ମମାପରାଧାଦ୍ବାଲୋଽସୌ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୈକପୁତ୍ରକଃ। ଅପ୍ରାପ୍ତକାଲଃ କାଲେନ ନୀତୋ ଵୈଵସ୍ଵତ କ୍ଷଯମ୍
'ମୋ ଅପରାଧରୁ, ସେ ବାଳକ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ସମୟ ପୂର୍ବରୁ କାଳ ଦ୍ୱାରା ବୈବସ୍ବତ ଲୋକକୁ ନେଇଯାଇଛି।'
ତଂ ଜୀଵଯତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ନାନୃତୀ ସ୍ଯାମହଂ ଗୁରୋଃ। ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ସଂଶ୍ରୁତୋ ହ୍ଯର୍ଥୋ ଜୀଵଯିଷ୍ଯାମି ତେ ସୁତମ୍
'ତାଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ କର, ଭଲ ହେଉ। ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମିଥ୍ୟା କହିବା ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅନୁରୋଧ ଶୁଣିଛି; ତୁମର ପୁଅକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେବି।'
ମଦୀଯେନାଯୁଷା ବାଲଂ ପାଦେନାର୍ଦ୍ଧେନ ଵା ସୁରାଃ। ଜୀଵେଦଯଂ ଵରୋ ମହ୍ଯଂ ଵରକୋଟ୍ଯଧିକୋ ଵୃତଃ
ମୋ ଆୟୁଷ୍ୟରୁ, ଦେବଗଣ, କିମ୍ବା ଆଧା ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଇ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛି; ଏହି ମୋର ଚୟିତ ବର, ଅନେକ ବର ଠାରୁ ଏହା ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ।
ରାଘଵସ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିବୁଧସତ୍ତମାଃ। ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନଂ ପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରୀତିସମନ୍ଵିତାଃ
ରାଘବଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଖୁସି ଓ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନିର୍ଵୃତୋ ଭଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୈକପୁତ୍ରକଃ। ଜୀଵିତଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ଭୂଯଃ ସମେତଶ୍ଚାପି ବଂଧୁଭିଃ
କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଉ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପୁନର୍ବାର ଜୀବନ ପାଇଛି ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ମିଶିଛି।
ଯସ୍ମିନ୍ମୁହୂର୍ତେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶୂଦ୍ରୋଯଂ ଵିନିପାତିତଃ। ତସ୍ମିନ୍ମୁହୂର୍ତେ ସହସା ଜୀଵେନ ସମଯୁଜ୍ଯତ
କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଯେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହି ଶୂଦ୍ର ପତିତ ହେଲା, ସେଇ ସମୟରେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଜୀବନ ମିଳିଗଲା।
ସ୍ଵସ୍ତି ପ୍ରାପ୍ନୁହି ଭଦ୍ରଂ ତେ ସାଧଯାମଃ ପରଂତପଃ। ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଶ୍ରମପଦେ ଦ୍ରଷ୍ଟାରଃ ସ୍ମ ମହାମୁନିମ୍
ତୁମେ ଶୁଭ ଲାଭ କର, ଭଲ ହେଉ; ଏହି ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଦମନକାରୀ, ଆମେ ଏବେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା, ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବା।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଦେଵାନାଂ ରଘୁନଂଦନଃ। ଆରୁରୋହ ଵିମାନଂ ତଂ ପୁଷ୍ପକଂ ହେମଭୂଷିତମ୍
ଏପରି ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ, ରଘୁନନ୍ଦନ ହେମରେ ଶୋଭିତ ପୁଷ୍ପକ ମାନ୍ଦିରରେ ଚଢିଲେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ତତୋ ଦେଵାଃ ପ୍ରଯାତାସ୍ତେ ଵିମାନୈର୍ବହୁଭିସ୍ତଦା। ରାମୋପ୍ଯନୁଜଗାମାଶୁ କୁଂଭଯୋନେସ୍ତପୋଵନମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସେ ସମୟରେ, ଦେବମାନେ ବହୁ ବିମାନରେ ଯାଇଥିଲେ; ରାମ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କୁମ୍ଭଜନ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ତପୋବନକୁ ଯାଇଲେ।
ଉକ୍ତଂ ଭଗଵତା ତେନ ଭୂଯୋପ୍ଯାଗମନଂ କ୍ରିଯାଃ। ପୂର୍ଵମେଵ ସଭାଯାଂ ଚ ଯୋ ମାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମାଗତଃ
ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ସଭାରେ ଯେଉଁ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ଆସି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ତଦହଂ ଦେଵତାଦେଶାତ୍ତତ୍କାର୍ଯାର୍ଥେ ମହାମୁନିଂ। ପଶ୍ଯାମି ତଂ ମୁନିଂ ଗତ୍ଵା ଦେଵଦାନଵପୂଜିତମ୍
ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଦେବମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜିତ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଉପଦେଶଂ ଚ ମେ ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଯଂ ଦାସ୍ଯତି ସତ୍ତମଃ। ଦୁଃଖୀ ଯେନ ପୁନର୍ମର୍ତ୍ଯେ ନ ଭଵାମି କଦାଚନ
ସେ ଉତ୍ତମ ମୁନି ଖୁସି ହେଇ ମୋତେ ନିଜେ ଉପଦେଶ ଦେବେ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ଜଗତରେ କେବେ ଦୁଃଖି ହେବି ନାହିଁ।
ପିତା ଦଶରଥୋ ମହ୍ଯଂ କୌସଲ୍ଯା ଜନନୀ ତଥା। ସୂର୍ଯଵଂଶେ ସମୁତ୍ପନ୍ନସ୍ତଥାପ୍ଯେଵଂ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ମୋର ପିତା ଦଶରଥ, ମା କୌଶଲ୍ୟା; ସୂର୍ୟବଂଶରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି।
ରାଜ୍ଯକାଲେ ଵନେ ଵାସୋ ଭାର୍ଯଯା ଚାନୁଜେନ ଚ। ହରଣଂ ଚାପି ଭାର୍ଯାଯା ରାଵଣେନ କୃତଂ ମମ
ରାଜ୍ୟ କାଳରେ, ମୁଁ ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଭାଇ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିଥିଲି; ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ରାବଣ ଚୋରି ନେଇଥିଲା।
ଅସହାଯେନ ତୁ ମଯା ତୀର୍ତ୍ଵା ସାଗରମୁତ୍ତମମ୍। ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ତୁ ତାଂ ପୁରୀଂ ସର୍ଵାଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯ କୁଲକ୍ଷଯମ୍
ମୁଁ ଏକା ଥିଲି, ସେ ମହା ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେହି ସମସ୍ତ ପୁରୀକୁ ଘେରି, ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲି।
ଦୃଷ୍ଟା ସୀତା ମଯା ତ୍ଯକ୍ତା ଦେଵାନାଂ ତୁ ପୁରସ୍ତଦା। ଶୁଦ୍ଧାଂ ତାଂ ମାଂ ତଥୋଚୁସ୍ତେ ମଯା ସୀତା ତଥା ଗୃହମ୍
ମୁଁ ସୀତାକୁ ଦେଖିଲି, ଦେବମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଲି; ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କହିଲେ, ମୁଁ ସୀତାକୁ ଘରକୁ ନେଇଲି।
ସମାନୀତା ପ୍ରୀତିମତା ଲୋକଵାକ୍ଯାଦ୍ଵିସର୍ଜିତା। ଵନେ ଵସତି ସା ଦେଵୀ ପୁରେ ଚାହଂ ଵସାମି ଵୈ
ମୁଁ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ନେଇଲି, କିନ୍ତୁ ଲୋକମତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିଲି; ସେ ଦେବୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଛନ୍ତି, ମୁଁ ସହରରେ ରହୁଛି।
ଜାତୋହମୁତ୍ତମେ ଵଂଶେ ଉତ୍ତମୋହଂ ଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ଉତ୍ତମଂ ଦୁଃଖମାପନ୍ନୋ ହୃଦଯଂ ନୈଵ ଭିଦ୍ଯତେ
ମୁଁ ଉତ୍ତମ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସର୍ବାଧିକ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି, ମୋ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗି ନାହିଁ।
ଵଜ୍ରସାରସ୍ଯ ସାରେଣ ଧାତ୍ରାହଂ ନିର୍ମିତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍। ଇଦାନୀଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦେଶାଦ୍ଭ୍ରମାମି ଧରଣୀତଲେ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୋତେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହୀରାର ମୂଳତ୍ତ୍ୱରୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି।
ତପଃ ସ୍ଥିତସ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରୋସୌ ମଯା ପାପୋ ନିପାତିତଃ। ଦେଵଵାକ୍ଯାତ୍ତୁ ମେ ଭୂଯଃ ପ୍ରାଣୋ ମେ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶୂଦ୍ରକୁ ମାରିଦେଲି; ଦେବମାନଙ୍କ କଥାରେ, ମୋର ପ୍ରାଣ ପୁନର୍ବାର ହୃଦୟରେ ବସିଛି।
ପଶ୍ଯାମି ତଂ ମୁନିଂ ଵଂଦ୍ଯଂ ଜଗତୋସ୍ଯ ହିତେ ରତମ୍। ଦୃଷ୍ଟେନ ମେ ତଥା ଦୁଃଖଂ ନାଶମେଷ୍ଯତି ସତ୍ଵରମ୍
ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ନିମନ୍ତେ ସଦା ଲାଗିଥିବା, ପୂଜ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମୋର ଦୁଃଖ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେଇଯିବ।
ଉଦଯେନ ସହସ୍ରାଂଶୋର୍ହିମଂ ଯଦ୍ଵଦ୍ଵିଲୀଯତେ। ତଦ୍ଵନ୍ମେ ଦୁଃଖସଂପ୍ରାପ୍ତିଃ ସର୍ଵଥା ନାଶମେଷ୍ଯତି
ଯେପରି ହଜାର ରଶ୍ମି ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ହିମ ପିଗଳିଯାଏ, ସେପରି ମୋର ଦୁଃଖ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନଶିଯିବ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଦେଵାନ୍ସଂପ୍ରାପ୍ତାନଗସ୍ତ୍ଯୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ଅର୍ଘ୍ଯମାଦାଯ ସୁପ୍ରୀତଃ ସର୍ଵାଂସ୍ତାନଭ୍ଯପୂଜଯତ୍
ଦେବତାମାନେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ପୂଜ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ଖୁସି ହୋଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତେ ତୁ ଗୃହ୍ଯ ତତଃ ପୂଜାଂ ସଂଭାଷ୍ଯ ଚ ମହାମୁନିଂ। ଜଗ୍ମୁସ୍ତେନ ତଦା ହୃଷ୍ଟା ନାକପୃଷ୍ଠଂ ସହାନୁଗାଃ
ସେମାନେ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି ଏବଂ ମହାମୁନିଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ତାଙ୍କ ସହ ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେଷୁ ତେଷୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ପୁଷ୍ପକାଦଵରୁହ୍ଯ ଚ। ଅଭିଵାଦଯିତୁଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୋଗସ୍ତ୍ଯମୃଷିମୁତ୍ତମମ୍
ସେମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ପୁଷ୍ପକ ରଥରୁ ଅବତରି ଉତ୍ତମ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାକୁ ଆସିଲେ।
ରାଜୋଵାଚ। ସୁତୋ ଦଶରଥସ୍ଯାହଂ ଭଵଂତମଭିଵାଦିତୁମ୍। ଆଗତୋ ଵୈ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌମ୍ଯେନେକ୍ଷସ୍ଵ ଚକ୍ଷୁଷା
ରାଜା କହିଲେ: ମୁଁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାକୁ ଆସିଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃପାକରି ମୋତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତୁ।
ନିର୍ଧୂତପାପସ୍ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଵାମୀହ ନ ସଂଶଯଃ। ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମୁନିମଭିଵାଦ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାପମୁକ୍ତ ହେଲି। ଏପରି କହି, ସେ ପୁନିପୁନି ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
କୁଶଲଂ ଭୃତ୍ଯଵର୍ଗସ୍ଯ ମୃଗାଣାଂ ତନଯସ୍ଯ ଚ। ଭଗଵଦ୍ଦର୍ଶନାକାଂକ୍ଷୀ ଶୂଦ୍ରଂ ହତ୍ଵା ତ୍ଵିହାଗତଃ
ଆପଣଙ୍କର ଦାସମାନେ ଓ ମୃଗମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି କି? ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଆଶାରେ ମୁଁ ଶୂଦ୍ରକୁ ମାରି ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଗଦ୍ଵଂଦ୍ଯ ସନାତନ। ଦର୍ଶନାତ୍ତଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ପୂତୋହଂ ମୁନିଭିଃ ସହ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ଚିରଂଜୀବୀ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ପବିତ୍ର ହେଲୁ।
ତ୍ଵତ୍କୃତେ ରଘୁଶାର୍ଦୂଲ ଗୃହାଣାର୍ଘଂ ମହାଦ୍ଯୁତେ। ସ୍ଵାଗତଂ ନରଶାର୍ଦୂଲ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପ୍ରାପ୍ତୋସି ଶତ୍ରୁହନ୍
ରଘୁବଂଶର ସିଂହ, ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ।