ଆସୀଦିଲାଵୃତେ ଵର୍ଷେ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ମହାବଲଃ। ସ ମହୀଂ ସକଲାଂ ଜିଗ୍ଯେ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ସପତ୍ତନାମ୍
ଇଲାବୃତ ଦେଶରେ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ସମସ୍ତ ସହର ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଆସୀତ୍ତସ୍ଯ ପୁରୋହିତଃ। ସ କଦାଚିନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଜିତ୍ଵା ପରମଧାର୍ମିକଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଥିଲେ। ଏକଦିନ ଏହି ରାଜା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି ଓ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମୀ ହୋଇ, ...
ପୁରୋହିତମୁଵାଚେଦଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଜପତାଂ ଵରମ୍। ଶ୍ଵେତ ଉଵାଚ॥ ଭଗଵନ୍ନଶ୍ଵମେଧାନାଂ ସହସ୍ରଂ କର୍ତୁମୁତ୍ସହେ
ଶ୍ୱେତ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭଗବନ୍ତ, ମୁଁ ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିବି।"
ସୁଵର୍ଣରୂପ୍ଯରତ୍ନାନାଂ ଦାନଂ କର୍ତୁଂ ଦ୍ଵିଜାତିଷୁ। ପୃଥିଵ୍ଯାମନ୍ନଦାନଂ ତୁ ଦାତୁନ୍ନେଚ୍ଛାମି ଵୈ ଗୁରୋ
ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ମଣିମୁକ୍ତା ଦାନ କରିପାରିବି, କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଦେବ, ମୁଁ ମାଟିର ଅନ୍ନ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେନି।
ନାନ୍ନେନ କିଂଚିଦ୍ଦତ୍ତେନ ଦତ୍ତେ ହୋମ୍ନି ଦ୍ଵିଜେ ପ୍ରଭୋ। ନ କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତ୍ଵିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ଦତ୍ତଂ ତତ୍କଦାଚନ
ଯଦି ଜାଣିଛି ଯେ କିଛି ବସ୍ତୁ ନିଜର ନୁହେଁ, ତେବେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା କିଛି ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରମଲଂକାରଂ ଗ୍ରାମାଂଶ୍ଚ ନଗରାଣି ଚ। ଅଦଦାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋଽସୌ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ମହାଯଶାଃ
ଶ୍ୱେତ ରାଜା, ଯିଏ ବଡ଼ ଯଶସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଲାଲ ଜମା, ଗହଣା, ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଦାନ କରିଥିଲେ।
ନାନ୍ନଂ ଜଲଂ ତେନ ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତମାସୀତ୍କଦାଚନ। ତତୋଽଶ୍ଵମେଧୈର୍ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଵାସୌ ନୃପସତ୍ତମ
ସେ ରାଜା କେବେ ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ପାଣି ଦାନ କରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବହୁତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତଃ ପୁଣ୍ଯଜିତଂ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵାର୍ବୁଦତ୍ରଯମ୍। ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ସଲୋକତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତଃ
ତିନି ଅର୍ବୁଦ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଗହଣା ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ନୃତ୍ଯଂତ୍ଯପ୍ସରସସ୍ତତ୍ର ଗାଯଂତେ ସିଦ୍ଧଯୋଷିତଃ। ତୁଂବୁରୁର୍ନାରଦସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵାଵପ୍ଯନୁଗତୌ ସଦା
ସେଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ସିଦ୍ଧ ଯୌବନାମାନେ ଗୀତ ଗାନ୍ତି, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ନାରଦ ସେଠି ସବୁବେଳେ ଅଛନ୍ତି।
ଅଗାଯେତାଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୌ ମୁନଯଶ୍ଚ ତପୋନ୍ଵିତାଃ। ଵେଦୋକ୍ତମଂତ୍ରୈଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଅନେକକ୍ରତୁଯାଜିନମ୍
ସେ ଦୁଇ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ଋଷି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀ ମୁନିମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵିଭଵଯୁକ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କ୍ଷୁଧାଯା ପୀଡ୍ଯତେ ଦେହଂ ତୃଷ୍ଣଯା ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଏପରି ଅନେକ ଧନ-ସମ୍ପତି ଥିବା ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଦେହ ତଥାପି ଭୋକ ଓ ବିଶେଷ କରି ପିପାସାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲା।
ସ ତଯା ପୀଡ୍ଯମାନସ୍ତୁ କ୍ଷୁଧଯା ରାଜସତ୍ତମଃ॥ ଵିମାନେନାପ୍ଯସୌ ସ୍ଵର୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଗାଦୃକ୍ଷପର୍ଵତମ୍
ସେ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କର ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ଋକ୍ଷ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
ଯତ୍ରାତ୍ମମୂର୍ତିସ୍ତତ୍ରାଗାତ୍ପୁରା ଦଗ୍ଧା ମହାଵନେ। ତତ୍ରାସ୍ଥୀନି ସ୍ଵଯଂ ଗୃହ୍ଯ ଲିହନ୍ନାସ୍ତେ ସ ପାର୍ଥିଵଃ
ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ପୂର୍ବରୁ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୁଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ସେଠାରେ ରାଜା ନିଜ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇ ଚୁଷିବାକୁ ବସିଥିଲେ।
ପୁନର୍ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଯଯୌ ନାକଂ ନରାଧିପଃ। ଅଥ କାଲେନ ମହତା ସ ରାଜା ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ପୁଣି ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବହୁତ ଦିନ ପରେ, ସେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ରାଜା—
ସ୍ଵାନ୍ଯସ୍ଥୀନି ଲିହନ୍ଦୃଷ୍ଟୋ ଵସିଷ୍ଠେନ ପୁରୋଧସା। ଉକ୍ତଶ୍ଚ କିନ୍ନୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵାସ୍ଥିଭକ୍ଷୋ ନରାଧିପ
ନିଜ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁଷୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ବଶିଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, "ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମେ କାହିଁକି ନିଜ ଅସ୍ଥି ଖାଉଛ?"
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ରାଜା ଵସିଷ୍ଠେନ ମହର୍ଷିଣା। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଚେଦଂ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜାଥ ତଂ ମୁନିମ୍
ଏପରି ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚାରାଯିବା ପରେ, ରାଜା ଶ୍ୱେତ ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଭଗଵଂସ୍ତୃଟ୍କ୍ଷୁଧାର୍ତୋହମନ୍ନଦାନଂ ପୁରା ମଯା। ନ ଦତ୍ତଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ତେନ ମାଂ କ୍ଷୁତ୍ପ୍ରବାଧତେ
"ଭଗବନ୍ତ, ମୁଁ ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ପୀଡ଼ିତ, ପୂର୍ବେ ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରିନଥିଲି, ଏହିଠାରୁ ମୋତେ ଭୋକ ବେଶି ପୀଡ଼ିଉଛି।"
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରାଜା ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିପୁଂଗଵଃ। ଉଵାଚ ତଂ ନୃପଂ ଭୂଯୋ ଵାକ୍ଯମେତନ୍ମହାମୁନିଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବଶିଷ୍ଠ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ପୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ—
କିଂ ତେ କରୋମି ରାଜେଂଦ୍ର କ୍ଷୁଧିତସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ। ଵସ୍ତୁ କସ୍ଯାପି କିଂଚିଦ୍ଧି ନାଽଦତ୍ତମୁପତିଷ୍ଠତି1.34.
"ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମେ ଭୋକା ଥିବାବେଳେ ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି? ଯାହା କେହି ଦାନ କରିନାହାଁନ୍ତି, ତାହା କେବେ ଉପକାର କରେନାହିଁ।"
ରତ୍ନହେମପ୍ରଦାନେନ ଭୋଗଵାନ୍ଜାଯତେ ନରଃ। ଅନ୍ନଦାନପ୍ରଦାନେନ ସର୍ଵକାମୈଃ ପ୍ରଦୀପିତଃ
ମଣି, ସୁନା ଦାନ କଲେ ଲୋକ ଭୋଗବାନ୍ ହୁଏ, ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ତନ୍ନ ଦତ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ସ୍ତୋକଂ ମତ୍ଵା ନରାଧିପଃ। ଶ୍ଵେତ ଉଵାଚ॥ ଅଦତ୍ତସ୍ଯ ଚ ସଂଭୂତିର୍ଯଥା ଭଵତି ମେ ଗୁରୋ
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଏହାକୁ ଅତି ସାଧାରଣ ଭାବି ଦାନ କରିନଥିଲ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶ୍ୱେତ କହିଲେ: ଗୁରୁଦେବ, ଯାହା ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତାହାର ଫଳ କିପରି ହୁଏ?
ଵସିଷ୍ଠ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପୃଚ୍ଛତଃ। ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ॥ ଅସ୍ତ୍ଯେକଂ କାରଣଂ ଯେନ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ହେ ବଶିଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ଏହା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ କାରଣ ଅଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର କଥ୍ଯମାନଂ ମଯା ତଵ। ଆସୀଦ୍ରାଜା ପୁରା କଲ୍ପେ ଵିନୀତାଶ୍ଵେତି କୀର୍ତିତଃ
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ବିନୀତାଶ୍ୱ ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା।
ସ ଚାଶ୍ଵମେଧମାରେଭେ ଯଜ୍ଞଂ କର୍ତୁଂ ଵରଂ ନୃପଃ। ଯଜନାଂତେ ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତଂ ଗୋଽଶ୍ଵାଦି ଯାଚିତମ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା ଚାହିଲେ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଦାନ କଲେ।
ନାନ୍ନଂ ଦତ୍ତଂ ତେନ କିଂଚିତ୍ସ୍ଵଲ୍ପଂ ମତ୍ଵା ଯଥା ତ୍ଵଯା। ତତଃ କାଲେନ ମହତା ମୃତୋଽସୌ ଜାହ୍ନଵୀ ତଟେ
କିନ୍ତୁ ସେ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ କିଛି ଦେଲେନାହିଁ, ତୁମେ ଯେପରି ଏହାକୁ ଅଳ୍ପ ଭାବି ଦେଇନଥିଲ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଲେନାହିଁ। ବହୁଦିନ ପରେ, ସେ ଜାହ୍ନବୀ ତଟରେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଲେ।
ମାଯାପୁର୍ଯାଂ ଵିନୀତାଶ୍ଵଃ ସାର୍ଵଭୌମୋଽଭଵନ୍ନୃପଃ। ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ ଗତଵାନ୍ସୋଽପି ଯଥା ରାଜା ଭଵାନ୍ପ୍ରଭୋ
ମାୟାପୁରୀରେ ବିନୀତାଶ୍ୱ ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ହେଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଅସାଵପି କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟ ଏଵମେଵାଗତୋଽଭଵତ୍। ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ନଦୀତୀରେ ଗଂଗାଯାଂ ନୀଲପର୍ଵତେ
କିନ୍ତୁ ସେ ମଧ୍ୟ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଏହିପରି ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ, ଗଙ୍ଗା ତଟରେ, ନୀଳପର୍ବତ ଉପରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଣେନ ଭାସ୍ଵତା ଦେଵଵନ୍ନୃପ। ଦଦର୍ଶ ତତ୍ସ୍ଵକଂ ଦେହଂ ତଥା ସ୍ଵଂ ଚ ପୁରୋହିତମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଭଳି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଦେବତାଙ୍କ ଭଳି ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଓ ନିଜ ପୁରୋହିତକୁ ଦେଖିଲେ।
ହୋତାରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ନାମ ଯଜଂତଂ ଜାହ୍ନଵୀ ତଟେ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽସାଵପି ପୁନଃ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛଦିଦ୍ଵଜୋତ୍ତମମ୍
ସେ ହୋତା ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଜାହ୍ନବୀ ତଟରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
କ୍ଷୁଧାଯାଃ କାରଣଂ ରାଜନ୍ସ ହୋତା ତମୁଵାଚ ହ। ତିଲଧେନୁଂ ଚ ଵୈ ରାଜନ୍ଘୃତଧେନୁଂ ଚ ସତ୍ତମ
ହେ ରାଜନ୍, ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କୁ ଭୋକର କାରଣ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତିଳ ଦେଇ ଗାଈ ଓ ଘୃତ ଦେଇ ଗାଈ ଦାନ କର।'