ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ "ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ତା'ପରେ ସେଠାରେ ସେହି ନାରୀମାନେ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ ତୀରରେ ବିଦ୍ରୁତ ଶରୀର ସହ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ରୂଷ୍ଟ ସର୍ପମାନଙ୍କ ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତାଲମାଲ ହେଉଥିଲେ। କିଛି ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାଲା ଭାଲା ବାଣରେ ବିଭାଜିତ ହେଇଥିଲା, କିଛିଙ୍କ ଛାତି ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କିଛିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଖଡ୍ଗ ଓ କୁଟାର ଦ୍ୱାରା ଭାଗିଯାଇଥିଲା। ଅନେକଙ୍କ ଉଦର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର ହୋଇ, ଗଳା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରରେ କଟାଯାଇଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଅନେକ ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ ଓ ପଦାତି ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ରୁରୁ ବ୍ୟତୀତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ରୁରୁ ନିଜ ସେନାଙ୍କୁ ବିନଶ୍ଟ ଦେଖି ମାୟା ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଅବାକ୍ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଗଢ଼ା ଅନ୍ଧକାର ଦେବୀଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ମାୟାର ଫଳ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳି ମହାଦେବୀ ଦୈତ୍ୟ ରୁରୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଆଘାତରେ ରୁରୁଙ୍କ ଉପରୁ ଅନ୍ଧକାର ଅପସାରିଗଲା। ଏହି ମାୟା ନଶ୍ଟ ହେବା ସହିତ, ଦାନବ ରୁରୁ ତୁରନ୍ତ ପାତାଳକୁ ପଳାଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦେବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ରୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ନଖର ଆଗରେ ରୁରୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ଧରି ଶୀଘ୍ରତାରେ ପାତାଳରୁ ପୁଷ୍କର ପର୍ବତକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ ହୋଇ ଦେଖିଲେ, ଦେବୀ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ବିବିଧ ରୂପର ସେନା ସହିତ ଦେଖାଦେଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ହାତରେ ରୁରୁଙ୍କ ଚର୍ମ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଧରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଆସନରେ ବସି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ କଲେ। ଏହି ଦେବୀମାନେ ଉତ୍ସୁକ୍ତା ଓ ଭୂକ୍ଷାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଞ୍ଚଳ କଲେ: "ଆମେ ଭୁକ୍କୁ ଲାଗିଛୁ, ହେ ଦେବୀ, ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।" ଦେବୀ ଏହି ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଚିନ୍ତା କଲେ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ନାଥ ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶିବ ଅଟୁଟ୍ ଶକ୍ତି। ଏହାରୁ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ମହାପ୍ରଭୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରୁଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମେ କ’ଣ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ହେ ଦେବୀ? ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଇ କଥା କୁହ।" ଶିବଦୂତୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଛାଗଳ ରୂପେ ଛାଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହି ଦେବୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଆହାର ଭାବେ ଭକ୍ଷିତ କରିବେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳି ଦେବୀମାନେ ଭୁକ୍କୁ ଲାଗିଥିବାରୁ ଆପଣ ଏଠାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ନାହିଁ ହେଲେ ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ଷିତ କରିଦେବେ।" ତା'ପରେ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: "ଶିବଦୂତୀ, ପୂର୍ବ କାଳର କଥା କୁହିବି: ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ମୋର ଗଣମାନେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞପଶୁ ଏକ ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୌଡ଼ିଗଲା; ମୁଁ ତାକୁ ତୀରରେ ବିଦ୍ରୁତ କଲି, ତାହା ରକ୍ତରେ ପ୍ରସ୍କ୍ଷାଳିତ ହେଲା। ତା'ପରେ ମୋ ଶରୀରରୁ ଛାଗଳ ଗନ୍ଧ ଆସିଥିଲା, ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ମୋତେ 'ଅଜଗନ୍ଧ' ନାମ ଦେଇଥିଲେ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅଜଗନ୍ଧ ହେଉ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବି।" "ହେ ଦେବୀ, ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ: ଏହି ଦେବୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛି। ଯେଉଁ ମହିଳା ଗର୍ଭବତୀ, ଅଥବା ଅନ୍ୟ ମହିଳାଙ୍କ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଅଥବା ଅନ୍ୟ ମହିଳାକୁ କିମ୍ବା ପୁରୁଷକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ଅଥବା ଏକ ବର୍ଷ ବୟସର ଶିଶୁକୁ ଜୋର କରି ଧରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦେବୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯିବେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଅପମାନିତ ହୋଇ ଜନନ କକ୍ଷର ତ୍ରୁଟିକୁ ଦଖଲ କରିପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ନବଜାତକୁ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଘର, କ୍ଷେତ୍ର, ପୋଖରୀ, ହ୍ରଦ ଓ ବାଗିଚାରେ ବସିବେ। ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ସଦା କାନ୍ଦନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେବ, ଅନେକ ଜଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇବେ।" ଶିବଦୂତୀ କହିଲେ: "ଆପଣ ଯାହା ଦେଲେ, ତାହା ନିନ୍ଦନୀୟ, ଲୋକଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ; ଶଙ୍କରଙ୍କ ସାର ଦେବାର ଉପାୟ ଆପଣ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜା ଓ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି, ତାହା ଏହି ଦେବୀମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଭଳି ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ।" ଏହିପରି ଶୁଣି ରୁଦ୍ର କହିଲେ: "ପୂର୍ବକାଳରେ ମୁଁ ଅବନ୍ତୀରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ଓ ମୁଣ୍ଡନ ସମାପନରେ ଦେବୀମାନେ ଅପୂର୍ବ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି ମାତୃମଣ୍ଡଳର ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ, ମେରୁଶୃଙ୍ଗ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ନାଗ, ହାତୀ, ସିଦ୍ଧ, ପକ୍ଷୀ, ଦାନବ ନାଶକ ଏବଂ ଡାକିନୀ, ୱେତାଳ, ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ତାହା କହିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାମୂଳକ ଥିଲା।" ତେବେ ଶିବଦୂତୀ କହିଲେ: "ସେହି ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।" ସେଠାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମୃଦୁ, ମଧୁର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଭଲ ରୂପେ ପାକାଯାଇଥିବା, ଏବଂ ସାବଧାନତାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ଏହା କେବଳ କେତେକ ଲୋକ ଖାଇଥାନ୍ତି, ସମାନ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମହେଶ୍ଵର ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ କଥା କହିଲେ: "ମୁଁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି, ସବୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ଆସିଛ, ମୋତେ କୁହ, ମୁଁ କ’ଣ ଦେଉ? ତୁମେ ସବୁଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦାନ କ’ଣ ଦିଅଁ?