ ଇତି ଆଗ୍ନ୍ଯେଯ୍ଯାମ୍ । କଂଦର୍ପାଯ ନମ ଇତି ଯାମ୍ଯେ । ଅନଂଗାଯ ନମ ଇତି ରକ୍ଷୋଦିଶି । ଭସ୍ମଶରୀରାଯ ନମଃ ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯାମ୍ । ସ୍ମରାଯ ନମ ଇତି ଵାଯଵ୍ଯାମ୍ । ଈଶ୍ଵରାଯ ନମଃ ଇତି କୌବେର୍ଯାମ୍ । ପୁଷ୍ପବାଣାଯ ନମଃ ଇତି ଈଶାନ୍ଯାମ୍ । ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଚ ସର୍ଵାସୁ ପୂଜନଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ । ପୂଜିତେ କେଶଵେ ଚାତ୍ର ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସୁପୂଜିତାଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ‘ମଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ‘ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ‘କନ୍ଦର୍ପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ରାକ୍ଷୋଦିଶିରେ ‘ଅନଙ୍ଗଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ‘ଭସ୍ମଶରୀରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ‘ସ୍ମରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ‘ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଈଶାନ ଦିଗରେ ‘ପୁଷ୍ପବାଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’। ଚାରି ଦିଗରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଲଭାବେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅକ୍ଷତ, ଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ତାମ୍ବୁଳ ସହିତ ଦମନାକୁ ପୂଜା କରି, ‘ତତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣିବା, କାମଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା, ଅନଙ୍ଗ ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ’ ଏହି କାମଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏକଶଏ ଆଠ ବାର ଦମନା ଉପରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ‘ପୁଷ୍ପବାଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ; ରତିଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି ଦେଇଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’ ଏଭଳି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦମନକମୁଷ୍ଟିଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ତତ୍ର ମୂଲମଂତ୍ରେଣ । ଶ୍ରୀଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦମନକଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । ତତୋ ଗଂଧାଦିଭିର୍ମହତୀପୂଜାଗୀତଵାଦ୍ଯନୃତ୍ଯୈଶ୍ଚ ମହୋତ୍ସଵଃ କାର୍ଯଃ । ଦେଵାଗ୍ରେସ୍ଥାପିତଃ କଲଶୋଦକଂ ଦେଵସ୍ଯ ପାଦଯୋର୍ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଜଲକ୍ରୀଡା ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା । ତତଃ ସ୍ଵଗୁରୁଂ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଦ୍ରଵିଣୈଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ । ତତଃ ସ୍ଵଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵୈର୍ବଂଧୁଭିଃ ସହ ଅଶ୍ନୀଯାତ୍
ତାପରେ ଦମନାର ଏକ ମୁଠି ନେଇ, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଦମନା ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ ବଡ଼ ପୂଜା, ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ସହିତ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବମାନେ ସାମ୍ନାରେ କଳଶ ଜଳ ରଖି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଦରେ ଏହି ଦିନ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଓ ଧନ ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ବୈଷ୍ଣବ ପରିବାର ମାନେ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ।