ଏଵଂ ଜଲ୍ପଂତି ଵିବୁଧା ମନସା ଚିଂତଯଂତି ଚ। ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଚ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ନୃପ
ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ଏବଂ କହନ୍ତି—‘କେବେ ଆମେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ଦେଖିପାରିବୁ, ହେ ରାଜା?’
ଏଵଂ ତେ ଵିଧିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ମଯାଯଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ଦେଵଗଂଧର୍ଵଯକ୍ଷାଣାଂ ସର୍ଵଦା ଦୁର୍ଲଭୋ ହ୍ଯସୌ
ଏଭଳି ନିୟମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ପାଇବାକୁ ସଦା ଦୁର୍ଲଭ।
ଏଵଂ ଯୋ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵେନ ଯଶ୍ଚ ପଶ୍ଯତି ମଂଡଲମ୍। ଯଶ୍ଚେମଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ମୁକ୍ତା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ମଣ୍ଡଳ ଦେଖେ ଏବଂ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରହସ୍ଯମିଦମୁତ୍ତମମ୍। ଯେନ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧୃତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଶ୍ଚାପି ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପାଇଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ଗ୍ରହାସ୍ସଦା ସୌମ୍ଯା ଜାଯଂତେ ଯେନ ପାର୍ଥିଵ। ଆଦିତ୍ଯଵାରଂ ହସ୍ତେନ ପୂର୍ଵମାଦାଯ ଭକ୍ତିତଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ସଦା ଶୁଭ ହୁଏ, ହେ ରାଜା; ରବିବାର ଦିନ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ହାତରେ ନେବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତୈକେନ କ୍ଷିପେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ସପ୍ତ ଚ ସଂଖ୍ଯଯା। ତତସ୍ତୁ ସପ୍ତମେ ପୂର୍ଣେ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ଏକ ଭକ୍ତ ଏପରି ସାତଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ; ସପ୍ତମ ଦିନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ଚୈଵ ସୌଵର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଯତ୍ନେନ ମାନଵଃ। ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ଛତ୍ରିକାଂ ପାଦୁକେ ତଥା
ମଣିଷ୍ଯ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସୁନାର ଆଦିତ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଲାଲ କପଡ଼ା ଦୁଇଟି ଦେଇ, ଛତା ଓ ପାଦୁକା ସହିତ ଢାକିବା ଉଚିତ।
ଉପାନହୌ ଚ ଦାତଵ୍ଯେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତାମ୍ରଭାଜନେ। ଘୃତେନ ସ୍ନପନଂ କୃତ୍ଵା ସଂପୂର୍ଣାଂଗ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ଉପାନହ (ଜୁତା) ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଘିଅ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଗ ସହିତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦାପଯେତ୍କୃତ୍ଯଵିଦୁଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଶେଷତଃ। ଏଵଂ କୃତୌ ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଭଵେଦାରୋଗ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି ଦେବା ଉଚିତ; ଏଭଳି କଲେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଳେ।
ଦ୍ରଵ୍ଯସଂପତ୍ସମଗ୍ରାପ୍ତିରିତି ପୌରାଣିକୀ କ୍ରିଯା। ଅଵିସଂଵାଦିନୀ ଚେଯଂ ଶାଂତି ପୁଷ୍ଟିପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ—ଏହି ପୌରାଣିକ କ୍ରିୟା ଅବିଫଳ, ଏହା ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।
ତଦ୍ଵଚ୍ଚିତ୍ରାସୁ ସଂଗୃହ୍ଯ ସୋମଵାରଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ। ରାତ୍ରିଭକ୍ଷଃ କ୍ଷିପେଦଷ୍ଟୌ ସୋମଵାରାନ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହିପରି ଚିତ୍ରିତ ପାତ୍ରରେ ସମଗ୍ରୀ ରଖି, ସୋମବାର ଦିନ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ରାତିରେ ଖାଇନାହିଁ, ସତର୍କତା ସହିତ ଏଠି ଆଠଟି ସୋମବାର ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଭୋଜ୍ଯା ଯଥାଶକ୍ତି ଵିଚକ୍ଷଣାଃ। ନଵମେ ତୁ ତତଃ ପୂର୍ଣେ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ନବମ ସମାପ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ତତଃ ସୋମଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍। କାଂସ୍ଯଭାଜନସଂସ୍ଥଂ ତୁ କ୍ଷୀରସଂପୂରିତଂ ତତଃ
ତାପରେ ଜୋଡ଼ା କପଡ଼ା ଦେଇ, କାଂସାର ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଭରି ସେଠି ସୋମକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵଚ୍ଛତ୍ରଂ ପାଦୁକେ ଚ ତଥୋପାନତ୍ସମନ୍ଵିତମ୍। ସଂପୂର୍ଣାଂଗାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଶେଷତଃ
ଏହିପରି ଛତା, ପାଦୁକା ଓ ଉପାନହ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଗ ଥିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି ଦେବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵାତ୍ଯାମଂଗାରକଂ ପୂଜ୍ଯ କ୍ଷପଯେନ୍ନକ୍ତଭୋଜନୈଃ। ଅଷ୍ଟାଵେଵଂ ଚ ଯାଵଚ୍ଚ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ସ୍ୱାତି ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ଅଙ୍ଗାରକ ଗ୍ରହଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ରାତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଆଠ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରି, ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର।
ଅଂଗାରକଂ ଚ ସୌଵର୍ଣଂ ସ୍ଥାପିତଂ ତାମ୍ରଭାଜନେ। ଦାପଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯାଥ ସଂପୂର୍ଣାଂଗାଯ ଚୈଵ ହି
ସୁନାରେ ତିଆରି ଥିବା ଅଙ୍ଗାରକଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରାନୁକ୍ରମେଣୈଵ କ୍ଷିପେନ୍ନକ୍ତାନି ସପ୍ତ ଵୈ। ଅଷ୍ଟମେ ତୁ କ୍ରମାତ୍ଖେଟାନ୍ସୌଵର୍ଣାନ୍ଦାପଯେଦ୍ବୁଧଃ
ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁସାରେ ସାତ ଦିନ ରାତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଆଠମ ଦିନରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ଗ୍ରହମାନେକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ କୁର୍ଵୀତ ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଵିଧାନତଃ। ଏଵଂ କୃତେ ଭଵେଦ୍ଯଦ୍ଵୈ ତନ୍ନିବୋଧ ନରାଧିପ
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଏହା ଜାଣ, ରାଜା।
ଅସୌମ୍ଯାଶ୍ଚ ଗ୍ରହାସ୍ସର୍ଵେ ସୌମ୍ଯରୂପା ଭଵଂତି ଚ॥ ସର୍ଵେ ରୋଗା ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ତୁଷ୍ଟିମାଯାନ୍ତି ଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଗ୍ରହ ଶୁଭ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ନ ଵିରୁନ୍ଧନ୍ତି ତଂ ନାଗାଃ ପିତରସ୍ତର୍ପିତାସ୍ତଥା। ଦୁସ୍ସ୍ଵପ୍ନନାଶୋ ଭଵତି ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପଠତାଂ ତଥା
ସାପମାନେ ତାଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରନ୍ତିନାହିଁ, ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଶୁଣନ୍ତି ଓ ପଢନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଯଦି ଭୌମୋ ରଵିସୁତୋ ଭାସ୍କରୋ ରାହୁଣା ସହ। କେତୁଶ୍ଚ ମୂର୍ଧ୍ନି ତିଷ୍ଠଂତି ରୌଦ୍ରାଃ ପୀଡାକରା ଗ୍ରହାଃ
ଯଦି ଭୌମ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରାହୁ ଓ କେତୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଥାଆନ୍ତି, ଏହି କ୍ରୂର ଗ୍ରହମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅନେନ କୃତମାତ୍ରେଣ ସସୌଭାଗ୍ଯା ଭଵଂତି ହି। ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ରାଜନ୍ସଦାଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି କାମ ସଦା ଭକ୍ତି ସହ କରାଯାଏ, ରାଜା, ସେଠି ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ତସ୍ଯ ସାନୁଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଶାଂତିଂ ଯଚ୍ଛଂତି ନାନ୍ଯଥା। ଶନୈଶ୍ଚରଂ ରାହୁକେତୂ ଲୋହପାତ୍ରେଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଶନି, ରାହୁ ଓ କେତୁଙ୍କୁ ଲୋହା ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଲୋହେନ କାରଯେଚ୍ଚୈନାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦାପଯେତ୍। କୃଷ୍ଣଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ଦେଯମେତେଷାଂ ପ୍ରୀଣନାଯ ଵୈ
ଏହିମାନେ ଲୋହାରେ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କଳା ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ସୌଵର୍ଣାଂ ଗାଶ୍ଚ ଦାତଵ୍ଯାଃ ଶାଂତିଶ୍ରୀଵିଜଯେପ୍ସୁଭିଃ। ଵ୍ରତାଂତେ ସର୍ଵ ଏତେ ହି ଗ୍ରହାସ୍ସୌଵର୍ଣକା ନୃପ
ଶାନ୍ତି, ଶ୍ରୀ ଓ ବିଜୟ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସୁନାର ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହଙ୍କୁ ସୁନାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ଦାତଵ୍ଯାଃ ଶାଂତିମିଚ୍ଛଦ୍ଭିର୍ଵ୍ରତାଂତେ ଦ୍ଵିଜଭୋଜନମ୍। ଯଥାଶକ୍ତି ଦକ୍ଷିଣା ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରୀତଯେ ତଥା
ଶାନ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବ୍ରତ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ, ଗ୍ରହମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ।
ଅଲ୍ପାଯାସେନ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍। ଶଂକରାଜ୍ଜ୍ଞାନମନ୍ଵିଚ୍ଛେଦାରୋଗ୍ଯଂ ଭାସ୍କରାତ୍ତଥା୩୨୭ (ଜ୍ଞାନ)॥ ହୁତାଶନାଦ୍ଧନମିଚ୍ଛେଦ୍ଗତିମିଚ୍ଛେଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍ । (ଗତି)॥ ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯଂ ପିତାମହାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଜନ୍ତୁପ୍ରଶାଂତିଦମ୍
ନିମ୍ନ ଉଦ୍ୟମରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ। ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଆଶା କର, ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଆଶା କର।
ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ॥ ଯସ୍ତ୍ଵଯା କଥିତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଵନାଂ ତୁ ଫଲଂ ମହତ୍। ତଥାଯୁଷସ୍ସ୍ଵଲ୍ପତଯା ଅନ୍ଯୈଃ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞର କଥା କହିଲ, ଏହା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଥିଲେ ଏହି ଫଳ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଲ୍ଯାଯାସେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସଂଵତ୍ସରମୁପୋଷଜମ୍। ଭଵେତ୍ତନ୍ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥଯସ୍ଵ ମହାଫଲମ୍
ଅଳ୍ପ ଉଦ୍ୟମରେ ଏକ ବର୍ଷ ଉପବାସ କଲେ କେତେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ॥ ଇଦମର୍ଥଂ ମହାରାଜ ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ମହାଯଶାଃ। ଵସିଷ୍ଠଂ ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ପ୍ରଶ୍ନଂ କ୍ଷୁଧଯା ପୀଡିତୋ ଭୃଶମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ମହାରାଜ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏକଦିନ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା, ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ।