ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୂଜା ଓ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତର ସମାପ୍ତିରେ, ଏକ ସୁନା ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିବା ଘଡା ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସହିତ ଗଦି, ତାହାର ଉପକରଣ ଓ ଏକ ପୀତବର୍ଣ୍ଣୀ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି ଓ ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ପଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ଅନେକ କୋଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ, ରୋଗ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁ ରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାହା ସମୃଦ୍ଧିରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ଅନିଚ୍ଛାରେ ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ପଦକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି। ଏହି ବିଶୋକା ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଯେଉଁମାନେ ପଠନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁନନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ଯାଇ ଦୁଃଖରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଫଳ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି। ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ବର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ ଏହି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରି, ଏକ ସୁନା ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ତିଆରି କରି, ସେହି ସୁନା ଫୁଲ ଓ ଚିନି ସହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରକୁ ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ସୁନା ଫଳର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, 'ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ' ବୋଲି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦୁଧର ଭୋଜନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହିପରେ, କୃଷ୍ଣ ସପ୍ତମୀ ଆସିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦାନ ଜାରି ରଖିବା ଉଚିତ। ସେହି ଦିନ ଉପବାସ କରି, ସୁନା ଫଳ ଓ ସୁନା ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଦାନ ଚିନି ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା କପଡ଼ା ସହିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୁଇ ସପ୍ତମୀ ଏଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଉପବାସ ସମାପ୍ତିରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କ୍ରମରେ ଦାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର 'ଭାନୁ, ଅର୍କ, ରବି, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ହରି, ଶିବ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଭାବସୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ' ପଠିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସପ୍ତମୀରେ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବାର୍ତ୍ତନ କରି ପଠିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତର ସମାପ୍ତିରେ ଦାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିକୁ ମାଳା ଓ ପୋଶାକ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଚିନି ଓ ସୁନା ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲର ଫଳ ଦାନ କରି, ଭକ୍ତଙ୍କର ଇଚ୍ଛା କେବେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ ନାହିଁ। 'ମୁଁ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ପାଇଁ' ବୋଲି ଏହି ସପ୍ତମୀ ଫଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏକେଠାରେ ୨୧ ଜଣ ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଏହି ବ୍ରତ ଶୁନିବା କିମ୍ବା ପଠିବା ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାପ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ମଦ୍ୟପାନ ଭଳି ଯେଉଁ ପାପ ଏଠି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠି କରାଯାଇଥାଏ, ସେହି ସମସ୍ତ ପାପ ଏହି ସପ୍ତମୀ ଫଳ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏବେ ମୁଁ ଚିନି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ମାଧବ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ନିୟମିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଧଳା ତିଳ ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ ଚିତାଇ, ଜମିଉପରେ କେସର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ଓ ମୁଁଡ଼ି ଚିତାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେହିଉପରେ ମନ୍ତ୍ର 'ସବିତୃ ନମଃ' ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରି, ଏକ ଜଳଘଡ଼ା ଓ ଚିନି ଭରିଥିବା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। ଧଳା ପୋଶାକ, ଧଳା ମାଳା, ଧଳା ଚିତାଇବା ଓ ସୁନା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା ଏହି ଉପକରଣରେ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। 'ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଅଂଶ ଓ ବେଦରେ ପଠିତ, ତୁମେ ଅମୃତତ୍ୱର ସାର, ତେଣୁ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ' ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପିଇ ଏହିଉପରେ ଜମିଉପରେ ଶୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ପଠିବା ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ ପରେ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସାଧାରଣ କ୍ରିୟା କରି, ସମସ୍ତ ଦାନ ଏକ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଚିନି, ଘିଅ ଓ ଖିର ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ; ନିଜେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଖାଇ, ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହିଭଳି ପ୍ରତିମାସ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଏକ ଗଦି ଓ ଚିନି ଭରିଥିବା ଘଡା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଏକ ଅଂଗ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଏକ ଘର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ହଜାର, ଏକ ଶତ, ଦଶ, ତିନି କିମ୍ବା ଏକ ନିଷ୍କା ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ଦାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ଉଚିତ; ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ କଞ୍ଜୁସି କରିଲେ ତାହାର ଅପରାଧ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅମୃତ ପିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁଁଠୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅମୃତ ଫୁଟା ଭୂମିରେ ଚାଉଳ, ମୁଗ ଓ ଯବ ଭାବେ ପରିଣତ ହେଲା। ସେଠାରୁ ଚିନି ଆସିଲା, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ଅମୃତ; ଚିନି ଦେବତା ଓ ପିତୃପୂଜାରେ ପବିତ୍ର ଦାନ। ଏହି ଚିନି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଶାନ୍ତ କରି, ପୁତ୍ର ଓ ପୁତ୍ରପୌତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ କରିଲେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ବର୍ଗରେ ବାସ କରି, ପରେ ପରମ ପଦକୁ ଯାନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ଶୁଣିବା, ସ୍ମରଣ କରିବା କିମ୍ବା ପଠିବା ଦ୍ୱାରା ଦେବଲୋକରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଅମୃତ ନଗରରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଅର୍ଜୁନ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହାର ଉଚ୍ଚାରଣ ମାତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ। ବସନ୍ତ ଋତୁର ଶୁଦ୍ଧ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ, ଧଳା ସୋରିସ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ସେସମେ ପାତ୍ରରେ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ରଖିବା ଉଚିତ।