ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତେ ଚୋତ୍ତ୍ଥାଯ ବଦ୍ଧପଦ୍ମାସନାସ୍ତୁ ତେ। ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ସହସ୍ରାରେ ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରୋପଵୀତକମ୍
ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ସେମାନେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସିବା ଉଚିତ; ସହସ୍ରଦଳ ପଦ୍ମରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଓ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଵେତମାଲ୍ଯାଂବରଧରଂ ଶ୍ଵେତଗଂଧାନୁଲେପନମ୍। ନିର୍ଗମ୍ଯ ଚ ବହିର୍ନଦ୍ଯାଂ କୁର୍ଯୁର୍ନିତ୍ଯମତନ୍ଦ୍ରିତାଃ
ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲେପନ କରି, ବାହାରେ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ସେମାନେ ନିତ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ କୁଷଳତାର ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷୋତ୍ଥମାଚାର୍ଯୋ ଦାପଯେଦ୍ଦନ୍ତଧାଵନମ୍। ତେ ଚ ତଂ ଭକ୍ଷଯେଯୁର୍ହି ନଦୀଂ ଗତ୍ଵା ସମୁଦ୍ରଗାମ୍
ଗୁରୁ ଦୁଧ ଥିବା ଗଛର ଦାନ୍ତମଞ୍ଜନ ଦେଇବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ଏହା ଚବାଇ ନଦୀକୁ, ଯାହା ସମୁଦ୍ରକୁ ବହେ, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଇତରଦ୍ଵା ତଟାକଂ ଵା ଗୃହେ ଵାପି ଵିଧାନତଃ। ତଦ୍ଭକ୍ଷଯେଯୁର୍ମଂତ୍ରେଣ ମଂତ୍ରିତଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଘରେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏହା ଚବାଇବା ଉଚିତ।
ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ମଂତ୍ରେଣ ସପ୍ତକୃତ୍ଵୋଭିମଂତ୍ରିତଂ। ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵେତି ଵୈ ଜପ୍ତ୍ଵା ଯୁଂଜାନେତି କରେ ନ୍ଯସେତ୍
‘ଆପୋହିଷ୍ଠ’ ମନ୍ତ୍ର ସାତଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପବିତ୍ର କରିବା; ‘ଦେବସ୍ୟ’ ବୋଲି ଜପି, ‘ଯୁଞ୍ଜାନେତି’ ବୋଲି ହାତରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଇରାଵତ୍ଯେତି ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମୋଦନେତି ଵୈ ମୁଖେ। ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା କ୍ଷିପେଦ୍ଦୂରଂ ପତିତଂ ଚ ନିରୀକ୍ଷଯେତ୍
‘ଇରାବତୀ’ ବୋଲି ଧୋଇ, ‘ବ୍ରହ୍ମୋଦନ’ ବୋଲି ମୁହଁରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚବାଇ ସେଠାକୁ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିବା ଓ କେଉଁଠି ପଡ଼ିଲା ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସମ୍ମୁଖଂ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଂ ଵାପି ଵିଦିଶଂ ଚାପି ଵା ଗତମ୍। ସଂମୁଖେ ଦେଵତାଲବ୍ଧିର୍ମଂତ୍ରସିଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଯଦି ସେଟି ସାମ୍ନା, ପୂର୍ବ ଦିଗ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଦିଗକୁ ପଡ଼େ, ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।
ପରାଙ୍ମୁଖେ ଦଂତକାଷ୍ଠେ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ପରାଙ୍ମୁଖାଃ। ଉତ୍ତରେଣ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵତି ଵା ନ ଵା
ଦାନ୍ତମଞ୍ଜନ ପଛଦିଗକୁ ପଡ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପଛ ଫେରନ୍ତି; ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ, ସିଦ୍ଧି ହେବ କି ନାହିଁ, ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ।
ଦକ୍ଷିଣେନ ଭଵେନ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଗୁରୋସ୍ତସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ। ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯାଶୁଭଂ ସ୍ଵପେଦ୍ଭୂମୌ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ, ଦେବଦେବଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୁରୋରଗ୍ରେ ଶ୍ରାଵଯେଯୁର୍ଵିଚକ୍ଷଣାଃ। ତତଃ ଶୁଭାଶୁଭଂ ତତ୍ର ଲକ୍ଷଯେତ୍ପରମୋ ଗୁରୁଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାହା କହିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ପରମ ଗୁରୁ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ବିଚାର କରିବେ।
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମଥ ସ୍ନାତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵାଲଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ଗୁରୁଶ୍ଚ ମଂଡଲଂ ଭୂମୌ କଲ୍ପିତାଯାଂ ତୁ ଵର୍ତଯେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ସ୍ନାନ କରି ସେଉଁଠାରୁ ଦେଉଳକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଭୂମିରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ମଣ୍ଡଳକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବେ।
ଲକ୍ଷଣୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଭୂମିଂ ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ। ଷୋଡଶାରଂ ଲିଖେତ୍ପଦ୍ମଂ ନଵଧାରମଥାପି ଵା
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି, ଏକ ଷୋଡ଼ଶଦଳ ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ନବ ନାଳିଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟପତ୍ରମଥୋ ଵାପି ଲିଖିତ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଶଯେଦ୍ବୁଧଃ। ନେତ୍ରବଂଧଂ ତୁ କୁର୍ଵୀତ ସିତଵସ୍ତ୍ରେଣ ଯତ୍ନତଃ
କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କି ଦେଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ସାଧୁ ଭାବେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ଷୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଣାନୁକ୍ରମତଃ ଶିଷ୍ଯାନ୍ପୁଷ୍ପହସ୍ତାନ୍ପ୍ରଵେଶଯେତ୍। ନଵନାଭଂ ଯଦା କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡଲଂ ଵର୍ଣକୈର୍ବୁଧଃ
ଅକ୍ଷର ଅନୁକ୍ରମରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ହାତରେ ଫୁଲ ଧରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେତେବେଳେ ନବନାଳି ଯୁକ୍ତ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବେ, ସେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ଗୁଣ୍ଡିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବେ।
ଇଂଦ୍ରାଣୀପୂର୍ଵକଂ ଦେଵମିଂଦ୍ରମୈଂଦ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ପୂଜଯେତ୍। ଲୋକପାଲୈଃ ସମଂ ତଦ୍ଵଦଗ୍ନିଂ ସଂପୂଜଯେନ୍ନୃପ
ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀକୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦିଗପାଳମାନେ ସହିତ ଏହିପରି ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ରାଜନ।
ଦିଶି ଵହ୍ନେର୍ଯମଂ ଯାମ୍ଯାଂ ନୈଋତ୍ଯାଂ ଚୈଵ ନିର୍ଋତିମ୍। ଵରୁଣଂ ଵାରୁଣାଶାଯାଂ ଵାଯୁଂ ଵାଯଵ୍ଯଗୋଚରେ
ଅଗ୍ନିର ଦିଗରେ ଯମ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ନିରୃତି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଧନଦଂ ଚୋତ୍ତରେ ନ୍ଯସ୍ଯ ରୁଦ୍ରମୀଶାନଗୋଚରେ। କମଂଡଲୁଂ ପୂର୍ଵତୋ ହି ସ୍ରୁଚଂ ଵୈ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଧନଦା, ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କମଣ୍ଡଳୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ହୋମକୁସୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ହଂସଂ ଵୈ ପଶ୍ଚିମାଯାଂ ତୁ ଉତ୍ତରାଯାଂ ସ୍ରୁଵଂ ତଥା। ଆଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଚ ବ୍ରସୀଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ପାଦୁକେ ତଥା
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହଂସ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଚମଚ, ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଚପ୍ପଲ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵାଯଵ୍ଯାଂ ଯୋଗପଟ୍ଟଂ ଚ ଐଶାନ୍ଯାଂ ଚ ଗଲଂତିକାମ୍। ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତୁ ପୂର୍ଵତଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣେ ଚାପି ଶଂକରଃ
ବାୟୁବ୍ୟ ଦିଗରେ ଯୋଗପଟା, ଈଶାନ କୋଣରେ ମାଳା ରଖିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ତୁ ରଵିର୍ଦେଵ ଋଷଯଶ୍ଚୋତ୍ତରେ ତଥା। ମଧ୍ଯେ ସ୍ଵଯଂ ପଦ୍ମଜନ୍ମା ସାଵିତ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରବିଦେବଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଋଷିମାନେ, ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତରେ ଚୈଵ ଗାଯତ୍ରୀ ଦେଵୀ ପଦ୍ମଦଲେକ୍ଷଣା। ଋଗ୍ଵେଦଂ ପୂର୍ଵତୋ ନ୍ଯସ୍ଯ ଯଜୁର୍ଵେଦଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଋଗ୍ବେଦ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ସାମଵେଦଂ ଚ ଅଥର୍ଵଂ ଚୋତ୍ତରେ ତଥା। ଇତିହାସପୁରାଣାନିଚ୍ଛଂଦୋଜ୍ଯୌତିଷମେଵଚ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସାମବେଦ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଥର୍ବବେଦ; ଏହା ସହିତ ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଛନ୍ଦ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ମଧ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଚାନ୍ଯାନି ଇଂଦ୍ରାଦି ଦିକ୍ଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ପୂର୍ଵପତ୍ରେ ବଲଂ ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଦଲେ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦିଗରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦଳରେ ବଳଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ଚାନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ଵାସୁଦେଵମଥୋତ୍ତରେ। ପୂର୍ଵତୋ ଵାମଦେଵଂ ଚ ସଦ୍ଯୋଜାତଂ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ
ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଉତ୍ତର ଦଳରେ ବାସୁଦେବ; ପୂର୍ବ ଦଳରେ ବାମଦେବ, ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଈଶାନଂ ପଶ୍ଚିମେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ତତ୍ପୁରୁଷଂ ଚୋତ୍ତରେ ତଥା। ଅଘୋରସ୍ସର୍ଵତଃ ପୂଜ୍ଯ ଏଷା ପୂଜା ତୁ ମଂଡଲେ
ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ଈଶାନଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ଦଳରେ ତତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଅଘୋରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୂଜା କରିବା ଏହି ମଣ୍ଡଳର ପୂଜା।
ପୂର୍ଵତୋ ଭାସ୍କରଂ ପୂଜ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେନ ଦିଵାକରଂ। ପ୍ରଭାକରଂ ପଶ୍ଚିମେ ତୁ ଗ୍ରହରାଜମଥୋତ୍ତରେ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦିବାକରଙ୍କୁ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପ୍ରଭାକରଙ୍କୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗ୍ରହମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପୂଜ୍ଯ ଵିଧାନେନ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍। ଦିଙ୍ମଂଡଲେ ତୁ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଅଷ୍ଟୌ କୁଂଭାନ୍ଵିଧାନତଃ
ଏହିପରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ମଣ୍ଡଳର ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରି ଅଷ୍ଟ କଳଶ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଂ ତୁ କଲଶଂ ମଧ୍ଯେ ନଵମଂ ତତ୍ର କଲ୍ପଯେତ୍। ସ୍ନାପଯେନ୍ମୁକ୍ତିକାମଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵୈ ଘଟେନ ତୁ
ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କଳଶକୁ ନବମ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବ।
ଶ୍ରୀକାମଂ ଵୈଷ୍ଣଵେନେହ କଲଶେନ ତୁ ପାର୍ଥିଵ। ରାଜ୍ଯାର୍ଥିନଂ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଚ ଐଂଦ୍ରେଣ କଲଶେନ ତୁ
ଓ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଚାହିଁଥିବେ, ସେଠି ବୈଷ୍ଣବ କଳଶରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ଏଇଁଦ୍ର କଳଶରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ରଵ୍ଯପ୍ରତାପକାମଂ ତୁ ଆଗ୍ନେଯ ଘଟଵାରିଣା। ମୃତ୍ଯୁଂଜଯଵିଧାନାଯ ଯାମ୍ଯେନ ସ୍ନାପଯେନ୍ନରମ୍
ଅର୍ଥର ଶକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିୟ କଳଶର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିବା ଉପାୟ ପାଇଁ ଯାମ କଳଶରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।