ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତା କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯଦି ଆଉ କିଛି ଇଚ୍ଛା କର, ମୋତେ ପଚାର। ଏହି ଧରାର ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବା ଯାହାକୁ ଚାହ, ମୋତେ କୁହ।" ତେବେ ରାଜା କହିଲେ, "ମୋତେ ଏମିତି କୌଣସି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କୁହ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।" ତାହାପରେ ଦେବତା କହିଲେ, "ମୁଁ ସୂର୍ୟ ଧର୍ମର ଏକ ପବିତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ 'ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ' ବିଷୟରେ କୁହିବି। ଏହି ବ୍ରତ ଅନେକ ପ୍ରକାର—ଯେପରିକି 'ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ', 'ଫଳ ସପ୍ତମୀ', 'ଚିନି ସପ୍ତମୀ', 'ପଦ୍ମ ସପ୍ତମୀ', 'ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ', 'ଷଷ୍ଠୀ ସପ୍ତମୀ' ଓ 'ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ'। ଏହି ସବୁ ବ୍ରତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ପୂଜନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ମୁଁ ଏହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ପରେ ଏକ ଠିକ୍ ଭାବରେ କୁହିବି। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ତିଥି ସୂର୍ୟବାର ଦିନ ପଡିଲେ ଏହାକୁ 'ଶୁଭ' ବା 'ଜୟନ୍ତୀ' କୁହାଯାଏ। ସେ ଦିନ ସକାଳେ ଗାଈ ଦୁଧ ମିଶା ନଦୀଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ମଞ୍ଚରେ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଓ ଗୋଲାକାର କର୍ଣ୍ଣିକା ରଖିବା। ଫୁଲ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ସହିତ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା; ପୂର୍ବରେ ତପନା, ପରେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ, ଆଗ୍ନେୟରେ ଦିବାକର, ନୃତ୍ୟରେ ବିଧାତୃ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଭାସ୍କର ଓ ଅନିଳ, ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ବିକର୍ତନ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ପତ୍ରରେ ଦେବ। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା। ଏହି ପ୍ରକାର ମନ୍ତ୍ର ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ, ଭୋଜ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା। ଗୁଡ଼ ଓ ଲୁଣ ସହିତ ବିଦିପୂର୍ବକ ଆହୁତି ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ସମୟରେ ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା। ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଗୁଡ଼, ଦୁଧ, ଘୃତ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ନିବେଦନ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତିଳ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେବା। ଏହିପରି ବ୍ରତ ରାତି ଶେଇ, ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଘୃତପାୟସ ପାକ କରିବା। ତାପରେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ବୈଡାଳ ବ୍ରତ ନ କରିଥାଏ, ଘୃତ ଭରା ପାତ୍ର, ସୁନା ଓ ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କରିବା। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାସେ ମାସେ କରିବା ଉଚିତ, ତେବେ ସୂର୍ୟଦେବ ଖୁସି ହେବେ। ତେର ମାସ ପରେ ତେରଟି ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇ, ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିବା। ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ; ଧନ ନେଇ ଚାଳାକି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋହରୁ ପତନ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯିଏ ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ସୂର୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ; ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜନ୍ତି। ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ସବୁ ଅପମଙ୍ଗଳ ଶାନ୍ତ କରେ; ଏହି ବ୍ରତ ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟି, ଯିଏ କରେ ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଶୁଣିଲେ ବା ପଢିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏବେ, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ 'ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ' ବିଷୟରେ କୁହିବି। ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖେନାହାନ୍ତି। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ କଳା ତିଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବା; ତାପରେ ଦାନ୍ତ ମାଜି, ଅନ୍ନ ତାରି, ଉପବାସ ରଖି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବେ ରାତି ଶେଇବା। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ସୁନାର ପଦ୍ମ ତିଆରି କରି ସୂର୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରିବା। ଲାଲ ମନ୍ଦାର ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା, ଏବଂ ସୂର୍ୟ ଯେପରି ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ଏମିତି ନିଜ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ, ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ମିଳୁ—ଏମିତି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା। ଷଷ୍ଠୀ ଦିନ ପ୍ରମାଣିକ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜା କରିବା। ନିଜେ ଗାଈର ମୁତ୍ର ପାନ କରି, ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ର ପାତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା। ଦୁଇଟି ଭଲ ବସ୍ତ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା; ତେଲ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଭୋଜନ କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ମୌନ ରହିବା। ଏହା ପରେ ଯିଏ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହେ ସେ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା; ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଆସିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ଜାରି ରଖିବା; ଶେଷ ଦିନ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଲଗାଇଥିବା ଘଡ଼ା ଦାନ କରିବା। ବିଛନା ଓ ତାହାର ସାମଗ୍ରୀ, ଏକ ଗାଈ ଦାନ କରିବା; ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ କୁଞ୍ଚନ ଛାଡ଼ି କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଲାଭ କରେ। ଏ ଭାବେ ଶତ କୋଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଦେଖେନାହାନ୍ତି, ରୋଗ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ ଆସେନାହିଁ; ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ତାହା ପ୍ରାପ୍ତି ହେବ। ଯିଏ ନିରିଚ୍ଛା ଭାବେ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହି ବିଶୋକା ସପ୍ତମୀ ଶୁଣିଲେ ବା ପଢିଲେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପାଇ, କେବେ ଦୁଃଖରେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ 'ଫଳ ସପ୍ତମୀ' ବିଷୟରେ କୁହିବି। ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ। ଶୁଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରି, ଷଷ୍ଠୀ ଉପବାସ କରି, ସୁନାର ପଦ୍ମ ତିଆରି କରି, ସେହି ସହିତ ଚିନି ଏକ ସଂସ୍ଥାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା। ଧର୍ମଜ୍ଞ ମନୁଷ୍ୟ ସୁନାର ଫଳ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଦୁଇବେଳେ 'ସୂର୍ୟ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଦାନ କରିବା। ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦୁଧ ଭୋଜନ କରିବା; ଏହିପରି କରି, କୃଷ୍ଣ ସପ୍ତମୀ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା। ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁଯେଉଁ ଭାବେ କହିଲି, ସେହିପରି କ୍ରମରେ କରିଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ, ଏହାକୁ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି।