ତିସୃଭିସ୍ତୁ ଵ୍ଯାହୃତିଭିର୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ। ହୋମାଂତେ ଦୀକ୍ଷିତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦାପଯେଦ୍ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣାମ୍
ତିନିଟି ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ରରେ, ଦେବଦେବଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ହୋମ ଶେଷରେ, ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ୍।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵଯାନଶକଟହେମଧାନ୍ଯାଦିକଂ ନୃପ। ଦାପଯେଦ୍ଗୁରଵେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ମଧ୍ଯମେ ମଧ୍ଯମଂ ତଥା
ଓ ରାଜା, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ, ଯାନ, ଗଡ଼ି, ସୁନା, ଧାନ୍ୟ ଓ ଏହା ଭଳି ଦ୍ରବ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଜଣେ ଜଣେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଦାପଯେଦପରେ ଯୁଗ୍ମଂ ସହିରଣ୍ଯଂ ତୁ ତଦ୍ଗୁରୋଃ। ଏଵଂ କୃତେ ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ମହତ୍ସଂଜାଯତେ ତଥା
ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଇଟି ସହିତ ସୁନା ଦେଇ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି କରିଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ତନ୍ନ ଶକ୍ଯଂ ନିଗଦିତୁମପି ଵର୍ଷଶତୈରପି। ଦୀକ୍ଷିତୋଥ ପୁରା ଭୂତ୍ଵା ପାଦ୍ମଂ ଵୈ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଯଦି
ସେହି ପୁଣ୍ୟକୁ ଶତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଦୀକ୍ଷିତ ହେଇ ପାଦ୍ମ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ,
ତେନ ଵେଦାଃ ପୁରାଣାନି ସର୍ଵମଂତ୍ରାସ୍ସସଂଗ୍ରହାଃ। ଜପ୍ତାସ୍ସ୍ଯୁଃ ପୁଷ୍କରେ ତୀର୍ଥେ ପ୍ରଯାଗେ ସିଂଧୁସାଗରେ
ତାହା ଦ୍ୱାରା ବେଦ, ପୁରାଣ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୁଷ୍କର, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପ୍ରୟାଗ ଓ ସିନ୍ଧୁ ସାଗରରେ ଜପ କରିବା ପରି ହୁଏ।
ଦେଵହ୍ରଦେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ। ଗ୍ରହଣେ ଵିଷୁଵେ ଚୈଵ ଯତ୍ଫଲଂ ଜପତାଂ ଭଵେତ୍
ଦେବହ୍ରଦ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିଶେଷ କରି ବାରାଣସୀରେ; ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ବିଷୁବ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଏଠାରେ ମିଳିଥାଏ।
ଫଲଂ ଶତଗୁଣଂ ତଚ୍ଚ ପୁଷ୍କରସ୍ଥଂ ପିତାମହମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵିଵିଧାନ୍କାମାନ୍କାମଯତେ ଯଦି
ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜଣେ ଲୋକ ଶତଗୁଣ ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଯଦି ଚାହାଁନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।
ପୂଜାଂ ଵୈଧାନିକୀଂ କୃତ୍ଵା ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯଃ ଶୃଣୋତି ଚ। ଦେଵା ଅପି ତପଃ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାଯଂତି ଚ ଵଦନ୍ତି ଚ
ଯିଏ ନିୟମିତ ପୂଜା କରି, ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି, ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ କହନ୍ତି—
କଦା ମେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଜନ୍ମ ସ୍ଯାଦିତି ପାର୍ଥିଵ। ଦୀକ୍ଷିତାଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯାମଃ ପାଦ୍ମଂ ଶ୍ରୋଷ୍ଯାମହେ କଦା
‘ହେ ରାଜା, କେବେ ଆମେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବୁ? କେବେ ଆମେ ଦୀକ୍ଷିତ ହେବୁ ଏବଂ ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଶୁଣିପାରିବୁ?’
ପାଦ୍ମଂ ତୁ ଷୋଡଶାତ୍ମାନଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଦେହେ କଦା ଵଯମ୍। ଯାସ୍ଯାମସ୍ତୁ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ଯଦ୍ଗତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ଭଵେତ୍1.34.
‘କେବେ ଆମେ ନିଜ ଦେହରେ ଷୋଡଶ ପଦ୍ମକୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ରୂପେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି, ସେଉଁଠି ଯିବୁ ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନି ଫେରି ଆସିବା ନାହିଁ?’
ଏଵଂ ଜଲ୍ପଂତି ଵିବୁଧା ମନସା ଚିଂତଯଂତି ଚ। ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଚ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ନୃପ
ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ଏବଂ କହନ୍ତି—‘କେବେ ଆମେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ଦେଖିପାରିବୁ, ହେ ରାଜା?’
ଏଵଂ ତେ ଵିଧିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ମଯାଯଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ଦେଵଗଂଧର୍ଵଯକ୍ଷାଣାଂ ସର୍ଵଦା ଦୁର୍ଲଭୋ ହ୍ଯସୌ
ଏଭଳି ନିୟମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ପାଇବାକୁ ସଦା ଦୁର୍ଲଭ।
ଏଵଂ ଯୋ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵେନ ଯଶ୍ଚ ପଶ୍ଯତି ମଂଡଲମ୍। ଯଶ୍ଚେମଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ମୁକ୍ତା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ମଣ୍ଡଳ ଦେଖେ ଏବଂ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରହସ୍ଯମିଦମୁତ୍ତମମ୍। ଯେନ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧୃତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଶ୍ଚାପି ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପାଇଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ଗ୍ରହାସ୍ସଦା ସୌମ୍ଯା ଜାଯଂତେ ଯେନ ପାର୍ଥିଵ। ଆଦିତ୍ଯଵାରଂ ହସ୍ତେନ ପୂର୍ଵମାଦାଯ ଭକ୍ତିତଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ସଦା ଶୁଭ ହୁଏ, ହେ ରାଜା; ରବିବାର ଦିନ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ହାତରେ ନେବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତୈକେନ କ୍ଷିପେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ସପ୍ତ ଚ ସଂଖ୍ଯଯା। ତତସ୍ତୁ ସପ୍ତମେ ପୂର୍ଣେ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ଏକ ଭକ୍ତ ଏପରି ସାତଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ; ସପ୍ତମ ଦିନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ଚୈଵ ସୌଵର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଯତ୍ନେନ ମାନଵଃ। ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ଛତ୍ରିକାଂ ପାଦୁକେ ତଥା
ମଣିଷ୍ଯ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସୁନାର ଆଦିତ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଲାଲ କପଡ଼ା ଦୁଇଟି ଦେଇ, ଛତା ଓ ପାଦୁକା ସହିତ ଢାକିବା ଉଚିତ।
ଉପାନହୌ ଚ ଦାତଵ୍ଯେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତାମ୍ରଭାଜନେ। ଘୃତେନ ସ୍ନପନଂ କୃତ୍ଵା ସଂପୂର୍ଣାଂଗ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ଉପାନହ (ଜୁତା) ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଘିଅ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଗ ସହିତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦାପଯେତ୍କୃତ୍ଯଵିଦୁଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଶେଷତଃ। ଏଵଂ କୃତୌ ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଭଵେଦାରୋଗ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି ଦେବା ଉଚିତ; ଏଭଳି କଲେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଳେ।
ଦ୍ରଵ୍ଯସଂପତ୍ସମଗ୍ରାପ୍ତିରିତି ପୌରାଣିକୀ କ୍ରିଯା। ଅଵିସଂଵାଦିନୀ ଚେଯଂ ଶାଂତି ପୁଷ୍ଟିପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ—ଏହି ପୌରାଣିକ କ୍ରିୟା ଅବିଫଳ, ଏହା ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।
ତଦ୍ଵଚ୍ଚିତ୍ରାସୁ ସଂଗୃହ୍ଯ ସୋମଵାରଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ। ରାତ୍ରିଭକ୍ଷଃ କ୍ଷିପେଦଷ୍ଟୌ ସୋମଵାରାନ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହିପରି ଚିତ୍ରିତ ପାତ୍ରରେ ସମଗ୍ରୀ ରଖି, ସୋମବାର ଦିନ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ରାତିରେ ଖାଇନାହିଁ, ସତର୍କତା ସହିତ ଏଠି ଆଠଟି ସୋମବାର ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଭୋଜ୍ଯା ଯଥାଶକ୍ତି ଵିଚକ୍ଷଣାଃ। ନଵମେ ତୁ ତତଃ ପୂର୍ଣେ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ନବମ ସମାପ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ତତଃ ସୋମଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍। କାଂସ୍ଯଭାଜନସଂସ୍ଥଂ ତୁ କ୍ଷୀରସଂପୂରିତଂ ତତଃ
ତାପରେ ଜୋଡ଼ା କପଡ଼ା ଦେଇ, କାଂସାର ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଭରି ସେଠି ସୋମକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵଚ୍ଛତ୍ରଂ ପାଦୁକେ ଚ ତଥୋପାନତ୍ସମନ୍ଵିତମ୍। ସଂପୂର୍ଣାଂଗାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଶେଷତଃ
ଏହିପରି ଛତା, ପାଦୁକା ଓ ଉପାନହ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଗ ଥିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି ଦେବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵାତ୍ଯାମଂଗାରକଂ ପୂଜ୍ଯ କ୍ଷପଯେନ୍ନକ୍ତଭୋଜନୈଃ। ଅଷ୍ଟାଵେଵଂ ଚ ଯାଵଚ୍ଚ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ସ୍ୱାତି ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ଅଙ୍ଗାରକ ଗ୍ରହଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ରାତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଆଠ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରି, ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର।
ଅଂଗାରକଂ ଚ ସୌଵର୍ଣଂ ସ୍ଥାପିତଂ ତାମ୍ରଭାଜନେ। ଦାପଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯାଥ ସଂପୂର୍ଣାଂଗାଯ ଚୈଵ ହି
ସୁନାରେ ତିଆରି ଥିବା ଅଙ୍ଗାରକଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରାନୁକ୍ରମେଣୈଵ କ୍ଷିପେନ୍ନକ୍ତାନି ସପ୍ତ ଵୈ। ଅଷ୍ଟମେ ତୁ କ୍ରମାତ୍ଖେଟାନ୍ସୌଵର୍ଣାନ୍ଦାପଯେଦ୍ବୁଧଃ
ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁସାରେ ସାତ ଦିନ ରାତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଆଠମ ଦିନରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ଗ୍ରହମାନେକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ କୁର୍ଵୀତ ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଵିଧାନତଃ। ଏଵଂ କୃତେ ଭଵେଦ୍ଯଦ୍ଵୈ ତନ୍ନିବୋଧ ନରାଧିପ
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଏହା ଜାଣ, ରାଜା।
ଅସୌମ୍ଯାଶ୍ଚ ଗ୍ରହାସ୍ସର୍ଵେ ସୌମ୍ଯରୂପା ଭଵଂତି ଚ॥ ସର୍ଵେ ରୋଗା ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ତୁଷ୍ଟିମାଯାନ୍ତି ଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଗ୍ରହ ଶୁଭ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ନ ଵିରୁନ୍ଧନ୍ତି ତଂ ନାଗାଃ ପିତରସ୍ତର୍ପିତାସ୍ତଥା। ଦୁସ୍ସ୍ଵପ୍ନନାଶୋ ଭଵତି ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପଠତାଂ ତଥା
ସାପମାନେ ତାଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରନ୍ତିନାହିଁ, ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଶୁଣନ୍ତି ଓ ପଢନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।