ବ୍ରହ୍ମକ୍ରିଯାଯା ଲୋପେନ ବହୁଵର୍ଷକୃତେନ ଚ। ଯାତ୍ରାଂ ଚେମାଂ ସକୃତ୍କୃତ୍ଵା ଵେଦସଂସ୍କାରମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯଦି କିଏ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଭୁଲି ଯାଇଥିବେ, ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଏକବାର କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ବେଦର ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରିପାରିବେ।
କିମତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ଇଦମସ୍ତୀହ ଶଂକର। ଅପ୍ରାପ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ତେନ ପାପଂ ଚାପି ଵିନଶ୍ଯତି
ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ଶଙ୍କର। ଏଠାରେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଜିନିଷ ମିଳିଯାଏ, ଏବଂ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲୈସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲପ୍ରଦମ୍। ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ଵେଦାନାଂ ସମାପ୍ତିସ୍ତେନ ଵୈ କୃତା
ଏହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ସମାନ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହା କରିଲେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଉପସମାପ୍ତି ହୋଇଯାଏ।
ଯୈଃ କୃତ୍ଵା ପୁଷ୍କରେ ସଂଧ୍ଯାଂ ସାଵିତ୍ରୀ ସମୁପାସିତା। ସ୍ଵପତ୍ନୀହସ୍ତଦତ୍ତେନ ପୌଷ୍କରେଣ ଜଲେନ ତୁ
ଯେଉଁମାନେ ପୁଷ୍କରରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରି, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କର ହାତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପୁଷ୍କର ପାତ୍ରର ଜଳରେ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଭୃଂଗାରେଣ ଵରେଣୈଵ ମୃଣ୍ମଯେନାପି ଶଂକର। ଆନୀଯ ତଜ୍ଜଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସଂଧ୍ଯୋପାସ୍ତିର୍ଦିନକ୍ଷଯେ
ଲୋହା, ପିତଳ କିମ୍ବା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ଆଣି, ଦିନ ଶେଷରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିଲେ—
ସମାଧିନା ସମାଧେଯା ସପ୍ରାଣାଯାମପୂର୍ଵିକା। ତସ୍ଯାଂ କୃତାଯାଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ହରାଦ୍ଯ ମେ
ଏହି ପୂଜା ସମାଧି ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରାଣାୟାମ ପୂର୍ବକ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା କରିଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଥାଏ, ହରା, ମୋଠୁ ଶୁଣ।
ତେନ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି ଭଵେତ୍ସଂଧ୍ଯା ସୁଵଂଦିତା। ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ସ୍ନାନେ ଦାନେ ଦଶଗୁଣଂ ତଥା
ଏହା କରିଲେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ସ୍ନାନ ଓ ଦାନରେ ଏହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳର ଦଶଗୁଣା ଦେଇଥାଏ।
ଉପଵାସେପ୍ଯନଂତଂ ଚ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯାନଘ। ସାଵିତ୍ର୍ଯାଃ ପୁରତୋ ଯସ୍ତୁ ଦଂପତ୍ଯୋର୍ଭୋଜନଂ ଦଦେତ୍
ଉପବାସ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ଅନେକ, ମୁଁ ନିଜେ କହିଛି, ଅପରାଧହୀନ। ଯେଉଁଠି ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଏ—
ତେନାହଂ ଭୋଜିତସ୍ତତ୍ର ଭଵାମୀହ ନ ସଂଶଯଃ। ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଭୋଜିତସ୍ତେନ କେଶଵଃ
ସେଠାରେ ମୁଁ ଭୋଜିଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିତୀୟ ଦମ୍ପତିକୁ ଭୋଜନ ଦିଏ, ସେଠାରେ କେଶବ ଭୋଜିଯାନ୍ତି।
ଲକ୍ଷ୍ମୀସହାଯୋ ଵରଦୋ ଵରାଂସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଉମାସହାଯସ୍ତାର୍ତୀଯେ ଭୋଜିତୋସି ନ ସଂଶଯଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ଥିବା, ଦାନଦାତା ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଇଥାଏ; ତୃତୀୟ ଦମ୍ପତିକୁ ଭୋଜନ ଦିଲେ, ଉମାଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଭୋଜିଯାଉଛ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅଥଵା ଯା କୁମାରୀଣାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଭୋଜନମ୍। ତସ୍ଯାଃ କୁଲେ ଭଵେଦ୍ଵଂଧ୍ଯା ନ କଦାଚିଚ୍ଚ ଦୁର୍ଭଗା
କିମ୍ବା ଯଦି କିଏ କୁମାରୀମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସହ ଭୋଜନ ଦିଏ, ତାଙ୍କର କୁଳରେ କେବେ ବନ୍ଧ୍ୟା ନ ହେବେ, କେବେ ଦୁଃଭାଗ୍ୟ ନ ହେବେ।
ନ କନ୍ଯା ଜନନୀ କ୍ଵାପି ନ ଭର୍ତୁର୍ଯା ନ ଵଲ୍ଲଭା। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସାଵିତ୍ର୍ଯଗ୍ରେ ତୁ ଭୋଜନମ୍
କେବେ କୌଣସି କନ୍ୟା ଜନନୀ ବିହୀନ ହେବେ ନାହିଁ, କେବେ ନିଜ ପତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନ ହେବେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୋଜନ ଦିଅ।
ପାରତ୍ରମୈହିକଂ ଵାପି କାମଯଦ୍ଭିର୍ନରୈଃ ସଦା। ଦାତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦା ଭୀଷ୍ମ କଟୁତୈଲଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକର ଫଳ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସଦା ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ଭୀଷ୍ମ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ ଦେବା ରହିବା ଉଚିତ।
ନ ଚାମ୍ଲଂ ନ ଚ ଵୈ କ୍ଷାରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭୋଜ୍ଯଂ କଦାଚନ। ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ପଂଚପ୍ରକାରଂ ଚ ରସୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ମହିଳାମାନେ କେବେ ଖଟା କିମ୍ବା ଖାରା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଖାଦ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ହେବା ଉଚିତ, ସମସ୍ତ ରସରେ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯିବା।
ଘୃତପୂର୍ଯଃ ସୁପକ୍ଵାଶ୍ଚ ବହୁକ୍ଷୀରସମନ୍ଵିତାଃ। ଶିଖରିଣୀ ତଥା ପେଯା ଦଧିକ୍ଷୀରସମନ୍ଵିତା
ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯିବା, ବହୁ ଦୂଧ ଦିଆଯିବା; ଏହିପରି ଶିଖରିଣୀ ଓ ଦହି ଦୂଧ ମିଶିଥିବା ପାନୀୟ।
ଆହ୍ଲାଦକାରିଣୀ ପୁଂସାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚାତୀଵ ଵଲ୍ଲଭା। ଧନଧାନ୍ଯାଂ ଜନୋପେତଂ ନାରୀଣାଂ ଚ ଶତାକୁଲମ୍
ଏହା ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ; ଘର ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ, ନାରୀମାନେ ଶତାଧିକ ସହ ରହିବେ।
ପୂପକଂ ଶଷ୍କୁଲଂ ତସ୍ଯାଂ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ନ ଜ୍ଵରୋ ନ ଚ ସଂତାପୋ ନ ଦୁଃଖଂ ନ ଵିଯୋଗିତା
ପୂପ ଓ ଶଶ୍କୁଳା ଏଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କେବେ ଜ୍ୱର, କେବେ ଦୁଃଖ, କେବେ ବିୟୋଗ ହେବେ ନାହିଁ।
ଅସୌ ତାରଯତେ ସ୍ଵାନାଂ କୁଲାନାମେକଵିଂଶତିଂ। ବଂଧୁଭିଶ୍ଚ ସୁତୈଶ୍ଚୈଵ ଦାସୀଦାସୈରନଂତକୈଃ
ସେ ନିଜ କୁଳର ଏକୋଇଶ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ, ଆପଣ ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ଏବଂ ଅନେକ ଦାସୀ ଦାସ ସହ।
ପୂରିତଂ ଚ କୁଲଂ ତସ୍ଯାଃ ପୂରିକାଂ ଯା ପ୍ରଦାସ୍ଯତି। ଏଧତେ ଚ ଚିରଂ କାଲଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍
ଯିଏ ସେଇ ପୁରିକା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ଜଣାର ପରିବାର ପୁରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଥାଏ।
କୁଲଂ ଚ ସକଲଂ ତସ୍ଯ ଶଷ୍କୁଲଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ପୁତ୍ରିଣ୍ଯୋ ଵୈ ଦୁହିତରୋ ବଂଧୁଭିଃ ସହିତଂ କୁଲମ୍
ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାରକୁ ଶଶ୍କୁଳା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେଇ ପରିବାର ଝିଅମାନେ ଓ ଆପଣଙ୍କର ନିକଟାତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଶୁଭ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ।
ଶିଖରିଣୀପ୍ରଦାତ୍ରୀଣାଂ ଯୁଵତୀନାଂ ନ ସଂଶଯଃ। ମୋଦତେ ତୁ କୁଲଂ ତସ୍ଯାଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରପୂରିତମ୍
ଯୁବତୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶିଖରିଣୀ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପରିବାର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ରହେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମୋଦକାନାଂ ପ୍ରଦାନେନ ଏଵମାହ ପ୍ରଜାପତିଃ। ଏତଦେଵ ତୁ ଗୌରୀଣାଂ ଭୋଜନଂ ହର ଶସ୍ଯତେ
ମୋଦକ ଦାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଜାପତି କହିଛନ୍ତି, ଏହି ମୋଦକ ହିଁ ଗୌରୀଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ଭୋଜନ।
ସୁଭଗା ପୁତ୍ରିଣୀ ସାଧ୍ଵୀ ଧନଋଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତା। ସହସ୍ରଭୋଜିନୀ ଶଂଭୋ ଜନ୍ମଜନ୍ମ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପୁଅ ଥିବା, ନୀତିମତୀ, ଧନ ଓ ଶ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହିତ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥାଏ।
ପୂପାନି ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯାନି କୃତାନି ମଧୁରାଣି ଚ। ଦ୍ରାକ୍ଷାରସପ୍ରଧାନଂ ଚ ଗୁଡଖଂଡସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ଭଲ ଓ ମିଠା ପୂପା, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ଗୁଡ଼ ଟୁକୁଡ଼ା ମିଶାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଥାଏ।
ଶାରଦେନ ତୁ ଧାନ୍ଯେନ କୃତ୍ଵା ଖଂଡଂ ଵିମିଶ୍ରିତତ୍। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚୈଵ ତୁ ପେଯାନି ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଶରତ୍କାଳୀନ ଧାନ୍ୟରେ ଏହି ପୂପା ତିଆରି କରି, ଗୁଡ଼ ଟୁକୁଡ଼ା ମିଶାଯାଇ, ଏହା ଝିଅମାନେ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ପାନ କରିବା ଓ ଖାଇବାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଇହ ଚାଵିକଵାସାଂସି ଵର୍ଷାଯୋଗ୍ଯାନି ସର୍ଵଶଃ। ଯାନିଯାନି ଚ ପେଯାନି ତାନି ଯୋଗ୍ଯାନି ଦାପଯେତ୍
ଏଠାରେ ବର୍ଷାକାଳ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉଲୁନା ପୋଷାକ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ଯେଉଁ ପାନୀୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ଵିଧାନେନ ଵସୁଦାନୈଃ ସକଂଚୁକୈଃ। କୁଂକୁମେନାନୁଲିପ୍ତାଂଗ୍ଯଃ ସ୍ରଗ୍ଦାମଭିରଲଂକୃତାଃ
ଠିକ୍ ରିତିରେ ସମ୍ମାନ କରି, ଧନ ଓ ପୋଷାକ ଦେଇ, କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଇ ଦେହ ମାଳା ଦେଇ ସଜାଇ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ଵା ତୂପାନହାଵଙ୍ଘ୍ର୍ଯୋର୍ନାରିକେଲଂ କରେ ତଥା। ଅକ୍ଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵାଂଜନଂ ଦତ୍ଵା ସିଂଦୂରଂ ଚୈଵ ମସ୍ତକେ
ପାଦ ପାଇଁ ଉପାନହ, ହାତରେ ନାଡ଼ିଅ, ଆଖି ପାଇଁ ଅଞ୍ଜନ ଏବଂ ମାଥାରେ ସିନ୍ଧୂର ଦେଇବା ଉଚିତ।
ଗୁଡଂ ଫଲାନି ହୃଦ୍ଯାନି ଵାଂଛିତାନି ମୃଦୂନି ଚ। ହସ୍ତେ ଦତ୍ଵା ସପାତ୍ରାଣି ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଗୁଡ଼, ମନପସନ୍ଦ ଫଳ ଓ ମୃଦୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ପାତ୍ର ସହିତ ହାତରେ ଦେଇ, ଶିର ନମାଇ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଯଂ ଭୁଂଜୀତ ଵୈ ପଶ୍ଚାତ୍ସବଂଧୁର୍ବାଲକୈଃ ସହ। ଅଥଵା ନୈଵ ସଂପତ୍ତିସ୍ତୀର୍ଥେ ଦାନଂ ଚ ଭାଜନମ୍1.34.
ତାପରେ ନିଜେ ଓ ଆପଣଙ୍କର ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ପିଲାମାନେ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ; ନହେଲେ ଯଦି ସମ୍ପଦ ନାହିଁ, ତେବେ ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।