ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥମପି ମାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଅବାଧେତାଂ ଭୃଶଂ ଚାହମଭଵଂ ଵ୍ଯଥିତେଂଦ୍ରିଯଃ
କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା, ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଶ୍ରେଷ୍ଠମଵୋଚଂ ଵୈ ପିତାମହମ୍। ଭଗଵନ୍ସ୍ଵର୍ଗଲୋକୋଽଯଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସା ଵିଵର୍ଜିତଃ
ତେବେ ମୁଁ ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲି: 'ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ନାହିଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।'
କସ୍ଯେଯଂ କର୍ମଣଃ ପକ୍ତିଃ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ଯତୋ ହି ମେ। ଆହାରଃ କଶ୍ଚ ମେ ଦେଵ ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୀପିତାମହ
'ମୋତେ ଏହି ଫଳ କାହିଁକି ମିଳିଲା, ଯେ ମୁଁ ଏଉଁ ଭାବରେ ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଅନୁଭବୁଛି? ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଖାଦ୍ୟ କ'ଣ ତାହା କହନ୍ତୁ।'
ତତଃ ପିତାମହଃ ସମ୍ଯକ୍ଚିରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମହାମୁନେ। ମାମୁଵାଚ ତତୋ ଵାକ୍ଯଂ ନାସ୍ତି ଭୋଜ୍ଯଂ ସ୍ଵଦେହଜମ୍
ତାପରେ ପିତାମହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି, ମୋତେ କହିଲେ: 'ଏଠାରେ ତୁମ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ।'
ୠତେ ତେ ସ୍ଵାନି ମାଂସାନି ଭକ୍ଷଯ ତ୍ଵଂ ତୁ ହି ନିତ୍ଯଶଃ। ସ୍ଵଶରୀରଂ ତ୍ଵଯା ପୁଷ୍ଟଂ କୁର୍ଵତା ତପ ଉତ୍ତମମ୍
'ତୁମେ ନିଜ ମାଂସ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଖାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ନିଜ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କରି, ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କର।'
ନାଦତ୍ତଂ ଜାଯତେ ତାତ ଶ୍ଵେତ ପଶ୍ଯ ମହୀତଲେ। ଆଗ୍ରହାଦ୍ଭିକ୍ଷମାଣାଯ ଭିକ୍ଷାପି ପ୍ରାଣିନେ ପୁରା
'ଶ୍ୱେତ, ଦେଖ, ପୃଥିବୀରେ ଦିଆଯାଇନଥିବା କିଛି ମିଳେ ନାହିଁ; ଏକ ସମୟରେ ଭିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ଜୋର କରି ମିଳିଥିଲା।'
ନ ହି ଦତ୍ତା ଗୃହେ ଭ୍ରାଂତ୍ଯା ମୋହାଦତିଥଯେ ତଦା। ତେନ ସ୍ଵର୍ଗଗତସ୍ଯାପି କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ତଵାଧୁନା
'ଯଦି ଘରେ ଅତିଥିକୁ ଭ୍ରମ ବା ମୋହରେ ଦିଆଯାଏନି, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଭଳି ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛ।'
ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରପୁଷ୍ଟମାହାରୈଃ ସ୍ଵଶରୀରମନୁତ୍ତମମ୍। ଭକ୍ଷଯସ୍ଵ ଚ ରାଜେଂଦ୍ର ସା ତେ ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି1.36.
'ଏହିପରି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭଲ ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଷିତ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଖାଅ; ଏଭଳି କଲେ ତୁମେ ସନ୍ତୋଷ ପାଇବ।'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ଦେଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମହମୁକ୍ତଵାନ୍। ଭକ୍ଷିତେ ଚ ସ୍ଵକେ ଦେହେ ପୁନରନ୍ଯନ୍ନ ମେ ଵିଭୋ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲି: 'ମୁଁ ନିଜ ଶରୀର ଖାଇସାରିଛି, ପ୍ରଭୁ, ଏବେ ମୋ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ।'
କ୍ଷୁଧାନିଵାରଣଂ ନୈଵ ଦେହସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିନୌଦନଂ। ଖାଦାମି ହ୍ଯକ୍ଷଯଂ ଦେଵ ପ୍ରିଯଂ ମେ ନ ହି ଜାଯତେ
'ଏହି ଦେହ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଭୋକ ଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ମୁଁ ନିଜ ଅକ୍ଷୟ ମାଂସ ଖାଉଛି, କିନ୍ତୁ ତାହାରେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ମିଳୁନାହିଁ।'
ତତୋବ୍ରଵୀତ୍ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତଵ ଦେହୋଽକ୍ଷଯଃ କୃତଃ। ଦିନେଦିନେ ତେ ପୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଶଵଃ ଶ୍ଵେତ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି କହିଲେ, "ତୁମର ଦେହକୁ ଅବିନାଶୀ କରାଯାଇଛି; ପ୍ରତିଦିନ ତୁମର ପ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିବ, ଏବଂ ତୁମର ଶବ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଫେଦ ହେବ।"
ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ପୂର୍ଣଂ ସ୍ଵମାଂସଂ ଖାଦ ଭୋ ନୃପ। ଯଦାଗଚ୍ଛତି ଚାଗସ୍ତ୍ଯଃ ଶ୍ଵେତାରଣ୍ଯଂ ମହାତପାଃ
ହେ ରାଜା, ପୂରା ଏକଶଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ନିଜ ମାଂସ ଖାଅ; ଯେତେବେଳେ ମହାତପସ୍ବୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଶ୍ୱେତାରଣ୍ୟକୁ ଆସିବେ—
ଭଗଵାନତିଦୁର୍ଧର୍ଷସ୍ତଦା କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯସେ। ସ ହି ତାରଯିତୁଂ ଶକ୍ତଃ ସେଂଦ୍ରାନପି ସୁରାସୁରାନ୍
ସେତେବେଳେ ଅତି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଭଗବାନ ତୁମକୁ ଏହି କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବେ; କାରଣ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି।
ଆହାରଂ କୁତ୍ସିତଂ ଚେମଂ ରାଜର୍ଷେ କିଂ ପୁନସ୍ତଵ। ସୁରକାର୍ଯଂ ମହତ୍ତେନ ସୁକୃତଂ ତୁ ମହାତ୍ମନା
ହେ ରାଜାର୍ଷି, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହା କଣ? ସେ ମହାପୁରୁଷ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ କାମ କରିଥିଲେ, ଏହା ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କୃତ୍ୟ।
ଉଦଧିଂ ନିର୍ଜଲଂ କୃତ୍ଵା ଦାନଵାଶ୍ଚ ନିପାତିତାଃ। ଵିଂଧ୍ଯଶ୍ଚାଦିତ୍ଯଵିଦ୍ଵେଷାଦ୍ଵର୍ଧମାନୋ ନିଵାରିତଃ
ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ, ଦାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ରୋକାଯାଇଥିଲା।
ଲଂବମାନା ମହୀ ଚୈଷା ଗୁରୁତ୍ଵେନାଧିଵାସିତା। ଦକ୍ଷିଣା ଦିଗ୍ଦିଵଂ ଯାତା ତ୍ରୈଲାକ୍ଯଂ ଵିଷମସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀ ଭାରରେ ଝୁଲୁଥିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା; ତିନି ଲୋକ ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
ମଯା ଗତ୍ଵା ସୁରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପ୍ରେଷିତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍। ସମାଂ କୁରୁ ମହାଭାଗ ଗୁରୁତ୍ଵେନ ଜଗତ୍ସମମ୍
ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଥିଲି; ହେ ମହାଭାଗ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସମତୁଳ୍ୟ କର, ବିଶ୍ୱ ସହିତ ସମ ଭାର ଦିଅ।
ଏଵଂ ଚ ତେନ ମୁନିନା ସ୍ଥିତ୍ଵା ସର୍ଵା ଧରା ସମା। କୃତା ରାଜେଂଦ୍ର ମୁନିନା ଏଵମଦ୍ଯାପି ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ମୁନି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ସମ କରିଦେଲେ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହା ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା ଏବଂ ଏଯାଁ ଅଜି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସୋହଂ ଭଗଵତ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍। ଭୁଂଜେ ଚ କୁତ୍ସିତାହାରଂ ସ୍ଵଶରୀରମନୁତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ଭଗବାନ୍ ଦେବଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ ଖାଦ୍ୟ—ନିଜ ଅପୂର୍ବ ଦେହ—ଭୋଜନ କରୁଛି।
ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଚାଦ୍ଯ ଭୋଜନଂ କୁତ୍ସିତଂ ଚ ମେ। କ୍ଷଯଂ ନାଭ୍ଯେତି ତଦ୍ଵିପ୍ର ତୃପ୍ତିଶ୍ଚାପି ମମୋତ୍ତମା
ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂରା ଏକଶଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମୋର ଭୋଜନ ହେଉଛି; ତଥାପି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ଦେହ କମିନାହିଁ ଏବଂ ମୋର ତୃପ୍ତି ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ।
ତଂ ମୁନିଂ କୃଚ୍ଛ୍ରସନ୍ତପ୍ତଶ୍ଚିଂତଯାମି ଦିଵାନିଶମ୍। କଦା ଵୈ ଦର୍ଶନଂ ମହ୍ଯଂ ସ ମୁନିର୍ଦାସ୍ଯତେ ଵନେ
କଷ୍ଟରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଦିନ ରାତି ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି; କେବେ ସେ ମୁନି ମୋତେ ଏଇ ଅରଣ୍ୟରେ ଦର୍ଶନ ଦେବେ?
ଏଵଂ ମେ ଚିଂତଯାନସ୍ଯ ଗତଂ ଵର୍ଷଶତନ୍ତ୍ଵିହ। ସୋଗସ୍ତ୍ଯୋ ହି ଗତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ମୁନିର୍ମେ ଭଵିତା ଧ୍ରୁଵଂ
ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ଏଠାରେ ଏକଶଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ମୁନି ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବେ।
ନ ଗତିର୍ଭଵିତା ମହ୍ଯଂ କୁଂଭଯୋନିମୃତେ ଦ୍ଵିଜମ୍। ଶ୍ରୁତ୍ଵେତ୍ଥଂ ଭାଷିତଂ ରାମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାହାରଂ ଚ କୁତ୍ସିତମ୍
କୁମ୍ଭଯୋନି ବ୍ୟତୀତ ମୋ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ହେ ରାମ, ଏବଂ ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ ଭୋଜନ ଦେଖି—
କୃପଯା ପରଯା ଯୁକ୍ତସ୍ତଂ ନୃପଂ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନମ୍। କରୋମ୍ଯହଂ ସୁଧାଭୋଜ୍ଯଂ ନାଶଯାମି ଚ କୁତ୍ସିତମ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃପା ଭରି ମୁଁ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତ କରେ।
ଚିନ୍ତଯନ୍ନିତ୍ଯଵୋଚଂ ତମଗସ୍ତ୍ଯଃ କିଂ କରିଷ୍ଯତି। ଅହମେତତ୍କୁତ୍ସିତଂ ତେ ନାଶଯାମି ମହାମତେ
ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ କହିଲି: ଅଗସ୍ତ୍ୟ କଣ କରିବେ? ମୁଁ, ହେ ମହାମତି, ତୁମର ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତ କରିଦେବି।
ଈପ୍ସିତଂ ପ୍ରାର୍ଥଯସ୍ଵାସ୍ମାନ୍ମନଃ ପ୍ରୀତିକରଂ ପରମ୍। ସ ସ୍ଵର୍ଗୀ ମାଂ ତତଃ ପ୍ରାହ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମଵଚୋନ୍ଯଥା
ତୁମ ମନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଯାହାକୁ ଚାହଁ, ମୋ ପାଖରୁ ଚାହିଅ; ତାପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମୋତେ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା କେମିତି ଅନ୍ୟ ହେବ?
କର୍ତୁଂ ମୁନେ ମଯା ଶକ୍ଯଂ ନ ଚାନ୍ଯସ୍ତାରଯିଷ୍ଯତି। ୠତେ ଵୈ କୁଂଭଯୋନିଂ ତଂ ମୈତ୍ରାଵରୁଣସଂଭଵମ୍
ହେ ମୁନି, ଏହା ମୋତେ ସମ୍ଭବ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେହି ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେନାହିଁ; କେବଳ ମୈତ୍ରାବରୁଣର ସନ୍ତାନ କୁମ୍ଭଯୋନି ବ୍ୟତୀତ।
ଅପୃଷ୍ଟୋପି ମଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵମୂଚେ ପିତାମହଃ। ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ତଂ ଶ୍ଵେତମୁକ୍ତଵାନହମସ୍ମି ସଃ
ମୁଁ ପଚାରିନଥିଲି ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତାମହ ଏଭଳି କହିଥିଲେ; ଏଭଳି କହୁଥିବା ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଲି: 'ମୁଁ ସେଇ।'
ଆଗତସ୍ତଵ ଭାଗ୍ଯେନ ଦୃଷ୍ଟୋହଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗୀ ସ ମାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦଂଡଵତ୍ପତିତୋ ଭୁଵି
ତୋର ଭାଗ୍ୟରେ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଲି ଏବଂ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଲ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣି, ସେ ମାଟିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ତତୋ ରାମାବ୍ରଵଂ କିଂ ତେ କରୋମ୍ଯହମ୍। ରାଜୋଵାଚ। ଆହାରାତ୍କୁତ୍ସିତାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତାରଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ଦୁଷ୍କୃତାତ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଦେଇ ପଚାରିଲି, 'ରାମ, ତୋ ପାଇଁ କଣ କରିବି?' ରାଜା କହିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଜି ମୋତେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାର ପାପରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।'