ଏଵଂ ଵିଧାନତୋ ଦତ୍ତା ତିଲଧେନୁର୍ନୃପୋତ୍ତମ। ସର୍ଵକାମସମାଵାପ୍ତିଂ କୁରୁତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତିଳଗାଈ ଦାନ କଲେ, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜଲଧେନୁସ୍ତଥୈଵେହ କୁଂଭୈରେଵ ପ୍ରକଲ୍ପିତା। ଦତ୍ତା ତୁ ଵିଧିନା କାମାନ୍ସଦ୍ଯଃ ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ ଜଳଗାଈକୁ ମଧ୍ୟ କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦାନ କଲେ, ଏହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ ତୁରନ୍ତ ପୂରଣ କରେ।
ଧେନୁଶତଂ ତଥା ଦତ୍ତଂ ପୂର୍ଣିମା ନିଯମେନ ହି। ସାଵିତ୍ରୀ ଇଵ ଵୈ ସ୍ଵର୍ଗେ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦା ଭଵେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶତଗାଈ ଦାନ କଲେ, ସେ ଶ୍ୱର୍ଗରେ ସାବିତ୍ରୀ ପରି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଘୃତଧେନୁସ୍ତଥା ଦତ୍ତା ଵିଧାନେନ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ। ସର୍ଵକାମସମାଵାପ୍ତିଂ କୁରୁତେ କାଂତିଦା ଭଵେତ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଘୃତଗାଈ ଦାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ଓ ଉଜ୍ୱଳତା ମିଳେ।
ରସଧେନୁସ୍ତଥା ଦତ୍ତା କାର୍ତିକେ ମାସି ପାର୍ଥିଵ। ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛେତ୍ତୁ ନିତ୍ଯଂ ସା ଗତିଦା ଭଵେତ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ରସଗାଈ ଦାନ କଲେ, ହେ ରାଜା, ସେ ସବୁବେଳେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ସମାସାଦ୍ବହୁଵିସ୍ତରମ୍। ଅପାରଂ ଫଲମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସର୍ଵକର୍ମଣା
ଏହି ସବୁ କଥା ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅପାର ଫଳ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଛି।
ତୃଷ୍ଣଯା କ୍ଷୁଧଯା ଯଦ୍ଵା ପୀଡିତୋ ରାଜସତ୍ତମ। ତଦ୍ଦାନଂ କାର୍ତିକେ ଦେଯଂ ପୂର୍ଵଂ ଦେହି ନରାଧିପ
ଯେଉଁଠାରେ ତୃଷ୍ଣା କିମ୍ବା ଭୋକରେ କେହି ପୀଡିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସେହି ଦାନ ପ୍ରଥମେ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ ସର୍ଵସଂପନ୍ନଂ ଭୂତରତ୍ନୌଷଧୀଯୁତମ୍। ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତମେତତ୍ସଦା ଵିଭୋ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମସ୍ତ ଧନ, ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଓ ଔଷଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ସହିତ ସଦା ଏହିଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଏତତ୍ତୁ ସକଲଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵତୋ ରଜତାନ୍ଵିତମ୍। ସୁରତ୍ନସୂର୍ଯଚଂଦ୍ରାଢ୍ଯଂ କାର୍ତିକେ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦିନେ
ଏହି ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ବସ୍ତୁକୁ ଚାରିପଟେ ରୂପା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ଦେବମାଣିକ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଥଵା ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ତୁ କାର୍ତିକସ୍ଯୈଵ ନାନ୍ଯତଃ। ପୁରୋହିତାଯ ଗୁରଵେ ଦାପଯେଦ୍ଭକ୍ତିମାନ୍ନରଃ
ନହେଲେ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପନ୍ଦର ତାରିଖରେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିନ ନୁହେଁ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ପୁରୋହିତ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାଂଡୋଦରଵର୍ତୀନି ଯାନି ଭୂତାନି ପାର୍ଥିଵ। ତାନି ଦତ୍ତାନି ଵୈ ତେନ ସମାସାତ୍କଥିତଂ ତଵ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ସେଗୁଡିକୁ ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଦେଇଦିଆଯାଏ—ଏହି କଥା ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିଦେଲି।
ଯଦ୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଜତୋ ରାଜନ୍ସମାପ୍ତଵରଦକ୍ଷିଣୈଃ। ସର୍ଵଂ ଫଲଂ ତତ୍ଖଂଡସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଂଡସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ
ଯଦି କେହି ସମସ୍ତ ବିଧି ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରେ, ତେବେ ତାହାର ସମସ୍ତ ଫଳ ବିଶେଷ କରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ଦାନରେ ମିଳେ।
ଯଃ ପୁନଃ ସକଲଂ ଚେଦଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ ପ୍ରଦିଶେନ୍ନରଃ। ତେନ ଜପ୍ତଂ ହୁତଂ ଦତ୍ତଂ ପଠିତଂ କୀର୍ତିତଂ ଭଵେତ୍
ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦାନ କରେ, ସେଠି ତାଙ୍କର ଜପ, ହୋମ, ଦାନ, ପାଠ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ସବୁ ସଫଳ ହୁଏ।
ରାଜୋଵାଚ॥ ଵିଧିଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଦାନସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ତତ୍ମୋକ୍ଷଭାଗ୍ଭଵେତ୍। କାଲଂ ଦେଶଂ ଵିପ୍ରତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ଵଦ ମେନଘ
ରାଜା କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦାନର ବିଧି କରିଲେ କି ମୁକ୍ତି ମିଳେ? କେଉଁ ସମୟ, କେଉଁ ସ୍ଥାନ, କେଉଁ ବିଦ୍ୱାନ ପୁରୋହିତ, ସବୁ କଥା ମୋତେ କୁହ, ହେ ନିର୍ମଳ।
କୃତେନ ଯେନ ସର୍ଵସ୍ଯ ଫଲଭାଗୀ ଭଵାମ୍ଯହମ୍। କୁତ୍ସିତସ୍ଯାସ୍ଯ ଭାଵସ୍ଯ ମୋକ୍ଷସ୍ସ୍ଯାଦଚିରାଚ୍ଚ ମେ
ଯେଉଁ ବିଧିରେ କରିଲେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଫଳର ଭୋଗୀ ହେବି ଓ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।
ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ॥ ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ରାଜନ୍ପୁରୋଧାସ୍ତସ୍ଯ ସ ଦ୍ଵିଜଃ। ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ କାରଯାମାସ ସୌଵର୍ଣଂ ସର୍ଵଧାତୁଭିଃ
ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ଏପରି ଶୁଣି, ହେ ରାଜା, ସେଇ ପୁରୋହିତ, ଦ୍ୱିଜ, ସମସ୍ତ ଧାତୁରୁ ସୁନାର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତିଆରି କରାଇଲେ।
ଯୁତଂ ନିଷ୍କସହସ୍ରେଣ ପଦ୍ମଂ ତତ୍ର ହ୍ଯକଲ୍ପଯତ୍॥ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେପଦ୍ମରାଗୈରଲଂକୃତଃ
ସେଠାରେ ହଜାର ଟଙ୍କା ସହିତ ଏକ ପଦ୍ମ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା; ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ରତ୍ନ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ସାଵିତ୍ର୍ଯା ଚୈଵ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଋଷିଭିର୍ମୁନିଭିଃ ସହ। ନାରଦାଦ୍ଯାଃ ସୁତାଃ ସର୍ଵ ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଦିଵୌକସଃ
ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ଋଷିମୁନିମାନେ, ନାରଦ ଆଦି ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ସୌଵର୍ଣଵିଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ପୁରଃସରାଃ। ଵରାହରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ସନାତନଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରଧାନ ସାଥୀମାନେ ସୁନା ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଚିରଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ବରାହ ଆକାରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଥିଲେ।
ନୀଲଂ ମରକତଂ ଚୈଵ ଭୂଷାଯାଂ ତସ୍ଯ କାରଯେତ୍। ଗୋମେଦୈସ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ଶୋଭାଂ କାରଯେତ ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ନୀଳମଣି ଓ ପନ୍ନାରୁ ଗହଣା ବନେଇବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଚତୁର୍ ହୋଇ ଗୋମେଦ ରେ ତାଙ୍କର ଶୋଭା ବଢ଼େଇବା ଉଚିତ।
ମୋକ୍ତିକୈଶ୍ଚାପି ସୋମସ୍ଯ ଶୋଭାଂ ଵଜ୍ରୈର୍ଦିଵାକରେ। ଗ୍ରହାଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ସୁଵର୍ଣାନି ଚ ଦାପଯେତ୍
ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ହୀରା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଶୋଭା ବଢ଼େଇବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ପାଇଁ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵର୍ଣାତ୍ସପ୍ତଗୁଣଂ ରୌପ୍ଯଂ ରୌପ୍ଯାତ୍ତାମ୍ରଂ ତଥାଵିଧମ୍। ତତଃ ସପ୍ତଗୁଣଂ କାର୍ଯଂ କାଂସ୍ଯଂ ସପ୍ତଗୁଣଂ ତଥା
ସୁନା ଠାରୁ ସାତଗୁଣିଆ ରୂପରେ ଚାଁଦି, ଚାଁଦିଠାରୁ ସାତଗୁଣିଆ ତମ୍ବା, ତାପରେ ତମ୍ବାଠାରୁ ସାତଗୁଣିଆ କାଂସା ବନେଇବା ଉଚିତ।
କାଂସ୍ଯାତ୍ସପ୍ତଗୁଣଂ କାର୍ଯଂ ତ୍ରପୁ ଚୈଵ ନରାଧିପ। ତ୍ରପୁସପ୍ତଗୁଣଂ ସୀସଂ ସୀସାଲ୍ଲୋହଂ ଚ କାରଯେତ୍
କାଂସାଠାରୁ ସାତଗୁଣିଆ ଟିନ୍, ଟିନ୍ଠାରୁ ସାତଗୁଣିଆ ସିସା, ଏବଂ ସିସାଠାରୁ ଲୋହା ବନେଇବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାସ୍ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ସପ୍ତ ଵୈ କୁଲପର୍ଵତାଃ। ଅନଯା ସଂଖ୍ଯଯା କୃତ୍ଵା ନିପୁଣୈଃ ଶିଲ୍ପିଭିସ୍ତତଃ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ସପ୍ତ ପ୍ରଧାନ ପାହାଡ଼—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଅନୁପାତରେ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ କାରିଗରମାନେ ତିଆରି କରିବେ।
ପାଦପାଦୀନି ଭୂତାନି ରାଜତାନ୍ଯେଵ କାରଯେତ୍। ଆରଣ୍ଯାନି ଚ ସତ୍ତ୍ଵାନି ସୌଵର୍ଣାନି ଚ କାରଯେତ୍
ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚାଁଦିରେ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵୃକ୍ଷାନ୍ଵନସ୍ପତୀନ୍ଗୁଲ୍ମତୃଣପର୍ଣାନି ଵୀରୁଧଃ। ସର୍ଵଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ତୀର୍ଥେ ଦେଯଂ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ଗଛ, ବୃକ୍ଷ, ଝାଡ଼, ଘାସ, ପତ୍ର ଓ ଔଷଧି—ସବୁକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଠନ କରି, ପଣ୍ଡିତମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦାନ କରିବେ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଗଯାଯାଂ ଚ ପ୍ରଯାଗେଽମରକଂଟକେ। ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ପ୍ରଭାସେ ଚ ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ ଚ ପୁଷ୍କରେ
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଗୟା, ପ୍ରୟାଗ, ଅମରକଣ୍ଟକ, ଦ୍ୱାରାବତୀ, ପ୍ରଭାସ, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର ଓ ପୁଷ୍କରରେ,
ତୀର୍ଥେଷ୍ଵେତେଷୁ ଵୈ ଦେଯଂ ଗ୍ରହଣେ ଶଶିସୂର୍ଯଯୋଃ। ଦିନଚ୍ଛିଦ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଅଯନେ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରେ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ସମସ୍ତ ଦିନ ଭାଗ ଓ ଦକ୍ଷିଣାୟନ-ଉତ୍ତରାୟନ ସମୟରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵ୍ଯତୀପାତେ ବହୁଗୁଣଂ ଵିଷୁଵେ ଚ ଵିଶେଷତଃ। ଦାତଵ୍ଯମେତଦ୍ରାଜେଂଦ୍ର ଵିଚାରଂ ନୈଵ କାରଯେତ୍1.34.
ଗ୍ରହ ଯୁଗଳ ଓ ବିଷୁବ ସମୟରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ବହୁତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା; ଏଥିରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଶାଲାଗ୍ନିହୋତ୍ରିଣଂ କୃତ୍ଵା ସୁରୂପଂ ଚ ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍। ସପତ୍ନୀକଂ ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଭୂଷଯିତ୍ଵା ଚ ଭୂଷଣୈଃ
ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବାନ୍ ମୁଖ୍ୟ ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜନୀ ସହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ଭଲଭାବେ ସମ୍ମାନ ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧାଇବା ଉଚିତ।