ଏକ ସମୟରେ, ଅମରତ୍ୱର ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଭଗବାନ, ଅତି କମ୍ ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ସବୁବେଳେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଅନନ୍ତ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ? କେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଯାହା ତୁମ ଦୟାରେ ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରୁ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ?” ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା। ତାଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଉମାପତି ମହାଦେବ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା କଥା କହିଲେ। ଇଶ୍ୱର କହିଲେ, “ଏହା ରଥନ୍ତର କଳ୍ପରୁ, ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ବିଶ୍ୱତିତମ କଳ୍ପ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବରାହ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ସେହି ଶୁଭ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସପ୍ତମ ମନ୍ବନ୍ତର ଯାହାକୁ ଭୈବସ୍ବତ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ସପ୍ତ ଲୋକ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ସତ୍ତା ହୋଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ସତ୍ୟୁଗ ପରେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ସତ୍ତା ହେବ, ଯାହା ସତାଇଶତମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ। ସେହି ସମୟରେ, ମହାପ୍ରଭା ଵାସୁଦେବ ଜନାର୍ଦନ, ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ସେଠାରେ ମହାର୍ଷି ଦ୍ୱାପାୟନ, ରୋହିଣୀପୁତ୍ର ବଳରାମ ଏବଂ କେଶବ—ଯିଏ କଂସ ଓ କେଶୀ ନାଶକ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଧର ଦ୍ୱାରକାପୁରୀରେ ବସିଥିବା—ଉପସ୍ଥିତ ଥିବେ। ଏହି ଦ୍ୱାରକାପୁରୀ ପୂର୍ବରୁ କୁଶସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲା, ଏହା ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଧରଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଟ୍ୱଷ୍ଟା ଏହି ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିବେ, ଏବଂ ଏଠାରେ କେବଳ ଦିବ୍ୟତା ତେଜର ଧାରୀ ଏକ ସଭାରେ ବସିବେ। ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ଅନେକ ଦାନଶୀଳ, କୁରୁ, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବି ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ। ସେଉଁଠି କୈଟଭ ବଧକ ମଧୁସୂଦନ ଥିବେ। ଯେତେବେଳେ ପୁରାତନ ଗାଥା ଓ ଧର୍ମ ସଂପୃକ୍ତ କଥା ଅଳୋଚିତ ହେବ, ଭୀମସେନ ସାହସୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବେ। ସେଉଁଠି ତୁମେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ସମୟରେ, ସେ ତାହାର ସର୍ବ ଭେଦ ବିଚାର କରି କଥାହେବେ, ଏବଂ ଏହି ଧର୍ମ ଆରମ୍ଭକର୍ତ୍ତା ଭୀମସେନ ହେବେ, ଯାଙ୍କ ଉଦରେ ଭୟାନକ ଭୋଗାଗ୍ନି ଭୃକ ନିବାସ କରେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭୀମସେନ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବେ, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସକ୍ତ, ଦଶହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତିର ସ୍୵ାମୀ। ଏହି ବ୍ରତ ତାହା ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ବ୍ରତ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମା ଓ ଜଗତ୍ ଗୁରୁ ଵାସୁଦେବ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ନାଶ କରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ପବିତ୍ରମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବପ୍ରଧାନ, ଶୁଭମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ। ଵାସୁଦେବ କହିଲେ, “ହେ ଭାରତ, ଯଦି ତୁମେ ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିପାର ନାହାଁ, ତେବେ ଭୀମ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାପ ନାଶକ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ସଠିକ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କର, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କର। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦଶମୀ ଆସିଲେ, ଘୃତ ଲଗାଇ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କର। ପରେ, ‘ନାରାୟଣାୟ ନମଃ’ ବୋଲି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କର, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମକୁ ପୂଜି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରଖ, ‘ତୁମେ କୃଷ୍ଣ, ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା’ ବୋଲ। ‘ବୈକୁଠାୟ’ ବୋଲି ବୈକୁଠଙ୍କର ଛାତି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ବହନକୁ ପୂଜ, ଶଂଖ, ଗଦା, ଚକ୍ର ଧାରୀ ଓ ଵରଦାନକାରୀଙ୍କୁ ପୂଜ। ଏହିପରି, ଡାମୋଦରଙ୍କର ଉଦର, ପଞ୍ଚଜନ୍ୟଙ୍କର କଟି, ଶ୍ରୀଙ୍କର ଜଘ, ଭୂତଧାରୀଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କର। ଏହିପରି, ଭାଗ୍ୟ ଦେବୀ, ଶାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସମୃଦ୍ଧି, ତୃପ୍ତି, ପୋଷଣ, ଧୃତି ଓ ସିଦ୍ଧିଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କର। ତ୍ୱରିତ ପକ୍ଷୀ, ବିଷ ନିବାରକ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜ କର। ଏଭଳି ଗୋବିନ୍ଦ, ଉମାପତି, ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଧୂପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଗାୟ ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧା ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ପାୟସ ଭୋଜନ କରି, ପରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ଏବଂ, ଉଦୁମ୍ବର କିମ୍ବା ଖଦିର ଦାଣ୍ଡ ନେଇ, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି, ମୁଁହ ଧୋଇ, ଦାନ୍ତ ମାଝିବା ଉଚିତ୍। ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ‘ନାରାୟଣାୟ ନମଃ, ତୁମେ ମୋ ଶରଣ’ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କର। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି, କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜି, ଭୂମି କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଶଯ୍ୟାରେ ସରା ରାତି ଜାଗି ରହ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି, ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଙ୍କ ପୂଜା ସହିତ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କର। ‘ମୁଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବେ କରିବି; ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ବାଧା ନ ଆସୁ’ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଭୂମିରେ ଶୋଇ ପୁନଃ ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣ। ପ୍ରଭାତେ ନଦୀକୁ ଯାଇ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ନାନ କର, ଅସ୍ତିକ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି, ନାସ୍ତିକ ଦୂରେ ରୁହ। ଯଥାବିଧି ସନ୍ଧ୍ୟା ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପିତୃ ତର୍ପଣ କରି, ଶେଷେ ନାଗଶୟ୍ୟାରେ ଶୟିତ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର। ଭକ୍ତି ସହିତ ଘରମୁହଁରେ ଚାରି ହାତ ମାପର ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କର, ଶୁଭ ଅଲ୍ତାର ତିଆରି କର। ସେଠାରେ ଚାରି ହାତ ମାପର ଦ୍ୱାର ରଖ, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଘଡ଼ା ରଖ, ଯାହାରେ କଳା ଉଡ଼ଦ ଭରିଥିବ। ତଳେ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ରଖି, ଘଡ଼ାର ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଚୁଆଁ ରାତି ଭରି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ଦେଖ। ବେଦବିଦ୍ୟାଳୁ ଜଣାନ୍ତି, ଯେତେ ଅଧିକ ଝରଣା ରହିବ, ତେତେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳିବ; ଏହିପରି ଏକ ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅର୍ଧ-ଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତି, ପଶ୍ଚିମରେ ବୃତ୍ତ, ଉତ୍ତରେ ପିପଳ ପତ୍ର ଆକୃତି ତିଆରି କର। ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଆକୃତି ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେବେ ଅଲ୍ତାର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।