ଲଂବେଦଧଃଶିରା ଯସ୍ତୁ ଵର୍ଷାଣାମଯୁତଂ ନରଃ । ମାସମେକଂ ତୁ ଗଂଗାଂଭଃ ସେଵତେ ଯୋ ନରୋତ୍ତମଃ
ଯଦି କେହି ମଣିଷ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନକୁ ଲଟକାଇ ରହେ, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷ ଗଙ୍ଗା ଜଳକୁ ଏକ ମାସ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରେ—
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୋରନାମଯମ୍ । ଇଯଂ ଵେଣୀସମା ପୁଣ୍ଯା ପଵିତ୍ରା ପାପନାଶିନୀ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନିର୍ମଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହି ବେଣୀ ତଥାପି ପବିତ୍ର, ଶୁଧ୍ଧ ଏବଂ ପାପ ନାଶକ।
ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ବାଲହା ମୁଚ୍ଯତେ କ୍ଷଣାତ୍ । ସ ପ୍ରଯାଗସ୍ତୀର୍ଥରାଜୋ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ହି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଃ
ଏହାକୁ କେବଳ ମନେ ପକାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିଶୁ ହତ୍ୟାରୀ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ପ୍ରୟାଗ ତୀର୍ଥ ରାଜା ଏହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଯତ୍ର ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵୈକୁଂଠେ ସତ୍ଵରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ ନ ଜାନାତି ଧର୍ମାଧର୍ମୌ ନ ଵିଂଦତି
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବୈକୁଠକୁ ଯାଇଥାଏ। ସେ ପ୍ରିୟ ଅପ୍ରିୟକୁ ଜାଣିନାହିଁ, ଧର୍ମ ଅଧର୍ମକୁ ବି ବୁଝିପାରେନାହିଁ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଚୈଵ ତୁ ଗଂଗାଯାଂ ମହାପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏବଂ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଗଂଗାଗଂଗେତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାଦ୍ଯୋଜନାନାଂ ଶତୈରପି । ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେ କେହି 'ଗଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା' କହେ, ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମହା ଚୈଵ ଗୋଘ୍ନୋ ଵା ସୁରାପୀ ବାଲଘାତକଃ । ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଦିଵଂ ଯାତି ଚ ସତ୍ଵରମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରୀ, ଗୋ ହତ୍ୟାରୀ, ମଦ ପାନ କରିଥିବା, ଶିଶୁ ହତ୍ୟାରୀ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଏ।
ଦର୍ଶନଂ ମାଧଵସ୍ଯାଥ ଵରସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ତଥା । ଵେଣ୍ଯାଂ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣୋ ଵୈକୁଂଠଂ ପ୍ରତି ଗଚ୍ଛତି
ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖିବା, କିମ୍ବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ଏବଂ ବେଣୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ବୈକୁଠକୁ ଯାଇଥାଏ।
ଉଦିତେ ଚ ଯଥା ସୂର୍ଯେ ଵିଲଯଂ ଯାତି ଵୈ ତମଃ । ତଥୈଵ ତସ୍ଯାଂ ପାପାନି ନଶ୍ଯଂତି ସ୍ନାନମାତ୍ରତଃ
ଯେପରି ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଅନ୍ଧାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ସେପରି ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ।
ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ କୁଶାଵର୍ତେ ଗଲ୍ଲିକେ(ବିଲ୍ଵକେ?) ନୀଲପର୍ଵତେ । ସ୍ନାତ୍ଵା କନଖଲେ ତୀର୍ଥେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ଗଲ୍ଲିକା (କିମ୍ବା ବିଲ୍ବକା), ନୀଳପର୍ବତ, କନଖଳ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗଂଗାସ୍ନାଯୀ ପୁନଃପୁନଃ । ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ଭୋ ରାଜନ୍ମୁଚ୍ଯତେ କିଲ୍ବିଷାଦତଃ
ଏପରି ଜାଣି, ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଙ୍ଗାରେ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ନାନ କରିଥିବା, କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜନ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞାନାଂ ଚାଶ୍ଵମେଧକଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ ସର୍ଵଵୃକ୍ଷାଣାଂ ନଦୀ ଭାଗୀରଥୀ ସଦା
ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ଭାଗୀରଥୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ ଉମାପତିନାରଦସଂଵାଦେ ଗଂଗାମାହାତ୍ମ୍ଯଂନାମୈକାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଉମାପତି ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଗଙ୍ଗା ମାହାତ୍ମ୍ୟ ନାମ ଏକାଉଁଅଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତା।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ଅସ୍ମିନ୍ଵୈ ଚୈତ୍ରମାସେ ତୁ କାର୍ଯୋ ଦମନକୋତ୍ସଵଃ । ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ତଥା ସମ୍ଯଗ୍ଵିଧିଃ କାର୍ଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ମହାଦେବ କହିଲେ— ଏହି ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଦମନକ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଦରକାର।
ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପୁଣ୍ଯୋ ଜନତାନଂଦଵର୍ଦ୍ଧନଃ । ଦେଵାନଂଦସମୁଦ୍ଭୂତା ଦିଵ୍ଯା ଦମନମଂଜରୀ
ଏହି ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରାଯିବା ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଦେବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦରୁ ଦିବ୍ୟ ଦମନକ ମଞ୍ଜରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ନିଵେଦ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵୈର୍ଭକ୍ତୈଃ ସର୍ଵପୂଜାଫଲେପ୍ସୁଭିଃ । ଚୈତ୍ରେ ତୁ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ନଗନଂଦିନି
ସମସ୍ତ ପୂଜାର ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଭକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ଓ ନଗାନନ୍ଦିନୀ, ଏହା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
କାରଯେତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ମହୋତ୍ସଵମନାସ୍ତଥା । ତତ୍ରାଦୌ ଚ ସ୍ଵଯଂ ଗତ୍ଵା ଆରାମଂ ପ୍ରତି ଚାନଘେ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହ ମହାଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ନିଜେ ଆରାମକୁ ଯାଇ, ଅନଘେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଦରକାର।
ଗୁର୍ଵାଜ୍ଞଯା ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ରତିନା ସହ । କାମଦେଵ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵମୋହନକାରକ
ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ରତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। 'ହେ କାମଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା।'
ଵିଷ୍ଣୋରର୍ଥେ ଵିଚେଷ୍ଯାମି କୃପାଂ କୁରୁ ମମୋପରି । ଗୀତଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘୋଷୈରାନେତଵ୍ଯୋ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ମୋ ପରେ ଦୟା କର। ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠି ହ୍ଯଧିଵାସନପୂର୍ଵକମ୍ । କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ତତ୍ର ରାତ୍ରୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ
ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଦେବମାନ୍ୟ, ଆଗରୁ ଅଧିବାସନ କରି, ରାତିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ର ମଂଡଲମ୍ । ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ତୁ ଦେଵେଶଂ ରତିନା ସହ ତତ୍ର ଵୈ
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ମଣ୍ଡଳ କରିବା ଉଚିତ; ଦେବେଶଙ୍କୁ ରତି ସହିତ ସେଠାରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଆଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରେଣ ଦମନଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ବୁଧଃ । ତତ୍ର ଵୈ ପୂଜନଂ କାର୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵୈର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମୈଃ
ଧାର୍ମିକ ଲୋକେ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଦମନା ଗଛକୁ ଆଛାଦନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ବୈଷ୍ଣବ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଲୀଂ କାମଦେଵାଯ ନମୋ ହ୍ରୀଂ ରତ୍ଯୈ ଚ ତଥା ନମଃ । ଏଂଦ୍ର୍ଯାଦି ଦିଶି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ କଂଦର୍ପ୍ପଂ ପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ
‘କ୍ଲୀଂ କାମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହ୍ରୀଂ ରତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।’ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କୁ ବସାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗଂଧଂ ପୁଷ୍ପଂ ତଥା ଧୂପଂ ଦୀପମାରାର୍ତିକଂ ତଥା । ରାତ୍ରୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଧିନାତ୍ର ସୁରେଶ୍ଵରି
ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଆରତି ରାତିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ, ଦେବୀ।
ଅକ୍ଷତଗଂଧ ଧୂପଦୀପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈସ୍ତାଂବୂଲୈଶ୍ଚ ଦମନକଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ । ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ଵିଦ୍ମହେ କାମଦେଵାଯ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋଽନଂଗଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ । ଇତି ଵୈ କାମଗାଯତ୍ର୍ଯା ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଵାରଂ ତଂ ଦମନକଂ ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ନମସ୍କୁର୍ଯାତ୍ । ନମୋସ୍ତୁ ପୁଷ୍ପବାଣାଯ ଜଗଦାହ୍ଲାଦକାରିଣେ । ମନ୍ମଥାଯ ଜଗନ୍ନେତ୍ରେ ରତିପ୍ରୀତିକରାଯ ଚ
ଦେଵଦେଵ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଶ୍ରୀଵିଶ୍ଵେଶ ନମୋସ୍ତୁ ତେ । ରତିପତେ ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ନମସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵମଂଡନ
ଦେବଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଶ୍ରୀବିଶ୍ୱେଶ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ରତିପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ବିଶ୍ୱର ଶୋଭା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସର୍ଵବୀଜ ନମୋସ୍ତୁ ତେ । ଏତୈର୍ନାନାଵିଧୈର୍ମଂତ୍ରୈରାଗମୋକ୍ତୈର୍ଵିଶେଷତଃ
ଜଗନ୍ନାଥ, ସମସ୍ତ ବୀଜର ମୁଳ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର, ଆଗମ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିର୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶେଷ ଭାବରେ।
ପୂଜନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜନାର୍ଦନଃ । ତତୋ ନିଵେଦ୍ଯ ତତ୍କର୍ମ ଜାଗରଂ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ନିବେଦନ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଦେଵ ଜଗନ୍ନାଥ ଵାଂଚ୍ଛିତାର୍ଥପ୍ରଦାଯକ । ହୃତ୍ସ୍ଥାନ୍ପୂରଯ ମେ ଵିଷ୍ଣୋ କାମାନ୍କାମେଶ୍ଵରୀପ୍ରିଯ
ଦେବଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ମୋର ହୃଦୟକୁ ପୂରଣ କର, ବିଷ୍ଣୁ, କାମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ମଦନାଯ ନମ ଇତି ପ୍ରାଚ୍ଯାମ୍ । ମନ୍ମଥାଯ ନମ ଇତି ଆଗ୍ନ୍ଯେଯ୍ଯାମ୍ । କଂଦର୍ପାଯ ନମ ଇତି ଯାମ୍ଯେ । ଅନଂଗାଯ ନମ ଇତି ରକ୍ଷୋଦିଶି । ଭସ୍ମଶରୀରାଯ ନମଃ ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯାମ୍ । ସ୍ମରାଯ ନମ ଇତି ଵାଯଵ୍ଯାମ୍ । ଈଶ୍ଵରାଯ ନମଃ ଇତି କୌବେର୍ଯାମ୍ । ପୁଷ୍ପବାଣାଯ ନମଃ ଇତି ଈଶାନ୍ଯାମ୍ । ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଚ ସର୍ଵାସୁ ପୂଜନଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ । ପୂଜିତେ କେଶଵେ ଚାତ୍ର ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସୁପୂଜିତାଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ‘ମଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ‘ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ‘କନ୍ଦର୍ପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ରାକ୍ଷୋଦିଶିରେ ‘ଅନଙ୍ଗଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ‘ଭସ୍ମଶରୀରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ‘ସ୍ମରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ‘ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’, ଈଶାନ ଦିଗରେ ‘ପୁଷ୍ପବାଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’। ଚାରି ଦିଗରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଲଭାବେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅକ୍ଷତ, ଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ତାମ୍ବୁଳ ସହିତ ଦମନାକୁ ପୂଜା କରି, ‘ତତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣିବା, କାମଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା, ଅନଙ୍ଗ ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ’ ଏହି କାମଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏକଶଏ ଆଠ ବାର ଦମନା ଉପରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ‘ପୁଷ୍ପବାଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ; ରତିଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି ଦେଇଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’ ଏଭଳି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।