ତଦହଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯେ ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ। ଅନ୍ନଦାନାଦ୍ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କ୍ରତଵଶ୍ଚାନ୍ନମୂଲକାଃ
ତେଣୁ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ କେଉଁ ରାଜା ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କଥଂ ତସ୍ଯ ମତିର୍ନଷ୍ଟା ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। ନ ଦତ୍ତଂ ତେନାନ୍ନଦାନମୃଷିଭିର୍ଵା ନ ଦର୍ଶିତମ୍
ସେ ମହାତ୍ମା ଶ୍ୱେତଙ୍କର ମନ କିପରି ଭ୍ରମିଗଲା? ସେ କାହିଁକି ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେନି, କିମ୍ବା ଋଷିମାନେ ଏହା ଦେଖାଇଲେନି?
ଅହୋ ମାହାତ୍ମ୍ଯମନ୍ନସ୍ଯ ଇହ ଦତ୍ତସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍। ପରତ୍ର ଭୁଜ୍ଯତେ ପୁଂଭିଃ ସ୍ଵର୍ଗଶ୍ଚାକ୍ଷଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟର ମହାତ୍ମ୍ୟ କେତେ ବଡ଼! ଏହି ଦାନର ଫଳ ପରଲୋକରେ ଲୋକମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅନ୍ନଦାନଂ ପରଂ ଵିପ୍ରାଃ କୀର୍ତଯଂତି ସଦୋତ୍ଥିତାଃ। ଅନ୍ନଦାନାତ୍ସୁରେଦ୍ରେଣ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମିହ ଭୁଜ୍ଯତେ
ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଉଦ୍ୟମୀ, ସେମାନେ ଏହି କଥା କହନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ତିନି ଲୋକ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଶତକ୍ରତୁରିତି ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସର୍ଵୈରେଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ। ତେନାଵସ୍ଥାଂ ତତ୍ସଦୃଶୀଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାଂସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରଃ
ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ଶତକ୍ରତୁ' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଇଶ୍ୱର ସେହି ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଦାନଦେଵଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ମଯା। ଅପରଂ ଚ ପୁରାଵୃତ୍ତଂ ନିଵୃତ୍ତଂ ଯଦି କର୍ହିଚିତ୍
ଦାନର ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚି, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସବୁ କିଛି ଶୁଣିଛି। ପୁରୁଣା ଯୁଗର କିଛି ଘଟଣା ଯଦି ଅଛି ଯାହା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି, କେବେ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ମୋତେ କହିବ।
ଭୂଯୋପି ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତନ୍ମେ ଵଦ ମହାମତେ। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଏତଦାଖ୍ଯାନକଂ ପୂର୍ଵମଗସ୍ତ୍ଯେନ ମହାତ୍ମନା
ମୁଁ ଆଉ କିଛି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋତେ କହ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଥିଲେ।
ରାମାଯ କଥିତଂ ରାଜଂସ୍ତତ୍ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତମ୍। ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। କସ୍ମିନ୍ଵଂଶେ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ରାମୋଽସୌ ନୃପସତ୍ତମଃ
ଏହି କଥା ରାମଙ୍କୁ କହାଯାଇଥିଲା, ରାଜା, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ସେହି ରାମ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ଯସ୍ଯାଗସ୍ତ୍ଯେନ କଥିତଶ୍ଚେତିହାସଃ ପୁରାତନଃ। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ରଘୁଵଂଶେ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ରାମୋ ନାମ ମହାବଲଃ
ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପୁରୁଣା କଥା କହିଥିଲେ? ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ରାମ ନାମକ ବଳଶାଳୀ ରଘୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଦେଵକାର୍ଯଂ କୃତଂ ତେନ ଲଂକାଯାଂ ରାଵଣୋ ହତଃ। ପୃଥିଵୀଂ ରାଜ୍ଯସଂସ୍ଥସ୍ଯ ଋଷଯୋଽଭ୍ଯାଗତା ଗୃହେ
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ ସଫଳ କଲେ; ଲଙ୍କାରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତେ ତୁ ମହାତ୍ମାନୋ ରାଘଵସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍। ପ୍ରତୀହାରସ୍ତତୋ ରାମମଗସ୍ତ୍ଯଵଚନାଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍
ସେମାନେ, ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ, ରାଘବଙ୍କ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ।
ଆଵେଦଯାମାସ ଋଷୀନ୍ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତାଂଶ୍ଚ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ଦ୍ଵାରପାଲଃ ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରମିଵୋଦିତମ୍
ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଉତ୍ସାହରେ ଯାଇ ଋଷିମାନେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଖବର ଦେଲେ। ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେବା ପରି ଦେଖିଲେ।
କୌସଲ୍ଯାସୁତ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସୁପ୍ରଭାତାଦ୍ଯ ଶର୍ଵରୀ। ଦ୍ରଷ୍ଟୁମଭ୍ଯୁଦଯଂ ତେଦ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ରଘୁନଂଦନ
କୌଶଳ୍ୟାନନ୍ଦନ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଆଜି ରାତି ଶୁଭ ସକାଳକୁ ଆଣିଛି। ରଘୁନନ୍ଦନ ତୁମ ଉଦୟ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠତି ତେ ନୃପ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ମୁନୀନ୍ରାମସ୍ତାନ୍ଭାସ୍କରସମଦ୍ଯୁତୀନ୍
ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ରାମ ସୂର୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
ପ୍ରାହ ଵାକ୍ଯଂ ତଦା ଦ୍ଵାସ୍ଥଂ ପ୍ରଵେଶଯ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ। କିମର୍ଥଂ ତୁ ତ୍ଵଯା ଦ୍ଵାରି ନିରୁଦ୍ଧା ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ସେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ କହିଲେ: ତୁରନ୍ତ ସେମାନେକୁ ଭିତରକୁ ନେଇଆ। କାହିଁକି ତୁମେ ଏମିତି ମହାନ ଋଷିମାନେକୁ ବାହାରେ ରଖିଛ?
ରାମଵାକ୍ଯାନ୍ମୁନୀଂସ୍ତାଂସ୍ତୁ ପ୍ରାଵେଶଯଦ୍ଯଥାସୁଖମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ତାନ୍ମୁନୀଂନ୍ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ କୃତାଂଜଲି
ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଋଷିମାନେକୁ ସୁଖରେ ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ସେ ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କଲେ।
ରାମୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ପ୍ରଣତ ଆସନେଷୁ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍। ତେ ତୁ କାଂଚନଚିତ୍ରେଷୁ ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣେଷୁ ସୁଖେଷୁ ଚ
ରାମ ନମ୍ରତା ସହିତ ଶିର ନମାଇ ତାଙ୍କୁ ଆସନରେ ବସାଇଲେ। ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆସନରେ ଆରାମରେ ବସିଲେ।
କୁଶୋତ୍ତରେଷୁ ଚାସୀନାଃ ସମଂତାନ୍ମୁନିପୁଂଗଵାଃ। ପାଦ୍ଯମାଚମନୀଯଂ ଚ ଦଦୌ ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ପୁରୋହିତଃ
ସେଇ ମହାନ ଋଷିମାନେ କୁଶ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ଆସନରେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଲେ। ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କୁ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ, ଆଚମନ ପାଇଁ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳ ଦେଲେ।
ରାମେଣ କୁଶଲଂ ପୃଷ୍ଟା ଋଷଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ମହର୍ଷଯୋ ଵେଦଵିଦ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ରାମ ସେମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରସ୍ନ କଲେ। ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷି ଓ ବେଦଜ୍ଞ ଋଷିମାନେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କୁଶଲଂ ତେ ମହାବାହୋ ସର୍ଵତ୍ର ରଘୁନଂଦନ। ତ୍ଵାଂ ତୁ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା କୁଶଲିନଂ ପଶ୍ଯାମୋ ହତଵିଦ୍ଵିଷମ୍
ତୁମର ସବୁଠାରେ ଭଲ ଅଛି, ବଳଶାଳୀ ରଘୁନନ୍ଦନ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମେ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଦେଖୁଛୁ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାଇଛ।
ହୃତା ସୀତାତିପାପେନ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା। ପତ୍ନୀ ତେ ରଘୁଶାର୍ଦୂଲ ତସ୍ଯା ଏଵୌଜସା ହତଃ
ହେ ରଘୁବଂଶର ସିଂହ, ରାବଣ ଯେଉଁଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରୀ, ସୀତାଙ୍କୁ ଚୁରି କରି ନେଇଥିଲା, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମର ପତ୍ନୀ ହେବାରେ, ସେ ନିଜେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲା।
ଅସହାଯେନ ଚୈକେନ ତ୍ଵଯା ରାମ ରଣେ ହତଃ। ଯାଦୃଶଂ ତେ କୃତଂ କର୍ମ ତସ୍ଯ କର୍ତା ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ହେ ରାମ, ତୁମେ ସହାୟ ବିନା, ଏକା ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ମାରିଦେଲେ। ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ କଲେ, ଏହା କେହିଓ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଇହ ସଂଭାଷିତୁଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୂତାଃ ସ୍ମ ସାଂପ୍ରତମ୍। ଦର୍ଶନାତ୍ତଵ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵେ ଜାତାସ୍ତପସ୍ଵିନଃ
ଆମେ ଏଠାକୁ ତୁମ ସହ କଥା ହେବାକୁ ଆସି, ତୁମକୁ ଦେଖି, ବର୍ତ୍ତମାନ ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲୁ। ହେ ରାଜା, ତୁମକୁ ଦେଖିବାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ବୀ ହୋଇପଡିଲୁ।
ରାଵଣସ୍ଯ ଵଧାତ୍ତେଦ୍ଯ କୃତମଶ୍ରୁପ୍ରମାର୍ଜନମ୍। ଦତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯାମିମାଂ ଵୀର ଜଗତ୍ଯଭଯଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଆଜି ରାବଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକଙ୍କ ଅଶ୍ରୁ ପୋଞ୍ଚାଯିବା ସଫଳ ହେଲା। ହେ ବୀର, ତୁମେ ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ ନିର୍ଭୟତାର ଦାନ ଦେଇଛ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵର୍ଧସି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଜଯେନାମିତଵିକ୍ରମ। ଦୃଷ୍ଟସ୍ସଂଭାଷିତଶ୍ଚାସି ଯାସ୍ଯାମଶ୍ଚାଶ୍ରମାନ୍ସ୍ଵକାନ୍
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମେ ବିଜୟ ଏବଂ ଅପାର ପ୍ରତାପରେ ବଢ଼ିଅଛ। ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଖିଲୁ, କଥା ହେଲୁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଆମ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିବା।
ଅରଣ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ମଯା ଚେଂଦ୍ରଶରାସନମ୍। ଅର୍ପିତଂ ଚାକ୍ଷଯୌ ତୂଣୌ କଵଚଂ ଚ ପରଂତପ
ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ, ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୀରଧାନ, ଏବଂ ଏକ ମହାବଳୀ କବଚ ଦେଇଥିଲି।
ଭୂଯୋପ୍ଯାଗମନଂ କାର୍ଯମାଶ୍ରମେ ମେ ରଘୂଦ୍ଵହ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ମୁନଯୋଂତର୍ହିତାଽଭଵନ୍
ହେ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପୁନି ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ ମୁନି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଗତେଷୁ ମୁନିମୁଖ୍ଯେଷୁ ରାମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ। ଚିଂତଯାମାସ ତତ୍କାର୍ଯଂ କିଂ ସ୍ଯାନ୍ମେ ମୁନିନୋଦିତମ୍
ମୁନିମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଭାବିଲେ, ମୁନିଏ କଣ କାମ କହିଥିଲେ, ମୋତେ କଣ କରିବାକୁ ହେବ।
ଭୂଯୋପ୍ଯାଗମନଂ କାର୍ଯମାଶ୍ରମେ ରଘୁନଂଦନ। ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଗଂତଵ୍ଯଂ ମଯାଽଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ
ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଆମ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନି ଆସିବା ନିଶ୍ଚିତ। ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ।
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଦେଵଗୁହ୍ଯଂ ତୁ କାର୍ଯମନ୍ଯଚ୍ଚ ଯଦ୍ଵଦେତ୍। ଏଵଂ ଚିଂତଯତସ୍ତସ୍ଯ ରାମସ୍ଯାମିତତେଜସଃ
ମୁଁ ଦେବମାନ୍ୟ ଗୁପ୍ତ କଥା ଏବଂ ଯେଉଁ କାମ କହିବେ, ସେ ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ହେବ। ଏଭଳି ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ରାମ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—