ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଜଣେ ଭକ୍ତ ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଳଞ୍ଜଲି ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଏହି ଉପାସନା ପାଇଁ ସେ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ଏକ କଳଶ ରଖିଲେ, ଯାହାକୁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଶାଖାପତ୍ର, ପଞ୍ଚ ରତ୍ନ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କଳଶରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଓ ଉଚିତ ଉପଚାର ଭରି, ତାପରେ ତାମ୍ବାର ବାତ୍ୟାନ୍ତର ଉପରେ ଦେବତା ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ ବସାଇଦେଲେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କର ଧନାଗାର। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ମଣ୍ଡଳ ମାଟି, ଗୋବର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ମଣ୍ଡଳକୁ ସ୍ଫଟିକ ଧୋଇ ଚାଉଳ ଓ ଛେନା ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରାଯାଇ, ତାଙ୍କ ହାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ବାଉଲି ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିର ସମ୍ନାଗରେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣୀ ଭୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ବସାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବକୁ ଅନୁସ୍ଥାନ କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ ପୂଜା କରିଲେ। ଏବେ, ଭକ୍ତ କହିଲେ: “ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଯମଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି, ହେ କେଶବ, ଆସି ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ। ହେ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହରି, ଏହି ପାଦ୍ୟ ଜଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ଏହି ବିଶ୍ୱର ଉଦ୍ୟାନରେ ନିତ୍ୟ ଲୀନ ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।” ତା’ପରେ, ଭକ୍ତ ଅନୁକ୍ରମେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଅଂଶକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ—ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ପାଦକୁ, ଦୁଃଖ ହରାଇଥିବା ଗୁଡ଼ିକୁ, ଶିବଙ୍କ ଉରୁକୁ, ବିଶ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଟିକୁ। ପୁଣି, କାମଦେବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଶୁକ୍ରକୁ, ଦାମୋଦରଙ୍କ ଉଦରକୁ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଛାତିକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ମୁହଁକୁ, କେଶବଙ୍କ କେଶକୁ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧରଙ୍କ ପିଠକୁ, ବରଦଙ୍କ ପାଦକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ପୁଣି, ସଂଖ, ଚକ୍ର, ଖଡ୍ଗ, ଗଦା, ପରଶୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ନିଜ ନାମରେ ଶିରକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତା’ପରେ ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନରସିଂହ, ବାମନ, ରାମ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧ, ଓ କଲ୍କିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ, ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା କରିଲେ। ଏହା ପରେ, ଭକ୍ତ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ: “ହେ ଧର୍ମରାଜ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଶାସକ, ମହାବଳୀ ମହିଷାରୁହୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ହେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ, ଆପଣ ମୋର ଅଭିଲାଷିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ, ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।” ଯମ, ଧର୍ମରାଜ, ମୃତ୍ୟୁ, ଅନ୍ତକ, ବୈବସ୍ବତ, କାଳ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ନାଶକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ବୃକୋଦର, ଚିତ୍ରା, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ନୀଳ ଓ ଦଧ୍ନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭୈତରଣୀ ନଦୀଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, “ହେ ଭୈତରଣୀ, ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ପାପ ନାଶିନୀ, ସମସ୍ତ ଅଭିଲାଷ ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ଏଠାରେ ଆସି, ମୋର ନିବେଦିତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଯମଦ୍ୱାରର ଭୟଙ୍କର ପଥରେ ଏହି ନଦୀ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ। ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଏହି ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ନଦୀ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରେ। ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରି, ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିପଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି। ଏହି ନଦୀରେ ଦେବତାମାନେ ବସିଥାନ୍ତି, ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଲେ ଏହା କେଶବଙ୍କୁ ଖୁସି କରେ। ଏହି ନଦୀର କୂଳରେ ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଏହି ନଦୀ ପାପ ନାଶିନୀ ଭାବେ ପୂଜିତ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଉଛି। ଏହି ଭୈତରଣୀ ନଦୀ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।” ଏପରି ବିଶ୍ୱର ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଭୈତରଣୀକୁ କେଶବଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଛି। ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋତେ ସଂସାରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ତୁମ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ନବ୍ବେ ତାନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଉତ୍ତମ ଉପବୀତ ଅର୍ପିତ। ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଆନନ୍ଦରେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ତମ୍ବୁଳ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ଏହା ମୋ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହି ପଞ୍ଚବତି ଦୀପ ତୁମ ପୂଜା ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ମୋତେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ହେ ଭ୍ରମ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସଂସାର ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ଏଠି ସମସ୍ତ ରସ ମିଶିଥିବା ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଏହି ଭକ୍ତି ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜପ କରିଛି। ଶ୍ରୀୟଃକାନ୍ତ ମୋରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମ୍ବେ ଆମ୍ବେ ମୋର ଅଭିଲାଷ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ମହାସାଗର ମଥନ କାଳେ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ପଞ୍ଚ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନନ୍ଦା ନାମକ ଗାଈକୁ ମୁଁ ପୁନପୁନ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ଉଚିତ ଭାବରେ ଗାଈଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ନନ୍ଦିନୀ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ, ସଦା ମୋତେ ଆୟୁ ଓ ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ବସିଷ୍ଠ ଓ ମହାଜ୍ଞାନୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ କପିଳା ଗାଈ, ମୋର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ପାପ ଦୂର କର। ଗାଈମାନେ ଆଗରେ ଓ ପଛରେ ରହୁନ୍ତୁ, ସ୍ଵର୍ଗରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଶିଙ୍ଗ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈମାନେ ମୋତେ ସେବନ୍ତୁ। ହେ ସୁରଭି ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତୁମେ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳା। ଏହିପରି ଉଚିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରି, ଦୈନିକ ନିବେଦନ ଗାଈମାନେ ଦେବା ଉଚିତ। ସୁରଭିର ସନ୍ତାନମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କଳ୍ୟାଣକାରୀ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶକ। ତିନି ଲୋକର ମାତା ଗାଈମାନେ ମୋର ନିବେଦନ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ। ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ, ଶ୍ରୀକୁ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।