ଏହି କଥାରେ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରତର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହାକୁ "ଶୁଭଶୟ୍ୟା ବ୍ରତ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିଟି ମାସରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ପଦ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ ଓ ପୁଷ୍ପ ଉପଯୁକ୍ତ ମନାଯାଇଛି। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ମନ୍ଦାରା ଫୁଲ ଓ ବିଲ୍ବ ପତ୍ର ପବିତ୍ର ମନାଯାଏ, ଶ୍ରାବଣରେ ଦହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଭାଦ୍ରପଦରେ କୁଶା ଦଳ ସହିତ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଦୁଧ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ଦହିରୁ ତିଆରି ଘିଅ, ମାର୍ଗଶିର୍ଷରେ ଗୋମୁତ୍ର, ପୌଷରେ ଘିଅ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ମାଘ ମାସରେ କଳା ତିଳ ଓ ଫାଲ୍ଗୁନରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦେବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ବ୍ରତର ବେଳେ ଲଳିତା, ବିଜୟା, ଭଦ୍ରା, ଭବାନୀ, କୁମୁଦା, ଶିବା, ବାସୁଦେବୀ, ଗୌରୀ, ମଙ୍ଗଳା, କମଳା, ସତୀ ଓ ଉମାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ‘ସେ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ବାରମାସର ବାରତରେ, ତେରସ ତାରିଖରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତରେ ଅଷ୍ଟମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି—ମଲ୍ଲିକା, ଅଶୋକ, ପଦ୍ମ, କଦମ୍ବ, ଉତ୍ପଳ, ଚମ୍ପକ, କୁବ୍ଜକ, କରବୀର, ବଣ, ନୂତନ ପଦ୍ମ ଓ ସିନ୍ଦୁବାର ଫୁଲ ସବୁ ମାସରେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଜବା, କୁସୁମ୍ବ, ମଲ୍ଲିକା, ପଦ୍ମ ଓ କରବୀର ଫୁଲ ଯେପରି ମିଳେ, ସେଗୁଡିକୁ ଦେବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ପୁରୁଷ, ନାରୀ କିମ୍ବା ଅବିବାହିତା ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବ୍ରତକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ରାତିରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଏକ ଶୟ୍ୟା, ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ଏକ ବୃଷଭ ଓ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶୟ୍ୟାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ସମୟରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଏକ ବର୍ଷ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଆଉ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜିଲେ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ଦମ୍ପତି, ଧାନ, ଭୂଷଣ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧନ-ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। କଞ୍ଜୁସି ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଏହି ବ୍ରତକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ, ଅମର ପଦ ମିଳେ, ଏବଂ ଏକ କାର୍ମିକ ଫଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରୀମାନ୍ୟତା, ଭାଗ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ରୂପ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶୁଭଶୟ୍ୟା ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ଷୀଣ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ; ସାତ ବା ଆଠ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ବାରୋଟି ବର୍ଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଲୋକ କିମ୍ବା ଶିବଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁ ନାରୀ କିମ୍ବା କନ୍ୟା ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି କଥା ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ମନ ଦେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଦ୍ୟାଧର ଭାବେ ବସିଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ମଦନ ଓ ଶତଧନୁ ଓ ପବନ ନନ୍ଦିନାଦି ମହାପୁରୁଷମାନେ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହି ବ୍ରତ ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଚମତ୍କାର ମନାଯାଏ। ଏଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୌରାଣିକ କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ—"ଏହି ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ଏଠି ତାଙ୍କ ପଦ ରଖିଥିଲେ, ଏହା କେଉଁଠି ଓ କାହିଁକି ହେଲା? କେଉଁ ଦାନବଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଏଠି ଦଳନ କରିଥିଲେ? ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବୈକୁଣ୍ଠ ନିବାସ ଓ ତାଙ୍କର ଏଠି ଅବତରଣ କିପରି ଘଟିଲା? ଶ୍ରୀବରାହଙ୍କ ନିବାସ ମହର୍ଲୋକରେ, ନୃସିଂହଙ୍କ ଜନଲୋକରେ, ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କ ତପୋଲୋକରେ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ—ଏପରି ଥିଲେ ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଦୁଇପଦ ରଖିଥିଲେ? ଏହି ତଥ୍ୟ ମୋତେ ଖୋଲି କହ, ଏହା ଶୁଣିବାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଉଛି।" ତେବେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷି କହିଲେ—"ଭୀଷ୍ମ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଏବେ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ। ପ୍ରାଚୀନ କୃତୟୁଗରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ଯଜ୍ଞପର୍ବତରେ ଗଲେ। ସେ ସମୟରେ ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ଦଳନ କରି ତିନି ଲୋକ ଦାନବଶାସିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବାସ୍କଳି ନାମକ ପ୍ରବଳ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇ ତିନି ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚରର ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, 'ଏହି ବାସ୍କଳି ମୋ ପାଇଁ ଅଜୟ୍ୟ, ମୁଁ ଏବେ କ’ଣ କରିବି?' ବୋଲି ଭାବିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଇଥିବା ବର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅପରାଜିତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକମାତ୍ର ଶରଣ ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମନେ କଲେ। ସମସ୍ତ ଅମରମାନଙ୍କ ସହିତ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ।" ଏଭଳି, ଏହି କଥାରେ ବ୍ରତର ମହିମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ କିପରି ଶରଣ ନେଲେ, ତାହା ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଛି।