ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାରେ ମନ ଦେଇଥିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୁତି ଏବଂ ପାଠ କଲେ ଜଗତୀୟ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ପାଠ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହିପରି କରି ଜନେ ମନ ଶାନ୍ତ କରି ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଦାନ କଲେ ତାଙ୍କୁ ଏତେ ଉପକାର ମିଳେ। ଭୀଷ୍ମ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଲେ—ଏହି ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠାରେ ଧନ୍ୟତା ଏବଂ ଅନିତ୍ୟତା ଦୁଇଁ ଅଛି, ଏଠି ଜଗତୀୟ ଭୟର ନାଶକ କ’ଣ? ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—ତୁମେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେବାରୁ, ମୁଁ ଦେବତା, ଦାନବ ଏବଂ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଏକ ବ୍ରତ କଥା କହିବି। ଏହି ବ୍ରତ ହେଉଛି ଶୁଭ ବିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀ ବ୍ରତ, ଯାହା ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ହୁଏ। ଦଶମୀ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଅଲ୍ପ ଖାଇ ଏବଂ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦଶନ କ୍ଷଳନ ପରେ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି, କେଶବଙ୍କୁ ଉଚିତ ରିତିରେ ପୂଜା କରିବା ଚାହିଁ। ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଆଗାମୀ ଦିନ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ନିୟମ ପାଳନ କରି ରାତିରେ ଶୋଇ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠିବାକୁ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ସ୍ଵଚ୍ଛ ମାଳା ଓ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଶୋକଙ୍କୁ ପଦେ, ବରଦଙ୍କୁ ଶଂକ୍, ଶ୍ରୀଶଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ା, ଜଳଶାୟୀଙ୍କୁ ଉରୁ, କନ୍ଦର୍ପଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ, ମାଧବଙ୍କୁ କଟି, ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଉଦର, ବିପୁଳଙ୍କୁ ପାଶ୍ୱ, ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନାଭି, ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ହୃଦୟ, ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ ବକ୍ଷ, ମଧୁଭିଦଙ୍କୁ ହସ୍ତ, ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ ଗଳ, ପଦ୍ମମୁଖଙ୍କୁ ମୁହଁ, ଅଶୋକନିଧିଙ୍କୁ ନାକ, ଵାସୁଦେବଙ୍କୁ ଚକ୍ଷୁ, ବାମନଙ୍କୁ ଭ୍ରୁ, ହରିଙ୍କୁ ଭ୍ରୁ, ମାଧବଙ୍କୁ କେଶ, ବିଶ୍ଵରୂପୀଙ୍କୁ ମୂର୍ଧ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଶିରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଚାହିଁ। ଏପରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଧୂପ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଏକ ବୃତ୍ତ ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ଚାରିପାଖରେ ଜଳ ଦେଇ ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମଟିର ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମଞ୍ଚ ତିନିଟି ପାଖରେ ତିନି ଆଉଟି ଉଚ୍ଚତା ଓ ଦୁଇ ଆଉଟି ପ୍ରସ୍ତ ଥିବା ଆଣ୍ଡ ଦେଇ ହେବା ଉଚିତ; ନଦୀ ବାଳୁ ଦେଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ମଞ୍ଚରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇ, "ଦେବୀ, ଶାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର" କହି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ସୃଷ୍ଟି, ଦୃଷ୍ଟିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଵିଶୋକାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ନାଶକ ଓ ବରଦାନ ଦେବା ଅନୁରୋଧ କରିବା ଚାହିଁ। ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ଧନ୍ୟତା ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ; ଶ୍ଵେତ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ସୁନାର ପଦ୍ମ, ଚାନ୍ଦି ଦେଖଣାରେ ଦର୍ଭା ଦେଇ ଜଳ ରଖିବା ଚାହିଁ। ସମସ୍ତ ରାତି ନାଚ ଓ ଗୀତ ଦେଇ ଉତ୍ସବ କରି, ତିନି ପାହାଡ଼ ରାତି ଶେଷ ହେଲେ ଉଠିବାକୁ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ଜୀବନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମହିଳାମାନେ କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ଜଣେକୁ ପୋଷାକ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶୟନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଚାହିଁ—ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଦେଇ ରାତିରେ ଜାଗିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, କଞ୍ଜୁସି ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁରାଣ ଶୁଣି ଏହି ଦିନ କାଟିବା ଚାହିଁ, ଏହିପରି ପ୍ରତିମାସ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଏକ ଶୟନ, ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଁ, ତାଳ, ଶୟନସ୍ଥଳ, ଉତ୍ତମ ଚାଦର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। "ହେ ରାଜା, ଯେପରି ତୁମର ଲକ୍ଷ୍ମୀ କଦାପି ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଏ ନାହିଁ, ଏପରି ମୋର ଶ୍ରୀ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତି ଚିରକାଳ ରହୁ।" ଏପରି ମନ୍ତ୍ର କହି କେଶବଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଶୟନ, ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ, ଧନ୍ୟତା ଚାହିଁ। ନୀଳ ପଦ୍ମ, କରବ, ତାଜା କୁମ୍କୁମ, କେତକୀ, ସିନ୍ଧୁବାର, ଚମ୍ପା, ପାଟଳା ଫୁଲ, କଦମ୍ବ, କୁବ୍ଜକା, ଜାତୀ ଫୁଲ ସଦା ଉପଯୁକ୍ତ। ଏବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ ଗାଁ ଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଛି—କେଉଁ ଆକୃତିରେ, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ? ଏହିପରି ଗୁଡ଼ ଗାଁ ଦାନର ଆକୃତି ଏବଂ ଫଳ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ। ଏବେ ମୁଁ ଏହିପରି ଦାନର ଶିକ୍ଷା ଦେବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଭୂମିରେ ଚାରି ହାତ ଦୀର୍ଘ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ରଖି, ତାହାର ଗଳ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ହେଉ। ଗୋମୟ ଛାଡ଼ି ତଳ ତିଆରି କରି, ଦର୍ଭା ଚାରିପାଖରେ ରଖି, ଏକ ଛୋଟ ଛାଗ ଚର୍ମ ଓ ଏକ ଛୋଟ ବଛା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ମାଟିରେ କିମ୍ବା ବଛା ସହିତ ଗାଁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଡ଼ ଗାଁ ଚାରି ମାପରେ ହେଉ; ବଛା ଏକ ମାପରେ, ଦୁଇ ମାପରେ ମଧ୍ୟମ, ଅଧା ମାପରେ କମ୍, ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମାପରେ ଅତି କମ୍। ଏହି ଚାହିଁ ଘରର ଧନ ଅନୁସାରେ ବଛା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମାପରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଇଁଟି ଗାଁ ଓ ବଛା ଶ୍ଵେତ ପୋଷାକ ଦେଇ ଭୂଷିତ ହେଉ। ଶଂଖାକାର କାନ, ଉଖଳାକାର ପାଦ, ମୁକ୍ତା ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ଵେତ ସୂତ ଓ ମାଳା, ଶ୍ଵେତ ଚାଦର ଦେଇ ଉଠି, ତାମ୍ର ଗାଲ ଓ ପିଠ, ଶ୍ଵେତ ଚୌରୀ ଭଳି କେଶ, ପ୍ରବାଳ ଭଳି ଭ୍ରୁ, ନବ ମକ୍ଖନ ଭଳି ଉଦର ଦେଇ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସୁନାର ଦୁଇଁଟି ଚକ୍ଷୁ, ନୀଳ ପୁଷ୍ପ ଭଳି ନେତ୍ର, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ରେ ପୂଛ, କାଞ୍ଚ ଭଳି ପ୍ରସ୍ଥାନ, ଅତି ଅଲଞ୍କୃତ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ। ଏଉଁପରି, ବିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀ ବ୍ରତର ପାଳନ ଏବଂ ଦାନ ନିୟମ ଏହି ଶ୍ରୁତିରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ।