ଏକ ଦିନ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଲେ—“ପ୍ରେତମାନେ ନିଜ ନାମ କିପରି ପାଇଛନ୍ତି? କେଉଁ କାରଣରେ ତୁମେ ଏହି ନାମରେ ଚିହ୍ନତି?” ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ—“ମୁଁ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିଲି; ଏହି କାରଣରେ ମୋ ନାମ ପର୍ୟୁଷିତା। ଏହି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଆଶାରେ ଅନେକ ଥର ସୂଇ ଦେଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ; ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସୂଚୀମୁଖ କୁହାଯାଏ। ମୁଁ ଏକ ଭୁକ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଗିଲେ, ତୁରନ୍ତ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲି; ଏହି କାରଣରେ ମୋ ନାମ ଶୀଘ୍ରଗା। ଏହି ଜଣେ ଦେଉଁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୟରେ ଘରର ଉପରେ ଦୁଃଖ ଭାବରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ; ଏହି କାରଣରେ ତାଙ୍କୁ ରୋହକ କୁହାଯାଏ। ଜଣେ ସବୁବେଳେ ନିରବ ରହି, ମାଗିଲେ ମାଟି କୁ ଖୁଣିଥିଲେ; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ପାପୀ ଲେଖକ ନାମରେ ଚିହ୍ନତି। ଲେଖକ ଦୁଃଖରେ ଯାଏ, ରୋହକ ଉଲ୍ଟା ମୁଣ୍ଡରେ ଯାଏ; ସୂଚୀ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏବଂ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସୂଚୀମୁଖ ହୋଇଛି। ଲମ୍ବୋଦର ନାମରେ ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ଗଳା ଲମ୍ବା, ତଳା ଶୁଣ୍ଡ ଏବଂ ମୋଟ ଓଠ, ପାପରୁ ଏଭଳି ଜନ୍ମ ହୋଇଛି। “ମୋ ଏହି କାହାଣୀ ଏବଂ ତାହାର କାରଣ ତୁମକୁ କହିଲି; ଯଦି ଆସ୍ଥା ରହିଛି, ପଚାର; ଆମେ ଉତ୍ତର ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ—“ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବ ଖାଦ୍ୟରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ—“ଆମର ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପେକ୍ଷିତ; ଏହା ଶୁଣିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ପୁନିପୁନି ଆମକୁ ଉପାହାସ କରିବା। ପ୍ରେତମାନେ ସଫା ହୋଇନଥିବା ଘରରେ, କଫ, ପେସାବ, ପଖାନ୍ଦ, ନାରୀଙ୍କ ଦୂଷିତ ଦେହ ତଥା ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଭିତରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉନ୍ତି। ନାରୀମାନେ ଜଳାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଚେଉଁ ଖାଦ୍ୟ, ଅପବିତ୍ର ମିଶିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉନ୍ତି। ମନର ପବିତ୍ରତା ଓ ଲଜ୍ଜା ନଥିବା, ନିବେଦନ ଓ ବ୍ରତ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉନ୍ତି। ଘରରେ ବୃଦ୍ଧମାନେ ସମ୍ମାନିତ ନହେଁ, ନାରୀମାନେ ଅଧିକାର ରଖନ୍ତି, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେଠାରେ ପ୍ରେତମାନେ ଖାଉନ୍ତି। ମୋ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖି ଲଜ୍ଜା ଆସେ; ଏହାରୁ ଅଧିକ କିଛି କହିବା ଅସମ୍ଭବ।" ପ୍ରେତମାନେ ପଚାରିଲେ—“ଓ ବ୍ରତୀ, ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାର ନିବୃତି କିପରି? ଦୟାକରି କହ, କିପରି ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ?” ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—“ଏକରାତ୍ର, ଦ୍ୱିରାତ୍ର, କୃଚ୍ଛ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରତ ନିୟମିତ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ। ଦିନେ ତିନି, ପାଞ୍ଚ, କିମ୍ବା ଏକ ଅଗ୍ନି ସେବା କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୟା କରିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ। ସମ୍ମାନ ଓ ଅସମ୍ମାନ, ସୁନା ଓ ମାଟି, ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର—ସମାନ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ। ସଦା ଦେବତା, ଅତିଥି, ଗୁରୁ ସେବା କରି, ପିତୃପୂଜାରେ ଆନନ୍ଦ ରଖିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ। ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସରେ କରିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ। କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ଭଲ ଭାବେ ବିଚାର କରି, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଆସକ୍ତି ଛାଡି, କ୍ଷମା ଓ ଦାନ ଭାବରେ ରହିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ। ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୀର୍ଥ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇ ନଥାଏ।" ପ୍ରେତମାନେ ପୁନି ପଚାରିଲେ—“ଧର୍ମର ଅନେକ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଲୁ; ଓ ମୁନି, ଦୟାକରି କହ, କିପରି କାରଣରୁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ?” ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—“ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଗାଁଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସେ ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ। ମା, ବାପା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ପୁଅକୁ କୌଣସି ଦୋଷ ନଦେଖି ଛାଡି ଦେଇଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ। ନିଷିଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ, ନିବେଦିତ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିନଥିଲେ, ଶୂଦ୍ର ସେବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ। ଜମା ଚୋରି କଲେ, ମିତ୍ର ଦ୍ରୋହ କଲେ, ଶୂଦ୍ର ଖାଦ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ରଖିଲେ, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କଲେ, କପଟ କଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଗୋହତ୍ୟା, ଚୋରି, ମଦପାନ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଭଙ୍ଗ, ଜମି ଓ କନ୍ୟା ଅପହରଣ କଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ। ସାଧାରଣ ଦାନ ଗୁପ୍ତ ରଖିଲେ, ନାସ୍ତିକ ଚିନ୍ତା ରଖିଲେ, ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ।" ଏପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ଆକାଶରେ ଢୋଲ ଚାଲିଗଲା, ଭୂମିରେ ଦେବମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ପ୍ରେତମାନେ ଉତ୍ସବ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ ଓ ଧର୍ମ ଗୌରବ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଯାନ ଆସିଗଲା। ଏହିପରି, ମହାଲାଭ ଚାହିଲେ, ନିର୍ମଳ ମନରେ ଧର୍ମିକଙ୍କ ସହ ବାରମ୍ବାର ଆଲୋଚନା କର। ଯିଏ ଏହି ପଞ୍ଚ ପ୍ରେତର କାହାଣୀ, ଧର୍ମର ସାର ଏକ ଲକ୍ଷ ବାର ଉପନ୍ୟାସ କରିଥାଏ, ସେ ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି କାହାଣୀ କଏବା ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିବା, ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ—“ପୁଷ୍କର କିପାଇଁ ଆକାଶରେ ପ୍ରଶଂସିତ? ଧର୍ମ ନିଷ୍ଠା ମୁନିମାନେ କିପରି ଏଠାରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି?” “କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ କିପରି ଫଳ ମିଳେ? ମୋତେ କହ, କାରଣ ମୁଁ ଜିଜ୍ଞାସା କରୁଛି।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—“ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅନେକ ମୁନିମାନେ ପୁଷ୍କରରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ; ପୁଷ୍କର ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ପରମ ବ୍ରହ୍ମରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ।