ଅଥଵା ଯା କୁମାରୀଣାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଭୋଜନମ୍। ତସ୍ଯାଃ କୁଲେ ଭଵେଦ୍ଵଂଧ୍ଯା ନ କଦାଚିଚ୍ଚ ଦୁର୍ଭଗା
କିମ୍ବା ଯଦି କିଏ କୁମାରୀମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସହ ଭୋଜନ ଦିଏ, ତାଙ୍କର କୁଳରେ କେବେ ବନ୍ଧ୍ୟା ନ ହେବେ, କେବେ ଦୁଃଭାଗ୍ୟ ନ ହେବେ।
ନ କନ୍ଯା ଜନନୀ କ୍ଵାପି ନ ଭର୍ତୁର୍ଯା ନ ଵଲ୍ଲଭା। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସାଵିତ୍ର୍ଯଗ୍ରେ ତୁ ଭୋଜନମ୍
କେବେ କୌଣସି କନ୍ୟା ଜନନୀ ବିହୀନ ହେବେ ନାହିଁ, କେବେ ନିଜ ପତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନ ହେବେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୋଜନ ଦିଅ।
ପାରତ୍ରମୈହିକଂ ଵାପି କାମଯଦ୍ଭିର୍ନରୈଃ ସଦା। ଦାତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦା ଭୀଷ୍ମ କଟୁତୈଲଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକର ଫଳ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସଦା ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ଭୀଷ୍ମ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ ଦେବା ରହିବା ଉଚିତ।
ନ ଚାମ୍ଲଂ ନ ଚ ଵୈ କ୍ଷାରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭୋଜ୍ଯଂ କଦାଚନ। ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ପଂଚପ୍ରକାରଂ ଚ ରସୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ମହିଳାମାନେ କେବେ ଖଟା କିମ୍ବା ଖାରା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଖାଦ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ହେବା ଉଚିତ, ସମସ୍ତ ରସରେ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯିବା।
ଘୃତପୂର୍ଯଃ ସୁପକ୍ଵାଶ୍ଚ ବହୁକ୍ଷୀରସମନ୍ଵିତାଃ। ଶିଖରିଣୀ ତଥା ପେଯା ଦଧିକ୍ଷୀରସମନ୍ଵିତା
ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯିବା, ବହୁ ଦୂଧ ଦିଆଯିବା; ଏହିପରି ଶିଖରିଣୀ ଓ ଦହି ଦୂଧ ମିଶିଥିବା ପାନୀୟ।
ଆହ୍ଲାଦକାରିଣୀ ପୁଂସାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚାତୀଵ ଵଲ୍ଲଭା। ଧନଧାନ୍ଯାଂ ଜନୋପେତଂ ନାରୀଣାଂ ଚ ଶତାକୁଲମ୍
ଏହା ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ; ଘର ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ, ନାରୀମାନେ ଶତାଧିକ ସହ ରହିବେ।
ପୂପକଂ ଶଷ୍କୁଲଂ ତସ୍ଯାଂ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ନ ଜ୍ଵରୋ ନ ଚ ସଂତାପୋ ନ ଦୁଃଖଂ ନ ଵିଯୋଗିତା
ପୂପ ଓ ଶଶ୍କୁଳା ଏଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କେବେ ଜ୍ୱର, କେବେ ଦୁଃଖ, କେବେ ବିୟୋଗ ହେବେ ନାହିଁ।
ଅସୌ ତାରଯତେ ସ୍ଵାନାଂ କୁଲାନାମେକଵିଂଶତିଂ। ବଂଧୁଭିଶ୍ଚ ସୁତୈଶ୍ଚୈଵ ଦାସୀଦାସୈରନଂତକୈଃ
ସେ ନିଜ କୁଳର ଏକୋଇଶ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ, ଆପଣ ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ଏବଂ ଅନେକ ଦାସୀ ଦାସ ସହ।
ପୂରିତଂ ଚ କୁଲଂ ତସ୍ଯାଃ ପୂରିକାଂ ଯା ପ୍ରଦାସ୍ଯତି। ଏଧତେ ଚ ଚିରଂ କାଲଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍
ଯିଏ ସେଇ ପୁରିକା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ଜଣାର ପରିବାର ପୁରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଥାଏ।
କୁଲଂ ଚ ସକଲଂ ତସ୍ଯ ଶଷ୍କୁଲଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ପୁତ୍ରିଣ୍ଯୋ ଵୈ ଦୁହିତରୋ ବଂଧୁଭିଃ ସହିତଂ କୁଲମ୍
ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାରକୁ ଶଶ୍କୁଳା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେଇ ପରିବାର ଝିଅମାନେ ଓ ଆପଣଙ୍କର ନିକଟାତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଶୁଭ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ।
ଶିଖରିଣୀପ୍ରଦାତ୍ରୀଣାଂ ଯୁଵତୀନାଂ ନ ସଂଶଯଃ। ମୋଦତେ ତୁ କୁଲଂ ତସ୍ଯାଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରପୂରିତମ୍
ଯୁବତୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶିଖରିଣୀ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପରିବାର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ରହେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମୋଦକାନାଂ ପ୍ରଦାନେନ ଏଵମାହ ପ୍ରଜାପତିଃ। ଏତଦେଵ ତୁ ଗୌରୀଣାଂ ଭୋଜନଂ ହର ଶସ୍ଯତେ
ମୋଦକ ଦାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଜାପତି କହିଛନ୍ତି, ଏହି ମୋଦକ ହିଁ ଗୌରୀଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ଭୋଜନ।
ସୁଭଗା ପୁତ୍ରିଣୀ ସାଧ୍ଵୀ ଧନଋଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତା। ସହସ୍ରଭୋଜିନୀ ଶଂଭୋ ଜନ୍ମଜନ୍ମ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପୁଅ ଥିବା, ନୀତିମତୀ, ଧନ ଓ ଶ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହିତ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥାଏ।
ପୂପାନି ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯାନି କୃତାନି ମଧୁରାଣି ଚ। ଦ୍ରାକ୍ଷାରସପ୍ରଧାନଂ ଚ ଗୁଡଖଂଡସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ଭଲ ଓ ମିଠା ପୂପା, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ଗୁଡ଼ ଟୁକୁଡ଼ା ମିଶାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଥାଏ।
ଶାରଦେନ ତୁ ଧାନ୍ଯେନ କୃତ୍ଵା ଖଂଡଂ ଵିମିଶ୍ରିତତ୍। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚୈଵ ତୁ ପେଯାନି ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଶରତ୍କାଳୀନ ଧାନ୍ୟରେ ଏହି ପୂପା ତିଆରି କରି, ଗୁଡ଼ ଟୁକୁଡ଼ା ମିଶାଯାଇ, ଏହା ଝିଅମାନେ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ପାନ କରିବା ଓ ଖାଇବାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଇହ ଚାଵିକଵାସାଂସି ଵର୍ଷାଯୋଗ୍ଯାନି ସର୍ଵଶଃ। ଯାନିଯାନି ଚ ପେଯାନି ତାନି ଯୋଗ୍ଯାନି ଦାପଯେତ୍
ଏଠାରେ ବର୍ଷାକାଳ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉଲୁନା ପୋଷାକ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ଯେଉଁ ପାନୀୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ଵିଧାନେନ ଵସୁଦାନୈଃ ସକଂଚୁକୈଃ। କୁଂକୁମେନାନୁଲିପ୍ତାଂଗ୍ଯଃ ସ୍ରଗ୍ଦାମଭିରଲଂକୃତାଃ
ଠିକ୍ ରିତିରେ ସମ୍ମାନ କରି, ଧନ ଓ ପୋଷାକ ଦେଇ, କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଇ ଦେହ ମାଳା ଦେଇ ସଜାଇ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ଵା ତୂପାନହାଵଙ୍ଘ୍ର୍ଯୋର୍ନାରିକେଲଂ କରେ ତଥା। ଅକ୍ଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵାଂଜନଂ ଦତ୍ଵା ସିଂଦୂରଂ ଚୈଵ ମସ୍ତକେ
ପାଦ ପାଇଁ ଉପାନହ, ହାତରେ ନାଡ଼ିଅ, ଆଖି ପାଇଁ ଅଞ୍ଜନ ଏବଂ ମାଥାରେ ସିନ୍ଧୂର ଦେଇବା ଉଚିତ।
ଗୁଡଂ ଫଲାନି ହୃଦ୍ଯାନି ଵାଂଛିତାନି ମୃଦୂନି ଚ। ହସ୍ତେ ଦତ୍ଵା ସପାତ୍ରାଣି ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଗୁଡ଼, ମନପସନ୍ଦ ଫଳ ଓ ମୃଦୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ପାତ୍ର ସହିତ ହାତରେ ଦେଇ, ଶିର ନମାଇ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଯଂ ଭୁଂଜୀତ ଵୈ ପଶ୍ଚାତ୍ସବଂଧୁର୍ବାଲକୈଃ ସହ। ଅଥଵା ନୈଵ ସଂପତ୍ତିସ୍ତୀର୍ଥେ ଦାନଂ ଚ ଭାଜନମ୍1.34.
ତାପରେ ନିଜେ ଓ ଆପଣଙ୍କର ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ପିଲାମାନେ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ; ନହେଲେ ଯଦି ସମ୍ପଦ ନାହିଁ, ତେବେ ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଗୃହେ ଗତଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ହୃଷ୍ଟୋ ଦେଵ ପ୍ରସୀଦ ମେ। ଏଵମେଵ ପିତୄଣାଂ ଚ ଆଗତ୍ଯ ସ୍ଵୀଯ ମଂଦିରେ
ଘରକୁ ଫେରି ଆସି, ଆନନ୍ଦରେ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ—ହେ ଦେବ, ମୋପରି କୃପା କର; ଏଭଳି ଭାବରେ ପିତୃମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଆସିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।
ପିଂଡପ୍ରଦାନପୂର୍ଵଂ ତୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧାନତଃ। ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ତୃପ୍ତା ଭଵଂତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିନମ୍
ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପୂର୍ବରୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାରେ ପିତୃମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ତୀର୍ଥାଦଷ୍ଟଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଵଗୃହେ ଦଦତାଂ ଶିଵ। ନ ଚ ପଶ୍ଯଂତି ଵୈ ନୀଚାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ କୃତଂ
ହେ ଶିବ, ଘରେ ଦାନ କଲେ ତୀର୍ଥରେ ଦାନ କରିବାଠାରୁ ଆଠ ଗୁଣା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏବଂ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନେ କରିଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏକାଂତେ ତୁ ଗୃହେ ଗୁପ୍ତେ ପିତୄଣାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମିଷ୍ଯତେ। ନୀଚଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ହତଂ ତଚ୍ଚ ପିତୄନ୍ନୈଵୋପତିଷ୍ଠତି
ଘରର ଏକାନ୍ତ ଓ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ନିମ୍ନ ଲୋକ ଦେଖିଲେ ଏହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଗୁପ୍ତଂ ଚ କାରଯେତ୍। ପିତୄଣାଂ ତୃପ୍ତିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଵଯମେଵ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ସେହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିଠାରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ କହିଛନ୍ତି, ଏହା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତୃପ୍ତିଦାୟକ।
ଗୌରୀଭକ୍ତ୍ଯାଧିକା ଯା ତୁ ଶସ୍ତା ଜ୍ଞାତକ୍ରିଯା ତୁ ସା। ରାଜସୀ ମନସା ଜ୍ଞାତା ଜନାନାଂ କୀର୍ତିଦାଯିନୀ
ଗୌରୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ କରାଯାଇଥିବା ଯେଉଁ କ୍ରିୟା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମନରେ ରାଜସିକ ଭାବେ ଜଣା, ଏହା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କୀର୍ତ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଗୁପ୍ତଂ ଦାନଂ ସଦା ଦେଯମାତ୍ମନୋ ହିତମିଚ୍ଛତା। ପକ୍ଵାନ୍ନଂ ଦୃଶ୍ଯତାମେତି ଦୀଯମାନଂ ଜନୈର୍ଭୁଵି
ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକେ ସଦା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଯଦି ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପୃଥିବୀରେ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି।
ଦୃଶ୍ଯମାନଂ ତୁ ତତ୍ତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ଦୃଶ୍ଯତେ ନେହ କର୍ହିଚିତ୍। ଏକସ୍ମିନ୍ଭୋଜିତେ ଵିପ୍ରେ କୋଟିର୍ଭଵତି ଭୋଜିତା
ଯାହା ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦିଆଯାଏ, ତାହା କେବଳ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ଦେଖାଯାଏ, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜିଥିବା ପରି ଗଣାଯାଏ।
ଭଵନେ ନାତ୍ର ସଂଦେହଃ ସତ୍ଯଂ ପୌରାଣିକଂ ଵଚଃ। ତୀର୍ଥେ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ନୈଵ ପରୀକ୍ଷେତ କଥଂଚନ
ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ପୁରାତନ କଥାଟି ସତ୍ୟ। ତୀର୍ଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ନାର୍ଥିନମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ତଂ ମନୁରବ୍ରଵୀତ୍। ସକ୍ତୁଭିଃ ପିଂଡଦାନଂ ଚ ସଂଯାଵୈଃ ପାଯସେନ ଵା
ଯେତେବେଳେ କେହି ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଆସନ୍ତି, ମନୁ କହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେଠି ସକ୍ତୁ, ମଣ୍ଡା, ସଂୟାବା ବା ପାୟସ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଥାଏ, ଦେବା ଉଚିତ୍।