ପୁଷ୍କର ତୀରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନାନ ସମାପ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ। ସେଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ନାୟକ କଲେ, ସୋମଙ୍କୁ ତାରାମାନଙ୍କର ଅଧିପତି କଲେ, ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କୁ ଜଳମାନଙ୍କର ଶାସକ କଲେ। ଏହିପରି, ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ କଲେ, ସାଗରଙ୍କୁ ନଦୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ, କୁବେରଙ୍କୁ ଧନର ରାଜା କଲେ, ଏବଂ ଚକ୍ରକୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ କଲେ। ପିଣାକୀନ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭୂତଗଣ ଓ ସେନାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ, ମନୁଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା କଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ନାୟକ କଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଲେ। ଏଭଳି ନିୟୋଗ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମହାପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭକ୍ତିଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ନଥିଲେ, କୌଣସି ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ରତା ପାଉନ୍ଥାନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଚିତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସେଠି ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ସେଠି ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଲାଭ କରନ୍ତି। ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ପୂଜିଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ରୋଗ କିମ୍ବା ବିପଦର ଭୟ ରଖିବେନାହିଁ। ଯେଉଁ ଦେଶରେ ତୁମର ପୂଜା ଓ ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପରିପାଳିତ ହୁଏ। ଏଠି ଫଳ ଶୁଣ, ସେଠି କେବେ ଦୁଃଖ, ରୋଗ, ବିପଦ, କିମ୍ବା ଭୂଖର ଭୟ ରହିବନାହିଁ। ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ସମ୍ମିଳନ ହେବନାହିଁ, ଚକ୍ଷୁର ରୋଗ, ମୁଣ୍ଡବେଦନା, ପିତ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରୋଗ ହେବନାହିଁ। ମାନ୍ତ୍ରିକତା, ଅପସ୍ମାର, କିମ୍ବା ବିଷାମୟ ରୋଗର ଭୟ ନ ଥାଏ; ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସନ୍ତାନ, ଧନ ମିଳେ; ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ନ ଆସେ, ଗାଈ ଦୁଧ କମ ଦିଏନାହିଁ। ଗଛ ଅସମୟରେ ଫଳ ଦିଏନାହିଁ, ବିପଦର କିଛି ଭୟ ରହିବା ନାହିଁ।” ଏହି ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, “ଅନନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ, ସ୍ୱରୂପସ୍ୱରୂପୀ, ହଜାର ହସ୍ତ ଧାରୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହଜାର କିରଣର ମୂଳ, ବିଶାଳ ଦେହୀ, ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଶମ୍ଭୁ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ତୁମର ତେଜ ସମସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ଚକ୍ରଧାରୀ, ଜ୍ଞାନର ରୂପ, ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ଆଧାର, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ଅନାଦି ଦେବ, ଅବିନାଶୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଥ, ତ୍ରିକାଳେଶ୍ୱର, ମହାନ୍ଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଓ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଭୂତମାନଙ୍କର ଲୋକପତି, ସଦା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର, ନାରାୟଣ, ବିଜୟୀ, ଶଙ୍କର, ଭୂମିପତି, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ସର୍ବଦର୍ଶୀ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଚ୍ୟୁତ, ବୀରମୂର୍ତ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦୁହିଁ ରୂପରେ ଅବିନାଶୀ; ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ନାରାୟଣ, ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ, ଅମୃତ, ଅବିନାଶୀ, ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ନାଶକ; ମୁଁ ଶରଣ ନେଇଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମର ଅନେକ ମୁହଁ ଓ ପୁରାତନ ଯଜ୍ଞ ପଥ ଦେଖୁଛି; ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋକମୂଳ, ମହାପିତାମହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଜନ୍ମାନ୍ତରର ଚକ୍ରରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟେ ମଧ୍ୟେ ପ୍ରକଟ ହୁଅଛ; ଏହିପରି ଜ୍ଞାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି; ତେଣୁ, ମୁଁ କାହିଁକି ନମସ୍କାର କରିବି ନାହିଁ? ଏହିପରି ଯେ ତୁମକୁ ପ୍ରକୃତି ସାମ୍ନାରେ ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ଗୁଣଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞେୟ, କିନ୍ତୁ ଏଠି ତୁମର ରୂପ ସୂକ୍ଷ୍ମ। ତୁମେ ଅବାଣୀ, ଅକର, ଅପାଦ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶୂନ୍ୟ ହେଉଛ; ତଥାପି କିପରି ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ ଓ ସଫଳ ହୁଅଛ? ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ବନ୍ଧିଥିଲେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶୂନ୍ୟ ହେଉଛ, ତଥାପି ଦେବେଶ, କିପରି ଜ୍ଞାତବ୍ୟ? ଦେହୀ ଓ ଅଦେହୀ ଦୁହିଁ ତୁମର ପରମ ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଚତୁର୍ମୁଖ, ଭକ୍ତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ସଂସାର ବନ୍ଧନ ଛେଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି। ତୁମର ପରମ ରୂପ ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଚମତ୍କାର ରୂପଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହିପରି ଲୋଟସ୍ ଉପରେ ବସିଥିବା ପୁରାତନ ତୁମକୁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ସ୍ଵରୂପ କିମ୍ବା ମୂଳ ନ ଜାଣନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପରମ, ପ୍ରାଚୀନ ଓ ମୂଳ ଭାବେ ଜାଣିଛି। ପଦ୍ମାସନ ତୁମକୁ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ମିଳିଛି; ପୁରାଣରେ ଏହି ଗୌରବ ପୁନଃପୁନଃ କହାଯାଇଛି। ପ୍ରଭୁ, ଧ୍ୟାନ କଲେ ତୁମକୁ ଜାଣିହେବ, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟା ନଥିଲେ ନୁହେଁ। ମୋ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଗ୍ରହ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ବେଦ ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଲାଭ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ଶିବ ହେବେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପ ନୁହଁ; ସାଧନା ପାଇଁ ତୁମେ ସ୍ଥୂଳ ମଧ୍ୟ ହେଉଛ। ତୁମେ ସ୍ଥୂଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୁଅଛ; ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାମାନେ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଏଠି ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଭଳି ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଵରୂପରେ ଅବତାର ନେଉଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ସଦା ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ। ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ମୋର ଷ୍ଟୁତି ଗ୍ରହଣ କର, ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ଚିନ୍ତା ତୁମେ ଉପରେ ନିର୍ଭର।