ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମଥ ସ୍ନାତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵାଲଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ଗୁରୁଶ୍ଚ ମଂଡଲଂ ଭୂମୌ କଲ୍ପିତାଯାଂ ତୁ ଵର୍ତଯେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ସ୍ନାନ କରି ସେଉଁଠାରୁ ଦେଉଳକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଭୂମିରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ମଣ୍ଡଳକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବେ।
ଲକ୍ଷଣୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଭୂମିଂ ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ। ଷୋଡଶାରଂ ଲିଖେତ୍ପଦ୍ମଂ ନଵଧାରମଥାପି ଵା
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି, ଏକ ଷୋଡ଼ଶଦଳ ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ନବ ନାଳିଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟପତ୍ରମଥୋ ଵାପି ଲିଖିତ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଶଯେଦ୍ବୁଧଃ। ନେତ୍ରବଂଧଂ ତୁ କୁର୍ଵୀତ ସିତଵସ୍ତ୍ରେଣ ଯତ୍ନତଃ
କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କି ଦେଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ସାଧୁ ଭାବେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ଷୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଣାନୁକ୍ରମତଃ ଶିଷ୍ଯାନ୍ପୁଷ୍ପହସ୍ତାନ୍ପ୍ରଵେଶଯେତ୍। ନଵନାଭଂ ଯଦା କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡଲଂ ଵର୍ଣକୈର୍ବୁଧଃ
ଅକ୍ଷର ଅନୁକ୍ରମରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ହାତରେ ଫୁଲ ଧରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେତେବେଳେ ନବନାଳି ଯୁକ୍ତ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବେ, ସେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ଗୁଣ୍ଡିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବେ।
ଇଂଦ୍ରାଣୀପୂର୍ଵକଂ ଦେଵମିଂଦ୍ରମୈଂଦ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ପୂଜଯେତ୍। ଲୋକପାଲୈଃ ସମଂ ତଦ୍ଵଦଗ୍ନିଂ ସଂପୂଜଯେନ୍ନୃପ
ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀକୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦିଗପାଳମାନେ ସହିତ ଏହିପରି ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ରାଜନ।
ଦିଶି ଵହ୍ନେର୍ଯମଂ ଯାମ୍ଯାଂ ନୈଋତ୍ଯାଂ ଚୈଵ ନିର୍ଋତିମ୍। ଵରୁଣଂ ଵାରୁଣାଶାଯାଂ ଵାଯୁଂ ଵାଯଵ୍ଯଗୋଚରେ
ଅଗ୍ନିର ଦିଗରେ ଯମ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ନିରୃତି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଧନଦଂ ଚୋତ୍ତରେ ନ୍ଯସ୍ଯ ରୁଦ୍ରମୀଶାନଗୋଚରେ। କମଂଡଲୁଂ ପୂର୍ଵତୋ ହି ସ୍ରୁଚଂ ଵୈ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଧନଦା, ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କମଣ୍ଡଳୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ହୋମକୁସୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ହଂସଂ ଵୈ ପଶ୍ଚିମାଯାଂ ତୁ ଉତ୍ତରାଯାଂ ସ୍ରୁଵଂ ତଥା। ଆଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଚ ବ୍ରସୀଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ପାଦୁକେ ତଥା
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହଂସ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଚମଚ, ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଚପ୍ପଲ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵାଯଵ୍ଯାଂ ଯୋଗପଟ୍ଟଂ ଚ ଐଶାନ୍ଯାଂ ଚ ଗଲଂତିକାମ୍। ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତୁ ପୂର୍ଵତଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣେ ଚାପି ଶଂକରଃ
ବାୟୁବ୍ୟ ଦିଗରେ ଯୋଗପଟା, ଈଶାନ କୋଣରେ ମାଳା ରଖିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ତୁ ରଵିର୍ଦେଵ ଋଷଯଶ୍ଚୋତ୍ତରେ ତଥା। ମଧ୍ଯେ ସ୍ଵଯଂ ପଦ୍ମଜନ୍ମା ସାଵିତ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରବିଦେବଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଋଷିମାନେ, ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତରେ ଚୈଵ ଗାଯତ୍ରୀ ଦେଵୀ ପଦ୍ମଦଲେକ୍ଷଣା। ଋଗ୍ଵେଦଂ ପୂର୍ଵତୋ ନ୍ଯସ୍ଯ ଯଜୁର୍ଵେଦଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଋଗ୍ବେଦ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ସାମଵେଦଂ ଚ ଅଥର୍ଵଂ ଚୋତ୍ତରେ ତଥା। ଇତିହାସପୁରାଣାନିଚ୍ଛଂଦୋଜ୍ଯୌତିଷମେଵଚ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସାମବେଦ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଥର୍ବବେଦ; ଏହା ସହିତ ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଛନ୍ଦ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ମଧ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଚାନ୍ଯାନି ଇଂଦ୍ରାଦି ଦିକ୍ଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ପୂର୍ଵପତ୍ରେ ବଲଂ ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଦଲେ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦିଗରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦଳରେ ବଳଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ଚାନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ଵାସୁଦେଵମଥୋତ୍ତରେ। ପୂର୍ଵତୋ ଵାମଦେଵଂ ଚ ସଦ୍ଯୋଜାତଂ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ
ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଉତ୍ତର ଦଳରେ ବାସୁଦେବ; ପୂର୍ବ ଦଳରେ ବାମଦେବ, ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଈଶାନଂ ପଶ୍ଚିମେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ତତ୍ପୁରୁଷଂ ଚୋତ୍ତରେ ତଥା। ଅଘୋରସ୍ସର୍ଵତଃ ପୂଜ୍ଯ ଏଷା ପୂଜା ତୁ ମଂଡଲେ
ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ଈଶାନଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ଦଳରେ ତତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଅଘୋରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୂଜା କରିବା ଏହି ମଣ୍ଡଳର ପୂଜା।
ପୂର୍ଵତୋ ଭାସ୍କରଂ ପୂଜ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେନ ଦିଵାକରଂ। ପ୍ରଭାକରଂ ପଶ୍ଚିମେ ତୁ ଗ୍ରହରାଜମଥୋତ୍ତରେ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦିବାକରଙ୍କୁ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପ୍ରଭାକରଙ୍କୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗ୍ରହମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପୂଜ୍ଯ ଵିଧାନେନ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍। ଦିଙ୍ମଂଡଲେ ତୁ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଅଷ୍ଟୌ କୁଂଭାନ୍ଵିଧାନତଃ
ଏହିପରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ମଣ୍ଡଳର ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରି ଅଷ୍ଟ କଳଶ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଂ ତୁ କଲଶଂ ମଧ୍ଯେ ନଵମଂ ତତ୍ର କଲ୍ପଯେତ୍। ସ୍ନାପଯେନ୍ମୁକ୍ତିକାମଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵୈ ଘଟେନ ତୁ
ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କଳଶକୁ ନବମ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବ।
ଶ୍ରୀକାମଂ ଵୈଷ୍ଣଵେନେହ କଲଶେନ ତୁ ପାର୍ଥିଵ। ରାଜ୍ଯାର୍ଥିନଂ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଚ ଐଂଦ୍ରେଣ କଲଶେନ ତୁ
ଓ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଚାହିଁଥିବେ, ସେଠି ବୈଷ୍ଣବ କଳଶରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ଏଇଁଦ୍ର କଳଶରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ରଵ୍ଯପ୍ରତାପକାମଂ ତୁ ଆଗ୍ନେଯ ଘଟଵାରିଣା। ମୃତ୍ଯୁଂଜଯଵିଧାନାଯ ଯାମ୍ଯେନ ସ୍ନାପଯେନ୍ନରମ୍
ଅର୍ଥର ଶକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିୟ କଳଶର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିବା ଉପାୟ ପାଇଁ ଯାମ କଳଶରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଦୁଷ୍ଟପ୍ରଧ୍ଵଂସନାଯାଲଂ ନୈର୍ଋତେନ ଵିଧୀଯତେ। ସ୍ନାପଯେଦ୍ଵାରୁଣେନାଶୁ ପାପନାଶାଯ ମାନଵଂ
ଖରାପ ଦୁଷ୍ଟତା ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ନୈରୃତ ବିଧି ହେଉଛି। ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବାରୁଣ କଳଶରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଶରୀରାରୋଗ୍ଯକାମଂ ତୁ ଵାଯଵ୍ଯେନାଭିଷେଚଯେତ୍। ଦ୍ରଵ୍ଯସଂପତ୍ତିକାମସ୍ଯ କୌବେରେଣ ଵିଧୀଯତେ
ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ବାୟୁ କଳଶରେ ଅଭିଷେକ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଅର୍ଥ ରାଶି ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ କୁବେର ବିଧି ହେଉଛି।
ରୌଦ୍ରେଣ ଜ୍ଞାନକାମସ୍ଯ ଲୋକପାଲଘଟାସ୍ତ୍ଵିମେ। ଏକୈକେନ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସର୍ଵଦୋଷଵିଵର୍ଜିତଃ
ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ରୂଦ୍ର କଳଶ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହି କଳଶଗୁଡିକ ହେଉଛି ଲୋକପାଳଙ୍କର। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳଶରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମସଦୃଶୋ ରାଜାସଦ୍ଯୋଽଥ ଵା ନରଃ। ଅଥଵା ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଯଥାସଂଖ୍ଯେନ ଲୋକପାନ୍
ଏହିପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ପରି ହୁଏ, କିମ୍ବା ତୁରନ୍ତ ଏକ ରାଜା ପରି ହୁଏ। ଅଥବା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯେତ୍ତୁ ସ୍ଵନାମ୍ନା ତୁ କୁଂଭୈରେଵ ଵିଧାନତଃ। ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵାଂସ୍ତୁ ଲୋକପାଲାନ୍ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ
ଯଥାବିଧି କଳଶରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ, ଲୋକପାଳମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ, ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ପଶ୍ଚାତ୍ପରୀକ୍ଷିତାନ୍ଶିଷ୍ଯାନ୍ବଦ୍ଧନେତ୍ରାନ୍ପ୍ରଵେଶଯେତ୍। ଦଗ୍ଧ୍ଵାଗ୍ନେଯ୍ଯା ଧାରଣଯା ଵାଯୁନା ଵିଧୁନେତ୍ତତଃ
ପରେ ଯାଞ୍ଚିତ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଧି ଭିତରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ୍। ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା କିମ୍ବା ବାୟୁରେ ଝାଡି ଦେଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସୋମେନାପ୍ଯାଯିତାନ୍କୃତ୍ଵା ଶ୍ରାଵଯେତ୍ସମଯାଂସ୍ତତଃ। ନ ନିଂଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଦେଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମେଵ ଚ
ସୋମରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ପରେ ସମୟ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇଂଦ୍ରମାଦିତ୍ଯମଗ୍ନିଂ ଚ ଲୋକପାଲାନ୍ଗ୍ରହାଂସ୍ତଥା॥ ଗୁରୁଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵାପି ମୁନୀଂଦ୍ରଂ ପୂର୍ଵଦୀକ୍ଷିତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଲୋକପାଳ, ଗ୍ରହମାନେ; ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଦୀକ୍ଷିତ ମୁନିନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ତୁ ସମଯାନ୍ଶ୍ରାଵ୍ଯ ପଶ୍ଚାଦ୍ଧୋମଂ ତୁ କାରଯେତ୍। ଊଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ସର୍ଵରୂପିଣେ ହୁଂଫଟ୍ସ୍ଵାହା
ଏଭଳି ଭାବେ ସମୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ପରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। 'ଓଁ, ଭଗବତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ରୂପରେ, ନମସ୍କାର, ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା'।
ଷୋଡଶାକ୍ଷରମଂତ୍ରେଣ ହୋମଯେଜ୍ଜ୍ଵଲିତେନଲେ। ଗର୍ଭାଧାନାଦିକାଃ ସର୍ଵା ଆହୁତୀସ୍ସଂପ୍ରଦାପଯେତ୍
ଷୋଡଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।