ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଶ୍ରୀପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷି କହିଲେ—ଯେଉଁଠି ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଗି, ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଲାଲ ମାଳା, ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏହାଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ସେହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଜମି ଓ ଦୁଇଟି ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚ୍ଛାନା, ଘରେ ଯାହା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଓ ଲୋକେ ଯାହାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗୁଣବତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସମ୍ମାନ ସହିତ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ପରେ, ଏକ ରାତି ଦୁଧ ଖାଇ ଉପବାସ କରି, ଅଷ୍ଟି ଖଣ୍ଡ କୋଇଳା ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ଫଳ ଶୁଣ—ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ପୁରୁଷ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ସେ ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋକ୍ତା ହୁଏ। ସପ୍ତ ସାହସ୍ର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ଏହିପରି ମହତ୍ ପୁଣ୍ୟ ଲାଗି, ହେ ଦୈତ୍ୟପତି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କହିଲେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ; ତାହା ପରେ ସେଇ ଦୈତ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ନିଷ୍ଠାରେ କଲେ। ଏହିପରି, ରାଜନ୍, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର, କାରଣ ବେଦବିଦ୍ୟମାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଅକ୍ଷୟ ମନ୍ୟନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣିଥାଏ, ସେଉଁଠି ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଯେଉଁଠି କେହି ଉପବାସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅଭ୍ୟାସ ନାହିଁ, ବା ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ, ସେମାନେ ସେଇ ଫଳ କିପରି ପାଇପାରିବେ? ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି ଲୋକମାନେ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପାୟରେ କରିପାରିବେ। ଏହି ବେଳେ, ଆଦିତ୍ୟଶୟନ ନାମକ ଶଙ୍କର ପୂଜା ପୁରାଣଜ୍ଞମାନେ ନକ୍ଷତ୍ର-ଯୋଗ ଦିନରେ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ସପ୍ତମୀ ତିଥି ଯଦି ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବାର ଦିନରେ, ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନରେ ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଏହି ଦିନରେ ଉମା ଓ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶିବଲିଙ୍ଗର ସମ୍ମିଳିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଉମାପତି ଓ ରବିଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଘରେ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଦେହର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗରେ ନମସ୍କାର ଓ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ ଅଛି—ହସ୍ତରେ ପାଦ, ଚିତ୍ରାରେ ଗୁଡ଼ି, ସ୍ୱାତୀରେ ଗଣ୍ଡ, ବିଶାଖାରେ ଜଙ୍ଘା, ଅନୁରାଧାରେ ଉରୁ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠାରେ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ, ମୂଳାରେ କଟି, ପୂର୍ବାଉତ୍ତରାଷାଢ଼ାରେ ନାଭି, ଶ୍ରବଣେ ଉଦର, ଧନିଷ୍ଠାରେ ପୃଷ୍ଠ, ଶତଭିଷାରେ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ, ପୂର୍ବଉତ୍ତରଭାଦ୍ରାପଦାରେ ବାହୁ, ରେବତୀରେ ହସ୍ତ, ଅଶ୍ୱିନୀରେ ନଖ, ଭରଣୀରେ କଣ୍ଠ, ରୋହିଣୀରେ କଣ୍ଠ, ମୃଗଶିରାରେ ଜିହ୍ବା, ଆର୍ଦ୍ରାରେ ଦନ୍ତ, ପୁନର୍ବସୁରେ ନାସା, ପୁଷ୍ୟରେ ଭ୍ରୂ, ଏଳାକାରେ ବେଦମୟ ଦେହ, ଆଶ୍ଳେଷାରେ କାନ, ପୂର୍ବଫାଲ୍ଗୁନୀରେ ନୟନ, ଉତ୍ତରଫାଲ୍ଗୁନୀରେ ଭ୍ରୂ, ଏହିପରି ଶିବଙ୍କ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏପରି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ପୂଜା କରି, ମୁଣ୍ଡରେ ଶ୍ରୀଶିବଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ବେଳେ ତେଲ, ମାଂସ, ଲୁଣ, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ। ଏହା ପରେ, ରାତି ଜାଗି ଥିବା ପରେ, ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥା ପାଣି ଧାନ, ଏକ ଡୁମୁର ଫଳ ଓ ଘୃତ ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ, ଭାରତୀ ଆଦିକ୍ରମରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୁଡ଼, ଦୁଧ, ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଏକ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ମଣିମୟ ପତ୍ର ଓ ମଧ୍ୟରେ ବିଜ ଯୁକ୍ତ ସୁନାର ପଦ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ନିର୍ମଳ ବିଚ୍ଛାନା, ତାଳପାତ୍ର, ଚାଦର, ତକିଆ, ଛତା, ଚମର, ଆସନ, ଆଇନା, ପାତ୍ର, ଫଳ, ବସ୍ତ୍ର, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଚ୍ଛାନା ଉପରେ ଗୋଧୂଳି ରଙ୍ଗର ଉତ୍ତମ ଗାଈ, ଯାହା ସୁନା ଶିଂ, ଚାନ୍ଦି ଖୁର, ଛାଗ ଓ କଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ଦେବା ବେଳେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା ଉଚିତ—"ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶୟନ ନିତ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ସ୍ଥିରତା ବଢ଼ୁ। ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ମୋତେ ଏହି ଭବସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" ଏପରି ପରିକ୍ରମା ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ବିଚ୍ଛାନା, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରେରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ବ୍ରତ କ୍ଷୁଦ୍ର, ଅଧର୍ମିକ, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବ, ଋଷି, ଯୋଗୀ ନିନ୍ଦକଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ଶୁଭ ବ୍ରତ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସଂଯମୀକୁ କହିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ପ୍ରଚାର କଲେ ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱନ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ଲୋକ, ଯଦି ସ୍ବଜନ, ପୁତ୍ର, ଧନ, ଭାର୍ୟାରୁ ବିୟୋଗ ହୁଏ, ତଥାପି ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ସେ କେବେ ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ମୋହ ଭୋଗୁ ନାହାନ୍ତି, ଭକ୍ତି ସହ କରୁଥିବା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବେ ଵସିଷ୍ଠ, ପୁରାତନ ଅର୍ଜୁନ, କୁବେର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନେକ ମହାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କରିଥିଲେ। ଏହି ବ୍ରତର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କେବଳ ପଢିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱନ ହୁଏ—ଏହି ନିଶ୍ଚିତ।