ଶିବ ଦେବ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦାନ ପ୍ରସ୍ତାବ କଲେ — “ମୁଁ ଏହାକୁ ଚଖିନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ଚଖିନାହିଁ, ଏବଂ ଏହାକୁ ତୁମେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦେଉଛି; ମୋ ନାବି ତଳେ ଦୁଇଟି ଗୋଲାକାର ବସ୍ତୁ ଅଛି, ଫଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଦୁଇଟି ଦୀର୍ଘ ଅଣ୍ଡ ଖାଉ; ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ତୃପ୍ତି ପାଇବେ।” ଏହି ବଡ଼ ଉପହାର ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, କହିଲେ — “ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ଉପହାର ଦେଇ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଧନ, ପଶୁ, ପୁଅ, ଜନାନୀ, ଏବଂ ଘରର ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ହେବ। ତାଙ୍କର ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ମୁଁ ତାହା ପୂରଣ କରିଦେବି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଉପହାସ କରନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେବେ। ଏହିପରି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ହସ୍ୟ ବା ଉପହାସରେ ଲିପ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମାନ୍ୟା ମାତାମାନେ, ଏହି ଜଗତରେ ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।” “ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ କୌମୁଦୀ ପର୍ବ ଉପଲକ୍ଷେ ଚଣା ରସା ଓ ତଳା ରସା ସହିତ ଅଣ୍ଡ ଦେଇ ଉପହାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁମାନେ, ତାଙ୍କର ବଂଶ ଚାଲିଯିବ; ପୁଅ ନଥିବା ଲୋକ ପୁଅ ପାଇବେ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଧନ ପାଇବେ। ସେ ଶୁଭ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ରମଣୀୟ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ହେବେ; ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ହଂସ ଚାଳିତ ରଥରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।” “ହେ ଶିବଦୂତୀ, ମୁଁ ଏପରି ତୁମେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲି; ତୁମେ ଲଜ୍ଜାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ; ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଜୟ ହେ କଣ୍ଡିକା! ଜୟ, ଭୂତମାନେ ନଶ୍ୱ କରିବା! ଜୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦେବୀ! କାଳରାତ୍ରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରିଛି। ହେ ବିଶ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ଶୁଧ୍ଧା, ତ୍ରିନୟନୀ, ଅସମ ନୟନ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି, ଶୁଭା, ଜ୍ଞାନ, ମହାମାୟା, ବିଶାଳ ଉଦର। ଚିତ୍ତ ଜୟୀ, ଚିତ୍ତର ଦୁର୍ଗ, ବିଶାଳ ନୟନ, ଅଶାନ୍ତି ନଶ୍ୱ କରିବା, ମହା ରୋଗ, ଅଦ୍ଭୁତ ଅଙ୍ଗ, ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରିୟ, ଶୁଭା। ଭୟଙ୍କର, ମହା କାଳୀ, କାଳିକା, ପାପ ନଶ୍ୱ କରିବା, ଫାସ, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ହାତ, ଭୟାନକ। ଜ୍ଵଳନ୍ତ ମୁଖ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ, ମହା ଶକ୍ତି, ଶିବଙ୍କ ଭୂତ ଭାଗିନୀ, ଶବ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଶୁଭା। ବିଶାଳ ନୟନ, ଭୟଙ୍କର ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ଭୟ ପାଇବା, ଭୟଙ୍କର, ଦିଘଳ, ମହା କାଳୀ, ଦ୍ରୁତ ଭୟ। କାଳିକା, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କାଳରାତ୍ରି, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରିଛି; ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀ, ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା, ନମସ୍କାର।” ରୁଦ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବ, ଏଭଳି ଶିବଦୂତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ — “ବର ଚୟନ କର, ଦେବମାନଙ୍କ ନାୟକ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି।” ରୁଦ୍ର କହିଲେ — “ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଦେବୀ, ତୁମେ ସେମାନେ ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ବରଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସତ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପର୍ବତ ଉପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ, ପୁଅ, ନାତି, ପଶୁ ପାଇବେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦେବୀ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ। ରାଜା ଯଦି ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ନବମୀ ଦିନ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇବେ। ଏହି ଶିବଦୂତୀ ସ୍ତୋତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ; ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ। ଯେଉଁମାନେ ପୁଷ୍କର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ପଠନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଇ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ଯେଉଁଘରେ ଏହି ଲିଖି ରଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିର ଭୟ ନଥାଏ, ଚୋର ଓ ଅନ୍ୟ ଆପଦ ନଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି ଜଗତରେ ସଫଳ ହେବ। ଅନେକ ପୁଅ, ଧନ, ଧାନ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜନାନୀ, ମଣି, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଦାସୀ ସହଜରେ ପାଇବେ। ଯେଉଁଘରେ ଏହି ଲିଖାଯାଇଥିବା, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହି ଫଳ ମିଳିବ।” ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ — “କେଉଁ କର୍ମ ଫଳରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଭୂତ ହେଇଯାଏ? ଏବଂ କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, ଜ୍ଞାନୀ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ — “ମୁଁ ସବୁ କଥା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବି। ଏହା ଶୁଣିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ତୁମେ କଦାପି ମୋହରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। କେଉଁ କାରଣରେ ଜଣେ ଭୂତ ହେଉଛି, କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ — ସେମାନେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅତି କଷ୍ଟ ନରକ ପାଇଁ। ନିତ୍ୟ ଶୁଭ କଥା ଓ ତୀର୍ଥ କଥା କହିବା ଦ୍ୱାରା, ଭୂତ ଜନ୍ମରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି।” “ଭୀଷ୍ମ, ଶୁଣ, ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନିୟମ ଶୀଳ, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟିରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଘରେ ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ, ସଦା ଯୋଗରେ ଲିନ, ତାହାର ଅଭ୍ୟାସରେ ଜ୍ଞାନୀ; ପାଠ, ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ। ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୟାର ଉପରେ ଅଧିକ, ଖ୍ଷମା ଓ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ନିରତ, ଚିତ୍ତ ଅହିଂସା ଓ ମୃଦୁତାରେ ନିରତ। ନିରତି ଓ ତପସ୍ୟା ଯୋଗରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ, ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦିନ ଦେଉଥିଲେ, ବେଦ ନିୟମରେ ନିରତ। ପରଲୋକ ଭୟରେ ପ୍ରେରିତ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମୃଦୁବାଦୀ, ଅତିଥି ସମ୍ମାନରେ ନିରତ। ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ଵ ମୁକ୍ତ, ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିରତ, ଅଧ୍ୟୟନରେ ଦିନ ଦେଉଥିଲେ। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭବସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଇଚ୍ଛାରେ, ବହୁ ବର୍ଷ ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜୀବନ କଟାଇଥିଲେ।