ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଶାନ୍ତ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପାଠ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ବ୍ୟାସଦେବ ଏହି ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ମଣିଷ କେବେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ଦନ୍ତ ମାଜି, ଭାତର ମାଣ୍ଡ ଖାଇ, ଉପବାସ ରଖି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରାତିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ। ପରେ, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ସୁନାର କମଳ ତିଆରି କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ପୂଜାରେ ଲାଲ ଆକଣ୍ଡ ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୋଡି ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଚାହିଁଁ, "ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ମୋର ତୁମେ ଉପରେ ଭକ୍ତି ଥାଉ।" ଏହିପରି, ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭକ୍ତି ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜେ ଗାଈର ମୁତ୍ର ପାନ କରି, ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଗୁଡ଼ ଭରା ପାତ୍ର ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ କମଳ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଦିନ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ମୌନ ରହିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଏହିପରେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ଦରକାର। ଏହିପରି, ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଯାଏଁ ଏହି ବ୍ରତ ଚାଲିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ, ସୁନାର କମଳ ସହିତ ଏକ ଘଡ଼ା ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ସହ, ବିଛାନା ଓ ତାଳ ଦେଇଥିବା ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ପିଲା ବଢ଼ା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ଧନ ଉପରେ କଞ୍ଜୁସି କରି ନୁହେଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଶତ କୋଟି ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ରୋଗ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ନଥାଏ। ସେମାନେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରଚୁର ଭାବରେ ପାଆନ୍ତି। ଯଦି କେହି ନିର୍ମୋହ ଭାବରେ ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବିଶୋକା ନାମକ ସପ୍ତମୀର ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ପୁନଃଜନ୍ମ ପାଉନାହାନ୍ତି। ଏବେ ଆଉ ଏକ ବ୍ରତ—ଫଳ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛି। ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ, ଷଷ୍ଠୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ସୁନାର କମଳ ତିଆରି କରି, ସେହି କମଳ ଏବଂ ଚିନି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ସୁନାର ଫଳ ତିଆରି କରି, ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇବେଳେ ଦେଇ, "ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ମୋପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ" ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର। ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦୁଧ ଭୋଜନ କରି, କୃଷ୍ଣ ସପ୍ତମୀ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଫଳ ଦେଇ ଯିବା ଉଚିତ। ସେହି ଦିନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଉପବାସ କରି, ସୁନାର କମଳ ସହିତ ଏକ ସୁନାର ଫଳ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଚିନି ଭରା ପାତ୍ର ଓ ମାଳା ଗୁଞ୍ଜିତ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେଇ, ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୁଇ ସପ୍ତମୀ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଉପବାସ କରି, ବ୍ରତ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର—"ଭାନୁ, ଅର୍କ, ରବି, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ହରି, ଶିବ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଭାବସୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ"—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଏକ ସପ୍ତମୀରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ, ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏହି ଦାନ କରି, ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ। ଚିନି ଭରା ଘଡ଼ା ଏବଂ ସୁନାର କମଳ ଫଳ ଭାବେ ଦେଇ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ। "ମୋତେ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳୁ," ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ସପ୍ତମୀର ଫଳଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ୨୧ ଜନଙ୍କୁ (ପୂର୍ବଜ ଓ ଉତ୍ତରଜନ୍ମ) ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପାଠ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାପ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଏଠି ଯେଉଁ ପାପ ହେଉଥିବ, ଯଥା ମଦ୍ୟପାନ ଇତ୍ୟାଦି, ଏହି ସପ୍ତମୀ ଫଳଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏବେ ଏକ ନୂତନ ସପ୍ତମୀ—ଚିନି ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଛି, ଯାହା ପାଳନ କଲେ ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ମାଧବ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ରତ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ଧଳା ତିଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ମାଳା ଲଗାଇ, ଜମିନରେ କେଶର ଦ୍ୱାରା କମଳ ଚିତ୍ରାଯିବା ଉଚିତ। ସେହି କମଳ ଉପରେ ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ ଦେଇ, "ଓଁ ସବିତୃ" ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏକ ଘଡ଼ା ଓ ଚିନି ଭରା ପାତ୍ର ରଖିବା ଦରକାର। ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଧଳା ମାଳା, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ସୁନାର ଫୁଲ ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—"ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ରୂପ, ବେଦରେ ଉଚ୍ଚାରିତ, ଅମୃତତ୍ୱର ସାର; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।" ତାପରେ, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କରି, ଏହି ଘଡ଼ା ପାଖରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ତୁତି ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି କଟି, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସକାଳେ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚିନି, ଘିଅ, ଖିର ଦେଇ ଯଥାଶକ୍ତି ଭୋଜନ କରାଯିବ; ନିଜେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ନିୟମିତ ରହିବା ଦରକାର।