ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ, ନିୟମାନୁସାରେ ଉପବାସ କରି, ଜଣେ ଭକ୍ତ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ସପ୍ତମୀ ଉପବାସର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ସୁନାର ଫଳ ଉପରେ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଲଗାଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ସହିତ ଏକ ଚିନିର ଭାର୍ତି ଭାଣ୍ଡ ଓ ମାଲା ପିନ୍ଧାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଏହି ପ୍ରକାର ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତି ମାସର ସପ୍ତମୀ ଉପବାସ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଉପବାସ ଶେଷରେ, ପ୍ରତି ଏକ କ୍ରମରେ ଦାନ କରି, 'ଭାନୁ, ଅର୍କ, ରବି, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ହରି, ଶିବ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଭାବସୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ'—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତି ସପ୍ତମୀରେ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସରେ କ୍ରମଶଃ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଉପବାସ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଲାଭ ହୁଏ। ଉପବାସ ଶେଷରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ବିପରୀତ ପକ୍ଷକୁ ଦେଇ, ଦ୍ୱିଜ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଚିନି ଭରା ଘଡ଼ା ଓ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଦେଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହି ସପ୍ତମୀ ଫଳଦାନ କରି ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଯିଏ ଏହି ସପ୍ତମୀ ଦାନ କରେ, ସେ ୨୧ ଜନଙ୍କୁ ତାରିଦେଇଥାଏ, ଏହି କଥା ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା ମାଧ୍ୟମରେ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ; ଯେଉଁଠାରେ ମଦ୍ୟପାନ ପରି ପାପ ହୋଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ଏହି ସପ୍ତମୀ ଦାନରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିନି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ ଦିଆଯିବ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଏ। ମାଧବ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ତିଳ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ମାଲା ପିନ୍ଧି, ଭୂମି ଉପରେ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ମଝିରେ ଗଭାରା ସହିତ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି, 'ଓଁ ସବିତୃବ୍ୟ ନମଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜଳ ଭରା ଘଡ଼ା ଓ ଚିନିର ଭାଣ୍ଡ ରଖାଯିବ। ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର, ମାଲା, ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନାର ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଏ: 'ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ସାର, ବେଦରେ ପଢ଼ାଯାଉଛ, ଅମୃତତ୍ୱର ମୂଳ, ତେଣୁ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।' ପଛରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କରି, ସେଉଁଠାରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ତୁତି ଓ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଦିନ ଓ ରାତି ଶେଷେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସକାଳେ ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି, ସମସ୍ତ ଦାନ ବେଦବେତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ଭବ, ସେଉଁଠି ଚିନି, ଘିଅ ଓ ଖିର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିବେ; ନିଜେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ନିୟମିତ ରହିବା ଉଚିତ। ଏପରି ପ୍ରତି ମାସରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ କ୍ରମରେ କରିବା ଉଚିତ; ବର୍ଷ ଶେଷେ ଚିନି ଭରା ଘଡ଼ା ସହିତ ଏକ ଶୟନ ଦେଇବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ, ଏବଂ ଏକ ଦୁଘ୍ଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ବା ସୁନାର ଗାଈ ଦେଇପାରିବେ; ସମ୍ଭବ ହେଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଘର ଦେଇପାରିବେ। ଏଠି ଏକ ହଜାର, ଶତ, ଦଶ, ତିନି କିମ୍ବା ଏକ ନିଷ୍କ ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପଦ୍ମ ଦେଇ, ପୂର୍ବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଧନରେ କୌଶଳ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଲାଗିଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅମୃତ ପାନ କରିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଯେଉଁ ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଚାଉଳ, ମୁଗ ଓ ଯବ ହୋଇଗଲା। ସେଠାରୁ ଚିନି ଗ୍ୟାସର ମୂଳ ନିଷ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଦାନ। ଏହି ସପ୍ତମୀ ଚିନି ଦିନ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଉଛି, ସମସ୍ତ ଅପଶକୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ପୁଅ ଓ ନାତି ବଢ଼ାଏ। ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରି, ପରମ ଗତିକୁ ଲାଭ କରେ। ହେ ନିର୍ମଳ, ଯିଏ ଦେବେଶ୍ବରଙ୍କ ଧାମରେ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ ଓ ଦେବତା-ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ନଗରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ପଦ୍ମ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ କହିବି, ଯାହା ସ୍ମରଣ କରିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ଵସନ୍ତ ସପ୍ତମୀରେ, ଶୁଭ୍ର ସୋରିଷ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ତିଳ ଭାଣ୍ଡରେ ସୁନାର ନିର୍ମିତ ଶୋଭାବନ୍ନ ପଦ୍ମ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ରରେ ଲୁଚାଇ, ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା, 'ପଦ୍ମହସ୍ତାୟ ନମଃ, ଜଗତ୍ଧାରିଣେ ନମଃ, ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ ନମଃ, ଭାସ୍କରାୟ ନମଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ସମୟରେ ଜଳ ଭରା ଘଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଲା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଶୋଭାବନ୍ନ କୌଳା ଗାଈ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଦିନ ଓ ରାତି ଶେଷେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିବେ; ନିଜେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ମାଂସ ଓ ତେଲ ତ୍ୟାଗ କରିବେ। ଏହିପରି ପ୍ରତି ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀରେ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଧନରେ କୌଶଳ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷେ ସୁନାର ପଦ୍ମ ସହିତ ଶୟନ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଘ୍ଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ, ସୁନାର ଗାଈ, ଓ ପାତ୍ର, ଆସନ, ଦୀପ ଭଳି ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ ଦେଇପାରିବେ। ଏହି ପ୍ରକାର ପଦ୍ମ ସପ୍ତମୀ କରିଥିବା ଲୋକ ଅନନ୍ତ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ। ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ରରେ ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଅପ୍ସରାମାନେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ପରମ ପଥକୁ ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଏହି କଥା ସମୟମାନେ ଦେଖେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ, ଶୁଭ ଶ୍ରୀ ପାଏ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏବେ ମୁଁ ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କଥା କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ, ଓ ପବିତ୍ର ଅଟୁଟ ଫଳ ଦିଏ।