ଯଦି ଭୌମୋ ରଵିସୁତୋ ଭାସ୍କରୋ ରାହୁଣା ସହ। କେତୁଶ୍ଚ ମୂର୍ଧ୍ନି ତିଷ୍ଠଂତି ରୌଦ୍ରାଃ ପୀଡାକରା ଗ୍ରହାଃ
ଯଦି ଭୌମ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରାହୁ ଓ କେତୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଥାଆନ୍ତି, ଏହି କ୍ରୂର ଗ୍ରହମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅନେନ କୃତମାତ୍ରେଣ ସସୌଭାଗ୍ଯା ଭଵଂତି ହି। ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ରାଜନ୍ସଦାଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି କାମ ସଦା ଭକ୍ତି ସହ କରାଯାଏ, ରାଜା, ସେଠି ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ତସ୍ଯ ସାନୁଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଶାଂତିଂ ଯଚ୍ଛଂତି ନାନ୍ଯଥା। ଶନୈଶ୍ଚରଂ ରାହୁକେତୂ ଲୋହପାତ୍ରେଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଶନି, ରାହୁ ଓ କେତୁଙ୍କୁ ଲୋହା ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଲୋହେନ କାରଯେଚ୍ଚୈନାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦାପଯେତ୍। କୃଷ୍ଣଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ଦେଯମେତେଷାଂ ପ୍ରୀଣନାଯ ଵୈ
ଏହିମାନେ ଲୋହାରେ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କଳା ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ସୌଵର୍ଣାଂ ଗାଶ୍ଚ ଦାତଵ୍ଯାଃ ଶାଂତିଶ୍ରୀଵିଜଯେପ୍ସୁଭିଃ। ଵ୍ରତାଂତେ ସର୍ଵ ଏତେ ହି ଗ୍ରହାସ୍ସୌଵର୍ଣକା ନୃପ
ଶାନ୍ତି, ଶ୍ରୀ ଓ ବିଜୟ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସୁନାର ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହଙ୍କୁ ସୁନାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ଦାତଵ୍ଯାଃ ଶାଂତିମିଚ୍ଛଦ୍ଭିର୍ଵ୍ରତାଂତେ ଦ୍ଵିଜଭୋଜନମ୍। ଯଥାଶକ୍ତି ଦକ୍ଷିଣା ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରୀତଯେ ତଥା
ଶାନ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବ୍ରତ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ, ଗ୍ରହମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ।
ଅଲ୍ପାଯାସେନ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍। ଶଂକରାଜ୍ଜ୍ଞାନମନ୍ଵିଚ୍ଛେଦାରୋଗ୍ଯଂ ଭାସ୍କରାତ୍ତଥା୩୨୭ (ଜ୍ଞାନ)॥ ହୁତାଶନାଦ୍ଧନମିଚ୍ଛେଦ୍ଗତିମିଚ୍ଛେଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍ । (ଗତି)॥ ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯଂ ପିତାମହାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଜନ୍ତୁପ୍ରଶାଂତିଦମ୍
ନିମ୍ନ ଉଦ୍ୟମରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ। ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଆଶା କର, ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଆଶା କର।
ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ॥ ଯସ୍ତ୍ଵଯା କଥିତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଵନାଂ ତୁ ଫଲଂ ମହତ୍। ତଥାଯୁଷସ୍ସ୍ଵଲ୍ପତଯା ଅନ୍ଯୈଃ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞର କଥା କହିଲ, ଏହା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଥିଲେ ଏହି ଫଳ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଲ୍ଯାଯାସେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସଂଵତ୍ସରମୁପୋଷଜମ୍। ଭଵେତ୍ତନ୍ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥଯସ୍ଵ ମହାଫଲମ୍
ଅଳ୍ପ ଉଦ୍ୟମରେ ଏକ ବର୍ଷ ଉପବାସ କଲେ କେତେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ॥ ଇଦମର୍ଥଂ ମହାରାଜ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ମହାଯଶାଃ। ଵସିଷ୍ଠଂ ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ପ୍ରଶ୍ନଂ କ୍ଷୁଧଯା ପୀଡିତୋ ଭୃଶମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ମହାରାଜ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏକଦିନ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା, ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ।
ଆସୀଦିଲାଵୃତେ ଵର୍ଷେ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ମହାବଲଃ। ସ ମହୀଂ ସକଲାଂ ଜିଗ୍ଯେ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ସପତ୍ତନାମ୍
ଇଲାବୃତ ଦେଶରେ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ସମସ୍ତ ସହର ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଆସୀତ୍ତସ୍ଯ ପୁରୋହିତଃ। ସ କଦାଚିନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଜିତ୍ଵା ପରମଧାର୍ମିକଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଥିଲେ। ଏକଦିନ ଏହି ରାଜା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି ଓ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମୀ ହୋଇ, ...
ପୁରୋହିତମୁଵାଚେଦଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଜପତାଂ ଵରମ୍। ଶ୍ଵେତ ଉଵାଚ॥ ଭଗଵନ୍ନଶ୍ଵମେଧାନାଂ ସହସ୍ରଂ କର୍ତୁମୁତ୍ସହେ
ଶ୍ୱେତ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭଗବନ୍ତ, ମୁଁ ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିବି।"
ସୁଵର୍ଣରୂପ୍ଯରତ୍ନାନାଂ ଦାନଂ କର୍ତୁଂ ଦ୍ଵିଜାତିଷୁ। ପୃଥିଵ୍ଯାମନ୍ନଦାନଂ ତୁ ଦାତୁନ୍ନେଚ୍ଛାମି ଵୈ ଗୁରୋ
ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ମଣିମୁକ୍ତା ଦାନ କରିପାରିବି, କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଦେବ, ମୁଁ ମାଟିର ଅନ୍ନ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେନି।
ନାନ୍ନେନ କିଂଚିଦ୍ଦତ୍ତେନ ଦତ୍ତେ ହୋମ୍ନି ଦ୍ଵିଜେ ପ୍ରଭୋ। ନ କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତ୍ଵିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ଦତ୍ତଂ ତତ୍କଦାଚନ
ଯଦି ଜାଣିଛି ଯେ କିଛି ବସ୍ତୁ ନିଜର ନୁହେଁ, ତେବେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା କିଛି ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରମଲଂକାରଂ ଗ୍ରାମାଂଶ୍ଚ ନଗରାଣି ଚ। ଅଦଦାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋଽସୌ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ମହାଯଶାଃ
ଶ୍ୱେତ ରାଜା, ଯିଏ ବଡ଼ ଯଶସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଲାଲ ଜମା, ଗହଣା, ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଦାନ କରିଥିଲେ।
ନାନ୍ନଂ ଜଲଂ ତେନ ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତମାସୀତ୍କଦାଚନ। ତତୋଽଶ୍ଵମେଧୈର୍ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଵାସୌ ନୃପସତ୍ତମ
ସେ ରାଜା କେବେ ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ପାଣି ଦାନ କରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବହୁତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତଃ ପୁଣ୍ଯଜିତଂ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵାର୍ବୁଦତ୍ରଯମ୍। ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ସଲୋକତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତଃ
ତିନି ଅର୍ବୁଦ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଗହଣା ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ନୃତ୍ଯଂତ୍ଯପ୍ସରସସ୍ତତ୍ର ଗାଯଂତେ ସିଦ୍ଧଯୋଷିତଃ। ତୁଂବୁରୁର୍ନାରଦସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵାଵପ୍ଯନୁଗତୌ ସଦା
ସେଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ସିଦ୍ଧ ଯୌବନାମାନେ ଗୀତ ଗାନ୍ତି, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ନାରଦ ସେଠି ସବୁବେଳେ ଅଛନ୍ତି।
ଅଗାଯେତାଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୌ ମୁନଯଶ୍ଚ ତପୋନ୍ଵିତାଃ। ଵେଦୋକ୍ତମଂତ୍ରୈଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଅନେକକ୍ରତୁଯାଜିନମ୍
ସେ ଦୁଇ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ଋଷି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀ ମୁନିମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵିଭଵଯୁକ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କ୍ଷୁଧାଯା ପୀଡ୍ଯତେ ଦେହଂ ତୃଷ୍ଣଯା ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଏପରି ଅନେକ ଧନ-ସମ୍ପତି ଥିବା ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଦେହ ତଥାପି ଭୋକ ଓ ବିଶେଷ କରି ପିପାସାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲା।
ସ ତଯା ପୀଡ୍ଯମାନସ୍ତୁ କ୍ଷୁଧଯା ରାଜସତ୍ତମଃ॥ ଵିମାନେନାପ୍ଯସୌ ସ୍ଵର୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଗାଦୃକ୍ଷପର୍ଵତମ୍
ସେ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କର ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ଋକ୍ଷ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
ଯତ୍ରାତ୍ମମୂର୍ତିସ୍ତତ୍ରାଗାତ୍ପୁରା ଦଗ୍ଧା ମହାଵନେ। ତତ୍ରାସ୍ଥୀନି ସ୍ଵଯଂ ଗୃହ୍ଯ ଲିହନ୍ନାସ୍ତେ ସ ପାର୍ଥିଵଃ
ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ପୂର୍ବରୁ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୁଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ସେଠାରେ ରାଜା ନିଜ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇ ଚୁଷିବାକୁ ବସିଥିଲେ।
ପୁନର୍ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଯଯୌ ନାକଂ ନରାଧିପଃ। ଅଥ କାଲେନ ମହତା ସ ରାଜା ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ପୁଣି ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବହୁତ ଦିନ ପରେ, ସେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ରାଜା—
ସ୍ଵାନ୍ଯସ୍ଥୀନି ଲିହନ୍ଦୃଷ୍ଟୋ ଵସିଷ୍ଠେନ ପୁରୋଧସା। ଉକ୍ତଶ୍ଚ କିନ୍ନୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵାସ୍ଥିଭକ୍ଷୋ ନରାଧିପ
ନିଜ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁଷୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ବଶିଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, "ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମେ କାହିଁକି ନିଜ ଅସ୍ଥି ଖାଉଛ?"
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ରାଜା ଵସିଷ୍ଠେନ ମହର୍ଷିଣା। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଚେଦଂ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜାଥ ତଂ ମୁନିମ୍
ଏପରି ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚାରାଯିବା ପରେ, ରାଜା ଶ୍ୱେତ ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଭଗଵଂସ୍ତୃଟ୍କ୍ଷୁଧାର୍ତୋହମନ୍ନଦାନଂ ପୁରା ମଯା। ନ ଦତ୍ତଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ତେନ ମାଂ କ୍ଷୁତ୍ପ୍ରବାଧତେ
"ଭଗବନ୍ତ, ମୁଁ ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ପୀଡ଼ିତ, ପୂର୍ବେ ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରିନଥିଲି, ଏହିଠାରୁ ମୋତେ ଭୋକ ବେଶି ପୀଡ଼ିଉଛି।"
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରାଜା ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିପୁଂଗଵଃ। ଉଵାଚ ତଂ ନୃପଂ ଭୂଯୋ ଵାକ୍ଯମେତନ୍ମହାମୁନିଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବଶିଷ୍ଠ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ପୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ—
କିଂ ତେ କରୋମି ରାଜେଂଦ୍ର କ୍ଷୁଧିତସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ। ଵସ୍ତୁ କସ୍ଯାପି କିଂଚିଦ୍ଧି ନାଽଦତ୍ତମୁପତିଷ୍ଠତି1.34.
"ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମେ ଭୋକା ଥିବାବେଳେ ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି? ଯାହା କେହି ଦାନ କରିନାହାଁନ୍ତି, ତାହା କେବେ ଉପକାର କରେନାହିଁ।"
ରତ୍ନହେମପ୍ରଦାନେନ ଭୋଗଵାନ୍ଜାଯତେ ନରଃ। ଅନ୍ନଦାନପ୍ରଦାନେନ ସର୍ଵକାମୈଃ ପ୍ରଦୀପିତଃ
ମଣି, ସୁନା ଦାନ କଲେ ଲୋକ ଭୋଗବାନ୍ ହୁଏ, ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।