ଦୁଷ୍ଟପ୍ରଧ୍ଵଂସନାଯାଲଂ ନୈର୍ଋତେନ ଵିଧୀଯତେ। ସ୍ନାପଯେଦ୍ଵାରୁଣେନାଶୁ ପାପନାଶାଯ ମାନଵଂ
ଖରାପ ଦୁଷ୍ଟତା ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ନୈରୃତ ବିଧି ହେଉଛି। ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବାରୁଣ କଳଶରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଶରୀରାରୋଗ୍ଯକାମଂ ତୁ ଵାଯଵ୍ଯେନାଭିଷେଚଯେତ୍। ଦ୍ରଵ୍ଯସଂପତ୍ତିକାମସ୍ଯ କୌବେରେଣ ଵିଧୀଯତେ
ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ବାୟୁ କଳଶରେ ଅଭିଷେକ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଅର୍ଥ ରାଶି ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ କୁବେର ବିଧି ହେଉଛି।
ରୌଦ୍ରେଣ ଜ୍ଞାନକାମସ୍ଯ ଲୋକପାଲଘଟାସ୍ତ୍ଵିମେ। ଏକୈକେନ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସର୍ଵଦୋଷଵିଵର୍ଜିତଃ
ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ରୂଦ୍ର କଳଶ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହି କଳଶଗୁଡିକ ହେଉଛି ଲୋକପାଳଙ୍କର। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳଶରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମସଦୃଶୋ ରାଜାସଦ୍ଯୋଽଥ ଵା ନରଃ। ଅଥଵା ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଯଥାସଂଖ୍ଯେନ ଲୋକପାନ୍
ଏହିପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ପରି ହୁଏ, କିମ୍ବା ତୁରନ୍ତ ଏକ ରାଜା ପରି ହୁଏ। ଅଥବା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯେତ୍ତୁ ସ୍ଵନାମ୍ନା ତୁ କୁଂଭୈରେଵ ଵିଧାନତଃ। ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵାଂସ୍ତୁ ଲୋକପାଲାନ୍ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ
ଯଥାବିଧି କଳଶରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ, ଲୋକପାଳମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ, ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ପଶ୍ଚାତ୍ପରୀକ୍ଷିତାନ୍ଶିଷ୍ଯାନ୍ବଦ୍ଧନେତ୍ରାନ୍ପ୍ରଵେଶଯେତ୍। ଦଗ୍ଧ୍ଵାଗ୍ନେଯ୍ଯା ଧାରଣଯା ଵାଯୁନା ଵିଧୁନେତ୍ତତଃ
ପରେ ଯାଞ୍ଚିତ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଧି ଭିତରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ୍। ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା କିମ୍ବା ବାୟୁରେ ଝାଡି ଦେଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସୋମେନାପ୍ଯାଯିତାନ୍କୃତ୍ଵା ଶ୍ରାଵଯେତ୍ସମଯାଂସ୍ତତଃ। ନ ନିଂଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଦେଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମେଵ ଚ
ସୋମରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ପରେ ସମୟ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇଂଦ୍ରମାଦିତ୍ଯମଗ୍ନିଂ ଚ ଲୋକପାଲାନ୍ଗ୍ରହାଂସ୍ତଥା॥ ଗୁରୁଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵାପି ମୁନୀଂଦ୍ରଂ ପୂର୍ଵଦୀକ୍ଷିତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଲୋକପାଳ, ଗ୍ରହମାନେ; ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଦୀକ୍ଷିତ ମୁନିନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ତୁ ସମଯାନ୍ଶ୍ରାଵ୍ଯ ପଶ୍ଚାଦ୍ଧୋମଂ ତୁ କାରଯେତ୍। ଊଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ସର୍ଵରୂପିଣେ ହୁଂଫଟ୍ସ୍ଵାହା
ଏଭଳି ଭାବେ ସମୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ପରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। 'ଓଁ, ଭଗବତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ରୂପରେ, ନମସ୍କାର, ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା'।
ଷୋଡଶାକ୍ଷରମଂତ୍ରେଣ ହୋମଯେଜ୍ଜ୍ଵଲିତେନଲେ। ଗର୍ଭାଧାନାଦିକାଃ ସର୍ଵା ଆହୁତୀସ୍ସଂପ୍ରଦାପଯେତ୍
ଷୋଡଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।
ତିସୃଭିସ୍ତୁ ଵ୍ଯାହୃତିଭିର୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ। ହୋମାଂତେ ଦୀକ୍ଷିତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦାପଯେଦ୍ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣାମ୍
ତିନିଟି ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ରରେ, ଦେବଦେବଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ହୋମ ଶେଷରେ, ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ୍।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵଯାନଶକଟହେମଧାନ୍ଯାଦିକଂ ନୃପ। ଦାପଯେଦ୍ଗୁରଵେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ମଧ୍ଯମେ ମଧ୍ଯମଂ ତଥା
ଓ ରାଜା, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ, ଯାନ, ଗଡ଼ି, ସୁନା, ଧାନ୍ୟ ଓ ଏହା ଭଳି ଦ୍ରବ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଜଣେ ଜଣେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଦାପଯେଦପରେ ଯୁଗ୍ମଂ ସହିରଣ୍ଯଂ ତୁ ତଦ୍ଗୁରୋଃ। ଏଵଂ କୃତେ ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ମହତ୍ସଂଜାଯତେ ତଥା
ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଇଟି ସହିତ ସୁନା ଦେଇ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି କରିଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ତନ୍ନ ଶକ୍ଯଂ ନିଗଦିତୁମପି ଵର୍ଷଶତୈରପି। ଦୀକ୍ଷିତୋଥ ପୁରା ଭୂତ୍ଵା ପାଦ୍ମଂ ଵୈ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଯଦି
ସେହି ପୁଣ୍ୟକୁ ଶତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଦୀକ୍ଷିତ ହେଇ ପାଦ୍ମ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ,
ତେନ ଵେଦାଃ ପୁରାଣାନି ସର୍ଵମଂତ୍ରାସ୍ସସଂଗ୍ରହାଃ। ଜପ୍ତାସ୍ସ୍ଯୁଃ ପୁଷ୍କରେ ତୀର୍ଥେ ପ୍ରଯାଗେ ସିଂଧୁସାଗରେ
ତାହା ଦ୍ୱାରା ବେଦ, ପୁରାଣ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୁଷ୍କର, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପ୍ରୟାଗ ଓ ସିନ୍ଧୁ ସାଗରରେ ଜପ କରିବା ପରି ହୁଏ।
ଦେଵହ୍ରଦେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ। ଗ୍ରହଣେ ଵିଷୁଵେ ଚୈଵ ଯତ୍ଫଲଂ ଜପତାଂ ଭଵେତ୍
ଦେବହ୍ରଦ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିଶେଷ କରି ବାରାଣସୀରେ; ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ବିଷୁବ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଏଠାରେ ମିଳିଥାଏ।
ଫଲଂ ଶତଗୁଣଂ ତଚ୍ଚ ପୁଷ୍କରସ୍ଥଂ ପିତାମହମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵିଵିଧାନ୍କାମାନ୍କାମଯତେ ଯଦି
ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜଣେ ଲୋକ ଶତଗୁଣ ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଯଦି ଚାହାଁନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।
ପୂଜାଂ ଵୈଧାନିକୀଂ କୃତ୍ଵା ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯଃ ଶୃଣୋତି ଚ। ଦେଵା ଅପି ତପଃ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାଯଂତି ଚ ଵଦନ୍ତି ଚ
ଯିଏ ନିୟମିତ ପୂଜା କରି, ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି, ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ କହନ୍ତି—
କଦା ମେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଜନ୍ମ ସ୍ଯାଦିତି ପାର୍ଥିଵ। ଦୀକ୍ଷିତାଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯାମଃ ପାଦ୍ମଂ ଶ୍ରୋଷ୍ଯାମହେ କଦା
‘ହେ ରାଜା, କେବେ ଆମେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବୁ? କେବେ ଆମେ ଦୀକ୍ଷିତ ହେବୁ ଏବଂ ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଶୁଣିପାରିବୁ?’
ପାଦ୍ମଂ ତୁ ଷୋଡଶାତ୍ମାନଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଦେହେ କଦା ଵଯମ୍। ଯାସ୍ଯାମସ୍ତୁ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ଯଦ୍ଗତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ଭଵେତ୍1.34.
‘କେବେ ଆମେ ନିଜ ଦେହରେ ଷୋଡଶ ପଦ୍ମକୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ରୂପେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି, ସେଉଁଠି ଯିବୁ ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନି ଫେରି ଆସିବା ନାହିଁ?’
ଏଵଂ ଜଲ୍ପଂତି ଵିବୁଧା ମନସା ଚିଂତଯଂତି ଚ। ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଚ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ନୃପ
ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ଏବଂ କହନ୍ତି—‘କେବେ ଆମେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ଦେଖିପାରିବୁ, ହେ ରାଜା?’
ଏଵଂ ତେ ଵିଧିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ମଯାଯଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ଦେଵଗଂଧର୍ଵଯକ୍ଷାଣାଂ ସର୍ଵଦା ଦୁର୍ଲଭୋ ହ୍ଯସୌ
ଏଭଳି ନିୟମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ପାଇବାକୁ ସଦା ଦୁର୍ଲଭ।
ଏଵଂ ଯୋ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵେନ ଯଶ୍ଚ ପଶ୍ଯତି ମଂଡଲମ୍। ଯଶ୍ଚେମଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ମୁକ୍ତା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ମଣ୍ଡଳ ଦେଖେ ଏବଂ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରହସ୍ଯମିଦମୁତ୍ତମମ୍। ଯେନ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧୃତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଶ୍ଚାପି ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପାଇଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ଗ୍ରହାସ୍ସଦା ସୌମ୍ଯା ଜାଯଂତେ ଯେନ ପାର୍ଥିଵ। ଆଦିତ୍ଯଵାରଂ ହସ୍ତେନ ପୂର୍ଵମାଦାଯ ଭକ୍ତିତଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ସଦା ଶୁଭ ହୁଏ, ହେ ରାଜା; ରବିବାର ଦିନ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ହାତରେ ନେବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତୈକେନ କ୍ଷିପେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ସପ୍ତ ଚ ସଂଖ୍ଯଯା। ତତସ୍ତୁ ସପ୍ତମେ ପୂର୍ଣେ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ଏକ ଭକ୍ତ ଏପରି ସାତଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ; ସପ୍ତମ ଦିନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ଚୈଵ ସୌଵର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଯତ୍ନେନ ମାନଵଃ। ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ଛତ୍ରିକାଂ ପାଦୁକେ ତଥା
ମଣିଷ୍ଯ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସୁନାର ଆଦିତ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଲାଲ କପଡ଼ା ଦୁଇଟି ଦେଇ, ଛତା ଓ ପାଦୁକା ସହିତ ଢାକିବା ଉଚିତ।
ଉପାନହୌ ଚ ଦାତଵ୍ଯେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତାମ୍ରଭାଜନେ। ଘୃତେନ ସ୍ନପନଂ କୃତ୍ଵା ସଂପୂର୍ଣାଂଗ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ଉପାନହ (ଜୁତା) ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଘିଅ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଗ ସହିତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦାପଯେତ୍କୃତ୍ଯଵିଦୁଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଶେଷତଃ। ଏଵଂ କୃତୌ ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଭଵେଦାରୋଗ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି ଦେବା ଉଚିତ; ଏଭଳି କଲେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଳେ।
ଦ୍ରଵ୍ଯସଂପତ୍ସମଗ୍ରାପ୍ତିରିତି ପୌରାଣିକୀ କ୍ରିଯା। ଅଵିସଂଵାଦିନୀ ଚେଯଂ ଶାଂତି ପୁଷ୍ଟିପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ—ଏହି ପୌରାଣିକ କ୍ରିୟା ଅବିଫଳ, ଏହା ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।