ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା, ଦାନ ଓ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ। ସେଠି, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଦାନ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଥିଲା—ଏହା ହେଉଛି ରୌପ୍ୟ ପର୍ବତ ଓ ଚିନିର ପର୍ବତ ଦାନ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୌପ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ ଓ ଦାନ କରେ, ସେ ଦୁଃଖ ଓ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଏ। ଏହି ଦାନର ଫଳ ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ ଫଳ ସମାନ ଥାଏ। ସେ, ସୋମ ଲୋକରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ଏହା ପରେ, ଚିନିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କଥା ଆସିଲା। ଏହି ପର୍ବତ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୁଦ୍ର ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପର୍ବତ ଆଠ ଭାର ଚିନିରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ମଧ୍ୟମ ପର୍ବତ ଚାରି ଭାର, ନିମ୍ନ ପର୍ବତ ଦୁଇ ଭାର ଚିନିରୁ ତିଆରି ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଅର୍ଥ କମ୍, ସେ ଏକ ବା ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାର ଚିନିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପର୍ବତ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଏହି ପ୍ରଧାନ ପର୍ବତର ଚାରି ପ୍ରଥମାଂଶ ଦ୍ୱାରା ଉପପର୍ବତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଧାନ୍ୟ ପର୍ବତ ପରି ସୁନା ଗବାକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ଦରକାର। ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ତିନିଟି ସୁନା ଗଛ—ମନ୍ଦାର, ପାରିଜାତ ଓ ଚାହିଁଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷ—ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ତିନିଟି ଗଛ ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ରଖିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛ ରଖିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତରେ, ବିଶେଷ କରି ଚିନି ପର୍ବତରେ, ଏହି ଗଛମାନେ ରହିବା ଦରକାର। ମନ୍ଦାର ଉପରେ କାମଦେବ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଚିତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ କୁବେରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରଖିବା ଦରକାର। ମହାପର୍ବତ ଉପରେ ବେଦର ରୂପ ହଂସକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରଖିବା ଉଚିତ। ସୁନା ଭାଣ୍ଡ ଏକ ପାଶରେ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ମୁହଁ କରି ଗାଈ ରଖିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଧାନ୍ୟ ପର୍ବତ ପରି କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ, ମଧ୍ୟମ ପର୍ବତର ଶ୍ରେଷ୍ଠଟି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଓ ଚାରିଟି ପର୍ବତ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଚିନି ପର୍ବତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟର ଅମୃତ ସମାନ; ଏହିପରି ଦାନ ସଦା ଶୁଭ ଓ ସଉଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଦେବମାନେ ଯେତେବେଳେ ଅମୃତ ପାନ କରିଥିଲେ, ତାହାର ଯେଉଁ ଚିନି ଝରା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ଏହି ଚିନି ପର୍ବତ ତାହିଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ପର୍ବତ ଆମକୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହିପରି ଚିନି ପର୍ବତ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଯାନରେ ବସି, ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଶତ କଳ୍ପ ପରେ ସେମାନେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହୁଅନ୍ତି, ତିନି ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ ରହନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ପାଇଁ ଯଥାଶକ୍ତି ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ନିଜେ କାଚା ଲୁଣ ଖାଇପାରିବେ। ପର୍ବତ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଦାନ ବିଷୟରେ ଏବେ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଯଦି ତୁମେ ଆଉ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ପଚାର; ଯାହା ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ଏକ ଏମିତି ବ୍ରତର କଥା କହିବି, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମ, ଯାହାକୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ସପ୍ତମୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରତରେ ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ, ଫଳ ସପ୍ତମୀ, ଚିନି ସପ୍ତମୀ, ପଦ୍ମ ସପ୍ତମୀ, ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ, ଷଷ୍ଠ ସପ୍ତମୀ ଓ ମଙ୍ଗଳ ସପ୍ତମୀ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ପବିତ୍ର ଫଳଦାୟି ଓ ଦେବତା-ଋଷିମାନେ ଉପାସିତ। ଏଠି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହିପରି—ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ତିଥି ସୂର୍ଯ୍ୟବାରକୁ ପଡ଼େ, ସେହିଦିନ ମଙ୍ଗଳ ଓ ବିଜୟିନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ସକାଳେ ଗାଈ ଦୁଧ ସହିତ ନଦୀସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅକ୍ଷତ ଚାଉଳ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ ମୁହଁ କରି ଏକ ଗୋଳାକାର ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ ଦେବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ—ପୂର୍ବରେ ତପନା, ପରେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ, ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ଦିଭାକର, ବାୟୁକୋଣରେ ଭାସ୍କର ଓ ଅନିଳ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ବିଧାତୃ, ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ବିକର୍ତନ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ପତ୍ରରେ ଦେବଙ୍କୁ। ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ ଓ ମଧ୍ୟରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦେଉ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ, ଭୋଜ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ନିବେଦନ କରି, ଦେବମାନେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଗୁଡ଼ ଓ ଲୁଣ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରି, ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଯଥାଶକ୍ତି ଭାବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହବିଷ୍ୟ ଦେଇବା, ଗୁଡ଼, ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ତିଳ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରେ ନିୟମ ମାନି ରାତି ଶୋଇ, ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ ଓ ପାଠ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଘିଅ ଖିର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର। ଭୋଜନ ଶେଷେ, ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘିଅ ଭରା ଭାଣ୍ଡ, ସୁନା ଓ ଜଳପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କ୍ରମେ ପ୍ରତିମାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ତେରୋଟି ମାସ ପରେ, ତେରୋଟି ଗାଈ, ଯାହାକି ଗବାକ୍ଷ, ଅଳଙ୍କାର, ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା, ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଥ ଅଭାବ ଥିଲେ ଏକ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କ୍ଷୁଦ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରଣା କଲେ ଅଧୋପତନ ହୁଏ। ଏଭଳି ନିୟମରେ ଯିଏ ମଙ୍ଗଳ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ଏଠି ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀ ମିଳେ; ଏହି ଉପାସନା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।